یک کارشناس در گفتگو با «نقش اقتصاد» به تحلیل جهش‌های قیمتی در بازار طلا پرداخت؛حباب سکه؛ ابزار دولت برای تأمین کسری بودجه؟

مِهردخت میرزایی: روزنامه نگارافزایش بی‌سابقه قیمت طلا و سکه در ماه‌های اخیر، بار دیگر نگاه‌ها را به سمت سیاست‌های بانک مرکزی و نقش دولت در بازار طلا معطوف کرده است. زیرا اونس جهانی طلا به مرز ۴۴۰۰ دلار رسید و دلار در بازار داخلی از مرز ۱۴۳ هزار تومان عبور کرد و سکه نیز رکورد تاریخی ۱۶۲ میلیون تومان را پشت سر گذاشت. اما پشت صحنه این جهش‌ها چیست؟ آیا دولت و بانک مرکزی به دنبال کنترل بازار هستند یا از نوسانات طلا برای جبران کسری بودجه سود می‌برند؟

مهدی ساسانی، کارشناس بازارهای مالی در گفتگو با «نقش اقتصاد» درمورد شرایط بازار طلا گفت: با توجه به این که نرخ طلای داخلی به دو عامل دلار و اونس طلای جهانی بستگی دارد و در یکی دو سال گذشته، شاهد رشد اونس طلای جهانی به محدودهٔ ۴ هزار و ۴۰۰ دلار بوده‌ایم و از طرفی، دلار هم در داخل به محدودهٔ ۱۴۳ هزار تومان رسید و شاهد بوده‌ایم که سکه با رشد عجیب و غریبی به محدودهٔ ۱۶۲ میلیون تومان رسید به نظر می‌رسد قیمت‌های جدیدی در افق نرخ سکه به ثبت رسیده است.

ساسانی ادامه داد: در سال‌های اخیر، بانک مرکزی و دولت به سمت واردات طلا روی آورده‌اند و همین موضوع باعث شده است که دارایی‌های طلای بانک مرکزی و دولت افزایش پیدا کنند و هر قدر که بتوانند قیمت دلار را بالاتر ببرند قیمت طلای داخلی نیز، متناسب با آن افزایش پیدا می‌کند. ضمن این که قطعه‌های مختلف سکه در کشور ما دارای حباب هستند و همین موضوع کمک می‌کند تا بتوانند شمش‌هایی که وارد کرده‌اند را با حباب و حتی قیمت‌های بالاتر به ریال تبدیل کرده و بخشی از کسری بودجه دولت را از این طریق برطرف کنند.

این کارشناس بازارهای مالی گفت: از آن‌جایی که ناترازی بین بانک‌ها و همچنین، ناترازی در بودجه باعث شده است که در این سال‌ها، کسری بودجه شدیدی برای دولت رقم بخورد و سالانه هم، این کسری بودجه در حال افزایش پیدا کردن است و همچنین، نرخ بهره‌ای که در حال حاضر به محدودهٔ ۳۹ درصد رسیده است همه این موارد دست به دست هم داده‌اند که دولت مجبور باشد برای جبران بخشی از کسری بودجه خود از همه ابزارهایی که در دست دارد کمک بگیرد و یکی از این ابزارها، واردات شمش طلا و فروش آن به قیمت بازار است و هر قدر بتواند قیمت بازار را در سطح بالاتری نگه دارد طبیعتاً منافع بیشتری هم بدنبال خواهد داشت.

ساسانی ادامه داد: شاهد هستیم که در ماه‌های گذشته، بانک مرکزی اقدام به پیش‌فروش سکه کرده است که این پیش‌فروش‌ها با قیمت‌های نزدیک به بازار رخ داده‌اند و به نوعی، می‌توان گفت فروش‌های بانک مرکزی نه از نظر حجم فروش بلکه از لحاظ قیمتی که فروخته است نشان می‌دهد بانک مرکزی قصد کاهشی کردن قیمت سکه نداشته است و به نوعی، می‌توان گفت که بیشتر به بازار بیرون خط داده و نرخ‌ها را به سمت بالاتر هدایت کرده است؛ به نحوی‌که اغلب اقتصاددان‌ها بر این اعتقاد هستند بانک مرکزی از مسیر اصلی خود که تنظیم‌گری بازار پولی بوده فاصله گرفته و به سمت یک مرکز طلافروشی گرایش پیدا کرده است و با نرخ‌هایی که ارائه می‌دهد باعث شده است که بازار طلا بتواند ملتهب‌تر شود و حتی قیمت‌ها را به سمت بالا هدایت کند. این کارشناس بازارهای مالی افزود: وقتی بانک مرکزی در یک پیش‌فروش قیمتی را به ثبت می‌رساند به بازار این پیام را می‌دهد که قیمت‌های واقعی برای طلا در این‌جا وجود دارند و می‌تواند به نوعی، انتظار برای قیمت‌های بالاتر را توجیه کند.

ساسانی گفت: تا زمانی که چشم‌اندازی برای کاهش نرخ دلار در کشورمان نداشته باشیم و اتفاق‌های سیاسی رخ ندهند که منجر به گشایش‌هایی در خصوص اقتصاد کلان و جهانی شوند، نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که دلار در کشور مسیر کاهشی را در پیش بگیرد. از طرفی، قیمت اونس طلای جهانی تابعی از معادلات جهان است و ایران خیلی در آن تأثیرگذار نیست و این نشان می‌دهد کماکان انتظار رشدهای بالاتر برای خیلی از کشورها و بانک‌های مرکزی سایر دولت‌ها وجود دارد. به همین دلیل، کارشناس‌ها مسیر طلا را صعودی عنوان می‌کنند و اگر اصلاحی هم رخ دهد مقطعی می‌دانند و حتی چشم‌انداز اونس بالای ۵ هزار دلار را برای ماه‌های آینده پیش‌بینی کرده‌اند که در این صورت باعث می‌شود برای طلای داخلی انتظار اعداد بالاتری داشته باشیم؛ کما این که شاهد هستیم در روزهای گذشته، گرم طلا در محدودهٔ بالای ۱۵ میلیون تومان معامله شد ولی با این وجود امکان دارد که در این میان، شاهد یک اصلاح مقطعی باشیم و پس از آن، باید چشم‌انداز اونس طلای جهانی و دلار داخلی را بررسی کنیم.