مِهردخت میرزایی- روزنامه نگار: طلا در قله تاریخی؛ آیا خریداران ربع سکه زیر سنگینی ریسک سیاسی له میشوند؟
انس طلا در سال 2025 و تا نیمه ماه اکتبر، با رشد 62 درصد از ابتدای سال میلادی، عملکردی فوقالعاده در مقایسه با سایر کلاسهای دارایی در بازارهای جهانی داشته است. البته این بازار صعودی منحصر به طلا نبوده است و سایر فلزات گرانبها مانند نقره و پلاتینیوم نیز، از ابتدای سال میلادی، به ترتیب 75و 76درصد افزایش قیمت داشتهاند. این درحالی است که شاخص سهام اس اند پی آمریکا و شاخص کالاهای بلومبرگ در همین بازه به ترتیب 13.5 و 6 درصد رشد داشته اند.
علیرضا بهمنینژاد فعال حوزه طلا درگفتگو با
«نقش اقتصاد»، درمورد روند این بازار بیان کرد: این افزایش قیمت طلا جنبه سوداگرانه نداشته است و ناشی از محرکهای ساختاری مانند تقاضای بانکهای مرکزی جهت متنوعسازی ذخایر رسمی و جایگزینی دلار آمریکا در دوران تنشهای تجاری، و همچنین تقاضایETF های طلا درسرتاسر دنیاست.
در کشور ما ارزش ذاتی طلا بر اساس قیمت جهانی انس طلا و نرخ مبادله دلار/ریال تعیین میشود؛ بنابراین افزایش قیمت طلا در ایران، نه تنها به واسطه افزایش قیمت انس طلا در بازارهای جهانی، بلکه به دلیل کاهش ارزش پول ملی در مقابل دلار آمریکا نیز بوده است.
این فعال حوزه طلا گفت: از ابتدای سال شمسی، دلار آمریکا در بازار آزاد در مقابل ریال تقریبا 8.5 درصد رشد داشته است؛ بنابراین ما شاهد رشد قیمت طلای 24 عیار به میزان 35 درصد در همین بازه زمانی هستیم که همزمان ناشی از افزایش قیمت انس طلا در بازارهای جهانی و افزایش قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد است.
با وجود این که بخشی از افزایش قیمت دلار آمریکا در ایران ناشی از تورم ساختاری اقتصاد ایران است، متغیرهای مهم دیگری نظیر؛ جنگ ایران و اسراییل و احتمال افزایش مجدد سطح تنشها و بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد به واسطه اجرایی شدن اسنپبک، میزان نبود اطمینان در فضای کسب و کار ایران را به شدت بالا بردهاند. در نتیجه، طبیعی است که فعالان بازار و سرمایهگذاران، جهت پوشش ریسکهای جاری و احتمالی، به دنبال پناهگاهی امن در کلاس داراییهایی نظیر طلا و ارز باشند.
بهمنینژاد تاکید کرد: چشمانداز بازار طلا در نیمه دوم سال نیز تابعی از روند تغییرات قیمتی انس طلا و همچنین نرخ ارز است و در خصوص انس طلا نیز، باید گفت با وجود این که این دارایی در حال معامله شدن در بالاترین سطوح قیمتی تاریخی خود است، توصیه میشود سرمایهگذاران به دنبال پیش بینی سقف قیمت و سرمایهگذاری در جهت اصلاح انس طلا نباشند؛ چرا که فاکتورهایی نظیر؛ افزایش سطح تنشهای تجاری میان آمریکا و چین، احتمال کم یک توافق صلح میان روسیه و اوکراین در کوتاه مدت، و پیشبینی روند کاهش نرخهای بهره توسط فدرال رزرو تا فصل اول سال 2026، همگی از دلایل بنیادین حمایت از قیمت طلا به سمت سطوح بالاتر هستند.
این فعال حوزه طلا ادامه داد: پیشبینی موسسات بزرگ مالی برای فصل اول سال 2026 نیز، حاکی از چشمانداز افزایش قیمت انس طلا، یا حداقل نبود اصلاح قیمتی است. برای مثال؛ پیشبینی بانک سرمایهگذاری TD Securities برای نیمسال اول سال 2026 محدوده 4400$ به ازای هر انس، پیشبینی بانک Goldman Sachs برای همین بازه عدد 4000$ و برای انتهای سال 2026 عدد 4900$ و پیشبینی بانک J.P. Morgan برای نیمه اول سال 2026 عدد 4000$ است.
لازم به ذکر است که این تخمینها معمولا محافظه کارانه هستند و با توجه به رویداد های جدید (معمولا به سمت بالا) بهروزرسانی میشوند.
بهمنینژاد در خصوص چشمانداز نرخ ارز در ایران گفت: با وجود اینکه تاثیر تنشهای دیپلماتیک و اجرای اسنپبک، تا پیش از بازگشت تحریمها تا حدی در بازارها قیمتگذاری شدهاند، همچنان فضای نبود اطمینان ناشی از یک صلح پایدار در خاورمیانه و نااطمینانی از تاثیر واقعی تحریمهای سازمان ملل متحد بر اقتصاد ایران و جریان ورود ارز به کشور، در بازارهای مالی کشور حاکم است.
در شرایط فعلی و با توجه به ریسکهای سیاسی بالا، عملا پیشبینی محدودههای سقف قیمت دلار آمریکا از منظر مدلهای اقتصادی دشوار است؛ درواقع با وجود این که فعالان بازار جهت حرکت قیمت ارز را بر اساس متغیرهای بلند مدت اقتصادی و تاثیر تحریمها بر اقتصاد ارزیابی میکنند، آستانه این حرکت و شدت نوسانات آن به شدت متاثر از رویدادهای سیاسی، و تا حد زیادی غیرقابل پیش بینی است.
این فعال حوزه طلا خاطرنشان کرد: به سرمایهگذاران پیشنهاد میشود در صورت سرمایهگذاری در بازار طلا، حتی الامکان از سرمایهگذاری در داراییهایی که نوسانات حباب زیادی دارند مانند ربع سکه و … بپرهیزند و پرتفوی طلای خود را بیشتر به شمش طلا یا صندوقهایی با پشتوانه طلای قابل معامله در بورس تخصیص دهند که نزدیک به ارزش ذاتی معامله میشوند در حال حاضر، با توجه به وضیعت پایدار عرضه شمش طلا در بورس کالا، صندوقهای طلا قابلیت جذب نقدینگی بازار بدون انحراف از ارزش ذاتی خود را دارند. همچنین، با توجه به این که هردو انس طلا و دلار آمریکا در بازار آزاد در حال معامله شدن در سقفهای تاریخی خود هستند، توصیه میشود سرمایه گذاران از رویکردهای منفعالانه درخصوص مدیریت سبد سهامی بپرهیزند و با توجه به تحولات سیاسی کشور، ریسک خود را به صورت تهاجمی مدیریت کنند. ریسک خرید طلا در این سطوح قیمتی از منظر انس طلا احتمالا ناشی از یک توافق تجاری جامع با چین (با احتمال وقوع پایین) و از منظر نرخ ارز در ایران تحت تاثیر یک توافق سیاسی جامع با غرب خواهد بود که انتظار میرود سرمایهگذاران با توجه به استراتژیهای معاملاتی ریسکها را مدیریت کنند.