زمانی که روسیه تحریم شد این مباحث مطرح شد که میتوان بخشی از گاز روسیه را از مسیر ترکمنستان به ایران منتقل کرد. اما موضوع این است که ابتدا به لحاظ فنی و تکنیکی بررسی شود که به چه شکل میتوان این خط را معکوس کرد و اینکه آیا ترکمنستان امکانات آن را دارد که این پروژه اجرا شود یا خیر و یا اینکه بناست به شکل سواپ بین سه کشور به اجرا برسد، در هر حال شرایط خطوط لوله ترکمنستان و روسیه را نیز باید بررسی کرد. ما امکان دریافت گاز از ترکمنستان را داریم ولی اینکه این کشور مازاد گاز دارد و میتواند مازاد را به ایران صادر کند و یا چه حساب و کتابی با روسیه دارد و همچنین امکان سواپ باید مورد ارزیابی قرار گیرد، در هر حال ارتباط گازی روسیه-ترکمنستان-ایران روی کاغذ شدنی است و نقش اساسی در این بین با خطوط لوله ترکمنستان است اما در کل به لحاظ فنی باید مورد بحث و ارزیابی قرار گیرد.باتوجه به اینکه صادرات گاز روسیه به اروپا از خط لوله بسیار محدود شده این پتانسیل وجود دارد بخشی از آن از طریق ترکمنستان و یا خطوط دیگر به ایران متنقل شود، البته بخش اول و اولویت در اجرای پروژههای اینچنینی تامین نیاز داخلی ایران است یعنی اگر نیاز به سرمایهگذاری داشته باشد توجیه دارد که بخشی از سرمایه را تقبل کنیم زیرا دو مشکل کمبود برق تابستان و کمبود گاز در زمستان حل میشود. چراکه در حال حاضر به دلیل کمبود گاز باتوجه برآوردهای اولیه چندین میلیارد دلار به بخش صنعت و همچنین عدمالنفع بابت عدم تحقق وعدههای صادراتی متحمل میشویم که از این حیث اقتصاد کشور متضرر میشود. بنابراین در گام اول منافع همکاری گازی ایران و روسیه به خودمان میرسد تا زمانی که در سالهای بعد بتوانیم میادین گازی را توسعه داده و ناترازی را حل کنیم. در کل بحث تجارت گاز فراتر از از صادرات است، ما میتوانیم تجارت گاز داشته باشیم و همزمان صادرات هم داشته باشیم و هیچ منافاتی با اینکه چون خودمان منابع انرژی داریم نباید تجارت انرژی و مبادله داشته باشیم، ندارد اما در عین حال تحریم هم مشکلات خاص خودرا داشته و تاحدی بازدارنده است.ما اکنون نمیتوانیم به پاکستان صادرات داشته باشیم زیرا ما مشکلات تحریم داری و تا رفع نشود این کشور سرمایهگذاری روی خطوط برای دریافت گاز ایران را متوقف کرده، در هر حال مسائل سیاسی روی اقتصاد و صادرات گاز ایران سایه افکنده است، البته رویسه هم همین مشکل را دارد و اگر بناست گاز روسیه از طریق ایران منتقل شود مشکل وجود دارد. اما واقعیت امر اینکه اگر مشکلات سیاسی حل شود امکان توسعه میادین و همکاری گازی با هر کشوری از جمله رسیدن به اهداف تبدیل شدن به قطب گازی میسر خواهد بود.
ایران و روسیه به اعراب گازرسانی خواهند کرد؟
![](https://naghsheeghtesadonline.ir/wp-content/uploads/2023/10/07-%D8%B3.jpg)
بهبود بازار Ù†Ùت مستلزم پایبندی اعضای اوپک به تواÙÙ‚ است¯Ø§Ø¯‹˜¬ÆΨ‘$Ø/ž$