زینب فدایی: در شرایطی که صنعت ایران در آستانه ورود به نسل تازهای از فناوریها قرار دارد و نیاز به نوسازی زیرساختها بیش از هر زمان دیگری احساس میشود، رئیس هیأت عامل ایدرو از رویکردی متفاوت برای عبور از چالشهای مزمن حکمرانی صنعتی سخن میگوید؛ رویکردی مبتنی بر واگذاری مدیریت بنگاههای بزرگ به بخش غیردولتی، حرکت به سوی فناوریهای پس از انقلاب صنعتی چهارم و استفاده از مدلهای مالی غیردولتی برای اجرای پروژههای سنگین نوسازی.
فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در گفتگو با «نقش اقتصاد» با اشاره به تجربه واگذاری گسترده بنگاههای صنعتی تأکید میکند مسأله اصلی مالکیت نیست، بلکه ضرورت خروج مدیریت از دست دولت است. او همچنین از تلاش ایدرو برای اتصال شرکتهای دانشبنیان به نیازهای واقعی صنعت و فراهمسازی بستر انتقال تکنولوژی خبر میدهد؛ رویکردی که نوسازی ناوگان حملونقل، بهینهسازی انرژی و بازسازی صنایع را در اولویت قرار میدهد و تحقق آن بدون حضور فعال بخش خصوصی ممکن نیست.
گلوگاه اصلی خصوصیسازی: خروج واقعی دولت از صندلی مدیریت
رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در توضیح موضوع حفظ مالکیت شرکتهای بزرگ دولتی اظهار داشت که بحث مالکیت با آنچه این روزها مطرح میشود متفاوت است. مالکیت در بنگاههای بزرگ کاملاً مبتنی بر قانون است و سازمان بیش از آنچه در قانون پیشبینی شده، هیچگونه مالکیتی قائل نیست.
مقیمی با اشاره به روند واگذاریها به «نقش اقتصاد» گفت: در حوزه فعالیتهای گروه یکِ قانون اجرای سیاستها که همه آنها باید واگذار شوند، بیش از ۱۴۹ شرکت از طریق سازمان خصوصیسازی واگذار شده است. همچنین در دورهای که ایدرو پیش از اجرای قانون مستقیماً این وظیفه را بر عهده داشت، بیش از ۱۳۳ واحد صنعتی را خودمان به بخش خصوصی واگذار کردیم.
رئیس هیأت عامل ایدرو یادآور شد: در بنگاههای گروه سه، حضور بخش خصوصی ممنوع است؛ در گروه یک، حضور دولت ممنوع است؛ و در گروه دو نیز دولت تنها میتواند تا ۲۰ درصد سهام داشته باشد. ما حتی کمتر از سهمی که قانون برای دولت تعیین کرده مالک هستیم؛ بنابراین موضوع اصلی این است که مدیریت این بنگاهها نیز نباید در اختیار دولت باشد و ما اکنون این مسیر را با جدیت پیگیری میکنیم. نکته اصلی و مهم آن است که مدیریت در اختیار دولت نباشد و به بخش غیردولتی واگذار شود. به گفته مقیمی فرایند واگذاری نیز کاملاً بر اساس قانون و از طریق بورس انجام میشود.
راهبرد سهوجهی ایدرو برای نوسازی صنعت: سرمایه غیردولتی، تکنولوژی نسل جدید و تجمیع تقاضا
رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، درباره نقش این سازمان در بومیسازی فناوری در شرایط تحریم اظهار داشت: نسل چهارم انقلاب صنعتی عملاً به پایان رسیده و کشور باید به سمت توسعه تکنولوژیهای نسلهای بعدی حرکت کند. یکی از وظایف ایدرو، انتقال و توسعه تکنولوژی، است که بخشی از مسیر نوسازی صنعت است و بخشی از این فرایند از طریق شرکتهای دانشبنیان قابلیت اجرا دارد.
مقیمی با بیان اینکه چالش اصلی شرکتهای دانشبنیان نبود بازار است، توضیح داد: در مواردی نیازمندیهای بخش صنعت را به آنها اعلام کردهایم. بخشی از این نیازها ظرفیت تحقق از طریق شرکتهای دانشبنیان را دارد. برخی مجموعهها که نوآوریها و فناوریهای مؤثر برای نوسازی و بازسازی صنعت ارائه کردهاند، از طریق قراردادهای بلندمدت با صنایع تأمین بازار میشوند تا بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند.
رئیس هیات عامل ایدرو همچنین، نوسازی و بازسازی را از اولویتهای اصلی سازمان و از برنامههای راهبردی وزارت صمت دانست و افزود: این نوسازی از منظر کاهش مصرف انرژی، کاهش آلایندگی، افزایش رقابتپذیری و کاهش هزینههای تعمیرات و نگهداری که به عنوان سربارهای تولید هستند، یک الزام است.
رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در ادامه تأکید کرد که نوسازی و بازسازی نهتنها از اولویتهای مهم امروز سازمان، بلکه یکی از برنامههای کلیدی صنعت، معدن و تجارت است. وی یادآور شد که نوسازی فقط در بخش سختافزار خلاصه نمیشود، بلکه سختافزار و نرمافزار را بهطور همزمان هم در نظام های مدیریتی و هم در حوزه سخت افزار ماشین آلات را در بر میگیرد.
مقیمی، درباره اجرای طرحهای پرهزینهای همچون نوسازی ناوگان حملونقل و بهینهسازی انرژی گفت: تجمیع تقاضا میتواند کمک کند تا انتقال تکنولوژی با شرایط مناسبتری انجام شود؛ بهگونهای که منافع مصرفکننده، انتقالدهنده تکنولوژی و کشور بهصورت همزمان تأمین شود.
کیفیت خودرو خط قرمز ایدرو؛ تولید بدون بهبود جایی در بازار ندارد
رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در ادامه گفتگو با «نقش اقتصاد» درباره نقش بخش خصوصی در تحقق اهداف ایدرو تصریح کرد که در دولت، جز ایفای نقش تسهیلگرانه و توسعهای، وظیفه اجرایی دیگری وجود ندارد و عملیات باید توسط بخش خصوصی انجام شود. هر طرحی که تدوین میشود باید مبتنی بر نظرات بخش خصوصی باشد، چرا که این همکاری و تعامل سازنده موجب میشود طرحها اثربخشی بالاتری پیدا کنند و نیازهای واقعی صنعت بهدرستی پوشش داده شود.
مقیمی سپس به موضوع کیفیت خودرو پرداخت و در توضیح ضربالاجل دوماههای که برای خودروسازان تعیین شده بود، اظهار داشت: کیفیت اساساً محدود به زمان نیست و نیازمند استمرار و بهبود مداوم است. کیفیت همواره با محصول است و با محصول توسعه یابد و هر چه تولید بیشتر باشد کیفیت نیز بهتر شود. هر تولیدی که نتواند نسبت به گذشته خود بهبود داشته باشد، ناچار است از بازار حذف شود.
رئیس هیات عامل ایدرو، در پایان توضیح داد که ممکن است برخی مسائل نیازمند یک بازه زمانی معین برای برطرف شدن باشند و در چنین شرایطی باید برنامه جبرانی و تمرکز لازم برای آن دوره مشخص شود. وی با تاکید بر اینکه کیفیت همواره باید مورد توجه باشد خاطرنشان کرد: ایدرو نیز این موضوع را با جدیت پیگیری خواهد کرد.