مرتضی عزتی- اقتصاددان: اقتصاد ایران همچنان از ظرفیتهای مهمی برای عبور از بحران برخوردار است؛ ظرفیتهایی که از هویت ملی و همبستگی اجتماعی تا منابع داخلی و موقعیت جغرافیایی کشور را دربرمیگیرد.
ادامه روند فعلی تورم و ضعف تولید میتواند به تشدید فقر و کوچکتر شدن سفره خانوارها منجر شود.ایران دارای ویژگیهایی است که باعث افزایش تابآوری کشور در شرایط بحرانی میشود. یکی از مهمترین این عوامل هویت ملی و فرهنگ اجتماعی جامعه ایرانی است که باوجود تلاشهایی که طی سالهای اخیر برای تضعیف این هویت صورت گرفته، همچنان نوعی انسجام و پایداری اجتماعی در کشور وجود دارد که میتواند به مقاومت مردم و ساختارها کمک کند.
تنوع منابع طبیعی، محصولات کشاورزی و امکان تأمین بخش بزرگی از نیازهای کشور در داخل، یکی دیگر از عوامل مهم حفظ پایداری اقتصادی است.
موقعیت جغرافیایی ایران و ارتباط گسترده با کشورهای همسایه نیز امکان حفظ بخشی از مبادلات اقتصادی را فراهم کرده و میتواند در عبور از بحران نقش مهمی داشته باشد.
تداوم این تابآوری، نیازمند کاهش تنشهای سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت بازسازی اقتصادی است.
اگر سیاستگذاریها مبتنی بر اصول علمی اقتصاد باشد، میتوان امیدوار بود که اقتصاد کشور با سرعت بیشتری وارد مسیر بهبود شود.
یکی از مهمترین ضعفهای اقتصاد ایران در دو دهه اخیر حرکت به سمت مصرفگرایی است و کشور باید دوباره به سمت تولیدگرایی بازگردد.
حمایت از تولید نباید صرفاً در حد شعار باقی بماند، بلکه دولت باید با حذف مقررات زائد، اصلاح ساختارهای اداری و تسهیل فرآیندهای اجرایی، مسیر فعالیت تولیدکنندگان را هموار کند.
بسیاری از ساختارهای اداری به جای حل مسئله، به مانعی برای تولید تبدیل شدهاند.
اگر اصلاحات فوری در این بخش انجام شود، زمینه برای سرمایهگذاری، تأمین مالی تولید و رشد اقتصادی فراهم خواهد شد.
مردم ایران باوجود کاهش شدید قدرت خرید، همچنان سطحی از مقاومت اجتماعی را حفظ کردهاند.
همبستگی اجتماعی، روابط خانوادگی و همکاریهای مردمی نقش مهمی در افزایش تحمل جامعه در برابر فشارهای اقتصادی داشته است.
اگر روند فعلی اقتصاد ادامه پیدا کند و تولید به اندازه کافی رشد نکند، کاهش قدرت خرید و گسترش فقر ادامه خواهد یافت. سیاستهایی مانند کالابرگ تنها در شرایط اضطراری و کوتاهمدت کاربرد دارند و نمیتوانند راهحل پایدار اقتصاد ایران باشند.
راهحل اصلی برای بهبود وضعیت معیشتی مردم، تقویت بنیانهای تولید، رشد اقتصادی و اصلاح ساختارهای اقتصادی کشور است؛ در غیر این صورت، وضعیت طبقات پایین جامعه بهبود نخواهد یافت.