امیرحسن کاکایی-کارشناس صنعت خودرو: کشور در شرایط فعلی با محدودیتهای جدی در تأمین حاملهای انرژی مواجه است و اصلاح قیمت سوخت به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیل شده، اما واقعیت آن است که در این مصوبه نهایت تلاش شده تا فشار اقتصادی بر مردم صورت نگیرد و دولت ناگزیر است در طراحی سیاستهای خود، تعادلی میان مدیریت منابع محدود و حمایت از اقشار آسیبپذیر را برقرار کند. در چنین شرایطی، دولت اقدام به طراحی یک طرح سهمیهبندی بینابینی کرده که هدف آن هم مدیریت مصرف سوخت و هم جلوگیری از هدررفت منابع است. نرخ سوم سوخت که در قالب بنزین 5000 تومانی تعیین شده، نسبتاً پایین است و هدف آن اعمال محدودیت بر مصرف اضافی است. محاسبات نشان میدهد که برای یک خودروی معمولی، تفاوت در مجموع هزینه ماهانه سوخت حتی در صورت استفاده از سهمیه آزاد، نهایتاً حدود 450 هزار تومان خواهد بود؛ رقمی که فشار قابل توجهی بر خانوارها وارد نمیکند اما میتواند به عنوان مشوقی برای استفاده از خودروهای گازسوز و کاهش مصرف بنزین عمل کند. دولت اقدام به طراحی یک طرح سهمیهبندی بینابینی کرده است که هدف آن هم مدیریت مصرف سوخت و هم جلوگیری از هدررفت منابع است. در بخش حملونقل عمومی نیز دولت میتواند با تخصیص یارانهها به این حوزه، استفاده از خودروهای تک سرنشین و موتورسیکلت را کاهش دهد و همزمان بهرهوری سیستم حملونقل را افزایش دهد که هدف اصلی در این بخش ارتقای کیفیت حملونقل مسافر و بار در داخل و بین شهرها است و اولویت باید با توسعه زیرساختهای ریلی و سپس شبکه اتوبوسرانی باشد. تجربه بینالمللی نشان میدهد که اعمال افزایش پلکانی و تدریجی قیمت سوخت همراه با مشوقهای خرید خودروهای برقی و مدرن، هم باعث کاهش مصرف سوخت میشود و هم امکان مدیریت بهتر منابع اقتصادی و حفاظت از محیط زیست را فراهم میکند. اصلاح قیمت سوخت باید بهصورت تدریجی، منطقی و هماهنگ با تورم و شرایط اقتصادی کشور انجام شود تا از بروز شوکهای ناگهانی جلوگیری شود. اجرای مرحلهای این سیاستها در کنار توسعه حملونقل عمومی و ارتقای زیرساختها میتواند به کاهش آلودگی، بهبود کیفیت حملونقل و مدیریت بهینه منابع سوختی منجر شود. همچنین باید شجاعت دولت در اعلام این سیاستها را قابل توجه دانست. در صورت عدم اجرای تدریجی اصلاحات، کشور ناگزیر به شوکدرمانی خواهد شد؛ بنابراین اجرای دقیق، برنامهریزیشده و دوری از تصمیمات هیجانی یا سیاسی اهمیت فراوانی دارد. با توجه به نرخهای جدید و اصلاح سهمیهها و اینکه بخش قابل توجهی از سهمیه برای مصرفکنندگان واقعی حفظ شده است، این تغییرات هیچگونه افزایش قیمتی در بازار خودرو به دنبال نخواهد داشت. با این حال، این مصوبه و اعلام نرخ سوم و جدید برای بنزین مصرفی خودروها، از آنجایی که تغییر چندان و چشم گیری در نرخ و کاهش یارانه سوخت ایجاد نکرده، تمایل و صرفه اقتصادی برای حرکت به سمت دوگانه سوز کردن خودروها ایجاد نمیکند، یا بهتر است بگوییم تفاوت قیمت چندانی ایجاد نشده و مالکان خودروها به خاطر اینکه صرفه بنزین همچنان ارزان است، تمایلی برای گارسوز کردن خودروهای خود نشان نخواهند داد و از سوی دیگر، در این مصوبه به موتورسیکلتها اشاره نشده و مشخص نیست که تکلیف سوخت مصرفی موتورسیکلتها به چه صورت خواهد بود.
