فرشید پورحاجت –دبیر کانون سراسری انبوهسازان: بازار مسکن ایران بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی، انتظارات فعالان بازار و میزان اطمینان نسبت به آینده قرار دارد. به همین دلیل کاهش حجم معاملات در شرایط فعلی الزاماً به معنای رکود بازار نیست.
در عین حال بازار مسکن پایتخت نیز همچنان با رکود نسبی معاملات مواجه است و در استانهایی مانند خراسان و استانهای شمالی نیز کاهش حجم خرید و فروش مشاهده میشود، تقاضای مصرفی همچنان در بازار وجود دارد و بخشی از سرمایهگذاریها نیز ادامه دارد.
اقتصاد کشور از سال 1359 تاکنون دورههای مختلف جنگ، تحریم و شوکهای اقتصادی را پشت سر گذاشته و بازار مسکن نیز همواره متناسب با این شرایط واکنش نشان داده است. تجربه نشان میدهد با کاهش نااطمینانیها بخشی از تقاضای انباشته وارد بازار میشود.
طی سالهای گذشته افزایش هزینههای ساخت، رشد قیمت مصالح ساختمانی، افت سرمایهگذاری، کاهش صدور پروانههای ساختمانی، محدودیتهای تأمین مالی و انباشت مقررات روند تولید مسکن را با افت محسوسی مواجه کرده است.
موضوع مذکور شکاف بین عرضه و تقاضای واقعی را افزایش داده است اگر اقتصاد کشور به سمت ثبات حرکت کند و فضای کسبوکار با کاهش نااطمینانی همراه شود، بازار مسکن به دلیل نیاز انباشته، افت تولید در سالهای اخیر و جایگاه آن بهعنوان یک دارایی مطمئن میتواند بیش از سایر بازارهای موازی با افزایش تقاضا روبرو شود.
رونق احتمالی آینده بازار مسکن بیش از آنکه ناشی از رفتارهای سوداگرانه باشد، ریشه در کمبود عرضه و نیاز واقعی خانوارها خواهد داشت.
در عین حال مسکن تنها یک کالای سرمایهای نیست، بلکه یکی از پیشرانهای اقتصاد ملی به شمار میرود و با بیش از 120 رشته فعالیت اقتصادی ارتباط مستقیم و غیرمستقیم دارد. رونق این بخش میتواند به افزایش اشتغال، رشد سرمایهگذاری و تحرک صنایع وابسته منجر شود.
لذا دولت و مجلس باید با اصلاح قوانین و مقررات مزاحم، تسهیل صدور مجوزهای ساختمانی، اصلاح نظام مالیاتی و بیمهای، توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی و حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی، زمینه افزایش تولید و عرضه مسکن را فراهم کنند.
هر زمان که اقتصاد کشور به ثبات برسد و سطح اطمینان فعالان اقتصادی افزایش یابد بهدلیل انباشت تقاضای واقعی و کاهش عرضه در سالهای گذشته، بازار مسکن با موج جدیدی از تقاضا مواجه خواهد شد. از همین دیروز باید برای افزایش تولید و رفع موانع ساختوساز برنامهریزی کرد، چون تنها راه جلوگیری از جهشهای قیمتی آینده افزایش عرضه متناسب با نیاز بازار است.