بابک صدرایی- کارشناس صنعت خودرو: در سالهای اخیر بازار خودرو کشور همواره با پدیدهای به نام حباب قیمتی مواجه بوده است؛ بهگونهای که اختلاف میان قیمت کارخانه یا شرکتهای واردکننده با قیمت بازار آزاد به یک ویژگی پایدار این بازار تبدیل شده است. این فاصله قیمتی تحت تاثیر سیاستهای کلان اقتصادی و اخبار سیاسی، گاه افزایش یافته و گاه کاهش پیدا کرده است.
زمانی که اخبار سیاسی به سمت توافق و کاهش تنشها حرکت میکند، حباب قیمتی کوچکتر میشود و در مقابل، هرگونه سیگنال منفی میتواند به بزرگتر شدن آن منجر شود. با این حال، اصل وجود این حباب تا زمان ایجاد ثبات سیاسی، متوازن شدن عرضه و تقاضا و عرضه خودرو در سگمنتهای مختلف، پابرجا خواهد بود.
حذف حباب قیمتی زمانی اتفاق میافتد که بازار به تعادل واقعی برسد و عرضه خودرو متنوع و کافی باشد و تقاضا نیز در سطح متعارف قرار گیرد. در چنین شرایطی، خریدار پس از پرداخت وجه، در بازهای کوتاه، حداکثر یک تا دو هفته، خودرو خود را تحویل میگیرد و اختلاف قیمت بازار و کارخانه نیز از بین میرود.
با توجه به شرایط فعلی، تداوم حباب قیمتی در افق یکساله پیشرو قابل پیشبینی است، هرچند ابعاد این حباب بسته به تحولات سیاسی و اقتصادی میتواند منبسط یا منقبض شود. با این حال، تحت هر سناریویی پیشبینی میشود که بازار خودرو در ۲ تا سه ماه آینده همچنان درگیر رکودی سنگین باقی بماند.
گرچه رکود حاکم بر معاملات، ترمز نوسانات شدید را کشیده است، اما پالسهای مثبت سیاسی باعث شده تا بازار به لحاظ روانی مستعد ریزش قیمتها باشد. هر بار که سیگنال مثبتی از نزدیک شدن به توافق منتشر شود، بازار واکنش کاهشی از خود نشان میدهد. با این حال، این روند نزولی تا سطح مشخصی ادامه مییابد و از آن نقطه به بعد با مقاومت مواجه میشود، زیرا خریداران در انتظار کاهش بیشتر دست نگه میدارند و در مقابل، فروشندگان و مالکان نیز حاضر به کاهش قیمت از یک سطح مشخص نیستند.
رکود معاملاتی تا زمان ثبات و شفافیت وضعیت سیاسی ادامه دارد. در صورت تحقق توافق، میتوان انتظار داشت روند کاهش قیمتها ادامه یافته و بازار روانتر شود. در مقابل، محقق نشدن توافق ممکن است به افزایش مقطعی قیمتها منجر شود، هرچند این افزایش نیز احتمالاً دوباره به رکود خواهد انجامید.
در نهایت، چه با توافق و چه بدون آن، دستکم در ۲ تا سه ماه آینده بازار در شرایط رکودی باقی میماند. در سناریوی شکست توافق، افزایش شدید قیمتها میتواند به بزرگتر شدن حباب بینجامد. در صورت توافق نیز کوچک شدن حباب باعث شکلگیری نوعی انتظار در ذهن مشتریان خواهد شد.
این انتظار مبنی بر این است که در ماههای آینده خودرو با قیمت مناسبتر، کیفیت بهتر و مدلهای جدیدتر عرضه خواهد شد و همین ذهنیت موجب تعویق خرید از سوی مصرفکنندگان میشود