رئیسجمهوری با تشریح رویکرد دولت در حوزه دیپلماسی اقتصادی و توسعه مسیرهای تجاری، گفت: دولت در این مسیر، توسعه تعاملات اقتصادی با کشورهای منطقه و استفاده از ظرفیت سازوکارهای بینالمللی از جمله اتحادیه اقتصادی اوراسیا، بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اکو را دنبال میکند و در این حوزه اقدامات و پیشرفتهای قابل توجهی صورت گرفته است.
به گزارش نقش اقتصاد آنلاین، در بخش دوم نشست خبری رئیسجمهور با خبرنگاران، پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری فارس در خصوص رویکرد دولت در مسیر تقویت تعاملات با کشورهای همسایه ، با تشریح رویکرد دولت در حوزه همکاریهای منطقهای و دیپلماسی همسایگی، اظهار کرد: در رابطه با همکاریهای منطقهای، ما همزمان چند مسیر را دنبال میکنیم و اقدامات مختلفی در این زمینه در حال انجام است.
رئیسجمهوری با اشاره به مواضع کشورهای منطقه در جریان جنگ ۱۲ روزه، افزود: در جریان جنگ، بهویژه در جنگ ۱۲ روزه، همه کشورهای منطقه، اسرائیل و آمریکا را محکوم کردند. این موضوع سادهای نبود؛ چراکه در گذشته کمتر شاهد چنین موضعگیری صریح و رسمی از سوی کشورهای منطقه در برابر آنها بودیم.
نمیتوانستیم اجازه دهیم از خاک یک کشور به ایران حمله شود و ما هیچ واکنشی نشان ندهیم
پزشکیان با اشاره به برخی تبعات امنیتی ناشی از پاسخ ایران به حملات انجامشده از خاک کشورهای منطقه، تصریح کرد: البته اقداماتی که در جریان جنگ رمضان اتفاق افتاد، تا حدودی شرایط را پیچیدهتر کرد؛ چراکه ما به پایگاههای آمریکایی در مناطق مختلف پاسخ دادیم و این پایگاهها در خاک کشورهای دیگر قرار داشتند. طبیعی است که این کشورها از این موضوع متأثر شوند.
رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه پاسخ ایران در چارچوب دفاع از امنیت و تمامیت ارضی کشور صورت گرفته است، تصریح کرد: ما بارها این مسئله را توضیح دادهایم. از پایگاههایی که در خاک این کشورها قرار داشت، به کشور ما حمله شده بود. نمیتوانستیم اجازه دهیم از خاک یک کشور به ایران حمله شود و ما هیچ واکنشی نشان ندهیم. بنابراین لازم بود پاسخ داده شود تا از تکرار چنین اقداماتی جلوگیری شود.
پزشکیان با وجود این پیچیدگیها، روند روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای منطقه را رو به بهبود ارزیابی کرد و گفت: علیرغم این مسائل، ارتباط ما با کشورهای منطقه در حال بهتر شدن است.
پاکستان اکنون با تمام وجود در حال همکاری است
رئیسجمهوری با اشاره به همکاری کشورهای همسایه در شرایط جنگی، تصریح کرد: پاکستان اکنون با تمام وجود در حال همکاری است. افغانستان نیز همکاری بسیار خوبی دارد. ترکمنستان همکاری مناسبی دارد، روسیه و عراق نیز به خوبی به ما کمک کردند، در مورد آذربایجان نیز با وجود برخی مسائل سیاسی، گفتوگو و تعامل ادامه پیدا کرده است.
پزشکیان با تأکید بر نقش دیپلماسی منطقهای در کاهش آثار محاصره و محدودیتهای ناشی از جنگ، اظهار کرد: اگر این روند در دیپلماسی منطقهای وجود نداشت، باید پرسید تدارکات و امکاناتی که امروز در اختیار کشور قرار میگیرد، از کجا تأمین میشد.
از شمالغرب و جنوبشرق، برنامه این بود که حتی به پاسگاههای مرزی ما حمله شود
رئیسجمهوری با اشاره به تلاش دشمن برای ایجاد ناامنی در مرزهای کشور، گفت: از شمالغرب و جنوبشرق، برنامه این بود که حتی به پاسگاههای مرزی ما حمله شود و نیرو وارد کشور کنند؛ اما این اتفاق نیفتاد. بخشی از این اقدامات با پاسخ ما مواجه شد و از سوی دیگر، خود کشورهای همسایه نیز با جدیت در مقابل افرادی که قصد ورود از خاک آنها به ایران و ایجاد آشوب داشتند، ایستادند.
پزشکیان با اشاره به همکاری دولتهای افغانستان و پاکستان در جلوگیری از ورود عناصر بیگانه به خاک ایران، افزود: هم افغانستان و هم پاکستان از سوی دولتهای خود گروههایی را برای کنترل این وضعیت مستقر کرده بودند و اعلام کرده بودند هیچکس حق ندارد از خاک آنها وارد ایران شود و در داخل کشور آشوب ایجاد کند.
نقشه این بود که با ضربه زدن به نیروی انتظامی، اعتراضات و آشوبهای خیابانی آغاز شود
رئیسجمهوری هدف این اقدامات را ایجاد ناامنی داخلی و فعالسازی شکافهای اجتماعی دانست و تصریح کرد: نقشه این بود که با ضربه زدن به نیروی انتظامی، اعتراضات و آشوبهای خیابانی آغاز شود، مسائل قومیتی شکل بگیرد و در نهایت کشور دچار تکهتکه شدن و گسست داخلی شود. مردم و دولتهای منطقه در کنار تدابیری که در داخل نظام اتخاذ شد، اجازه ندادند این نقشه عملی شود و ما از همه آنها قدردانی و تشکر میکنیم.
پزشکیان با اشاره به توسعه روابط اقتصادی با پاکستان، اظهار کرد: حجم مبادلات ما با پاکستان در حال افزایش است و از حدود سه میلیارد به سمت ۱۰ میلیارد در حال ارتقا است. ارتباطی که اکنون شکل گرفته، استثنایی است و قرار است این روند نیز تقویت شود.
رئیسجمهوری با اشاره به سیاست دولت در تفویض اختیار بیشتر به دستگاههای اجرایی و فعالسازی ظرفیتهای دیپلماسی اقتصادی، افزود: ما اختیار دادهایم و اجازه دادهایم که دستگاههای مختلف مستقیماً با کشورهای همسایه ارتباط داشته باشند و آنها نیز این کار را انجام میدهند.
چین و روسیه در مجامع بینالمللی از ظرفیت خود برای ایران استفاده کردهاند
پزشکیان همچنین با اشاره به همکاری چین و روسیه در مجامع بینالمللی، گفت: چین و روسیه نیز در مجامع بینالمللی از ظرفیت خود استفاده کردهاند و در مواردی قطعنامهها را وتو کردهاند. حتی در رابطه با قطعنامههای مربوط به تنگه هرمز نیز مواضعی اتخاذ شده است. در مجموع، تا جایی که آنها امکان دارند و ما نیز میتوانیم، در حال تعامل و استفاده از ظرفیتهای موجود هستیم.
رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه سیاست خارجی و تعامل با کشورهای دیگر نباید به وابستگی و انتظار از دیگران منجر شود، اظهار کرد: من هم در خدمت مقام معظم رهبری شهید این موضوع را گفتهام و هم امروز میگویم که ما نباید امید و اتکای خودمان را به دیگران قرار دهیم.
پزشکیان با اشاره به آموزههای حضرت علی(ع) در زمینه اتکا به خداوند و استقلال در تصمیمگیری، افزود: ما اگر بنشینیم و منتظر دیگران باشیم که بیایند آن چیزی را که ما میخواهیم انجام دهند، شکست خوردهایم. هیچکس جای خود ما و مردم خود ما را نمیگیرد. ما امیدمان را به خداوند و مردم کشور خودمان بستهایم.
تلاش میکنیم روابط را با دیگران توسعه دهیم، اما انتظار داشته باشیم هر آنچه ما میخواهیم انجام دهند
رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه دولت در عین توسعه روابط خارجی، مسئولیت اصلی خود را در قبال مردم و ظرفیتهای داخلی میداند، تصریح کرد: ما با دیگران ارتباط برقرار میکنیم و تلاش میکنیم روابط را توسعه دهیم، اما نباید انتظار داشته باشیم آنها هر آنچه ما میخواهیم انجام دهند. اگر با چنین انتظاری بنشینیم، باید شکست را نیز امضا کنیم.
پزشکیان در ادامه با اشاره به اصل مسئولیتپذیری در مدیریت کشور، اظهار کرد: ما باید در برابر مردم خودمان خدمتگزار باشیم و مسئولیت خودمان را بپذیریم.
ما ۴۸ سال است که افراد را تغییر میدهیم؛ چرا مشکلات را حل نکردهایم؟
رئیسجمهوری در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه فرهیختگان در خصوص رویکرد دولت در مسیر ترمیم کابینه و ارتقای کارآمدی تأکید کرد: از نظر علمی و بر اساس شناخت تجربی، معتقدم مشکل کشور صرفاً با تغییر افراد حل نمیشود. ما ۴۸ سال است که افراد را تغییر میدهیم؛ چرا مشکلات را حل نکردهایم؟
ما باید مشکل را حل کنیم، نه اینکه صرفاً آدم عوض کنیم
پزشکیان با تأکید بر ضرورت تمرکز سیاستگذاری بر حل مسائل ساختاری، افزود: ما باید مشکل را حل کنیم، نه اینکه صرفاً آدم عوض کنیم. اگر مشکلی وجود دارد و من نمیتوانم آن را بهطور کامل حل کنم، کسی که میتواند کمک کند، باید بیاید و کمک کند؛ نه اینکه صرفاً فرد دیگری جایگزین شود و بعد از مدتی همان مشکل دوباره باقی بماند.
رئیسجمهوری با اشاره به تبعات احتمالی تغییر مکرر مدیران در شرایط بحرانی، اظهار کرد: اگر مجلس محترم وزرای ما را که تصمیم گرفته بود استیضاح کند، استیضاح میکرد، مطمئن باشید اکنون با مشکلات عدیدهای مواجه بودیم.
پزشکیان با تشریح ضرورت ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مختلف پیش از اتخاذ تصمیمات مهم، گفت: برای اینکه تصمیمی بگیریم، نمیتوانم صرفاً دستور بدهم که فلان کار را انجام دهید. وزرای مختلف باید به یک زبان و نگاه مشترک برسند و این فرآیند زمان میبرد.
در موضوع بنزین نمیتوانم دستور بدهم از فردا فلان اتفاق بیفتد؛ چون ممکن است کشور را دچار مشکل کنیم
رئیسجمهوری افزود: برای نمونه، در موضوع بنزین نمیتوانم دستور بدهم که از فردا فلان اتفاق بیفتد؛ چون ممکن است کشور را دچار مشکل کنیم. باید هم در داخل دولت و هم خارج از دولت با دستگاهها و مجموعههای مختلف گفتوگو کنیم، دغدغههای آنها را بدانیم، آنها نیز دغدغههای ما را بدانند و در نهایت به یک راهحل مشترک برسیم.
تازه به یک تصمیم رسیده بودیم و میخواستیم آن را اجرا کنیم که موضوع استیضاح وزرا مطرح شد
پزشکیان با اشاره به اهمیت ثبات مدیریتی در اجرای سیاستها، اظهار کرد: ما تازه به یک تصمیم رسیده بودیم و میخواستیم آن را اجرا کنیم که موضوع استیضاح وزرا مطرح شد. اگر وزیر دیگری میآمد، دوباره باید با او مینشستیم، گفتوگو میکردیم، مسائل را توضیح میدادیم و به زبان مشترک میرسیدیم؛ در این صورت، عملاً زمان دولت برای اقدام و اجرا از بین میرفت.
رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه دولت از مشارکت کارشناسان و نخبگان برای حل مسائل کشور استقبال میکند، گفت: اگر کسی میخواهد کمک کند، ما از او استقبال میکنیم. اعلام کردهام هرکس بتواند در هر زمینهای به دولت کمک کند، دست او را به گرمی می فشاریم.
پزشکیان با اشاره به جلسات گسترده دولت با دانشگاهیان در حوزههای مختلف، افزود: اکنون بیشترین جلسات را با دانشگاهیان در حوزه اقتصاد، مدیریت، برنامهریزی و سیاست برگزار میکنیم و از استادان دانشگاه میخواهیم بگویند چه کمکی میتوانند به کشور بکنند.
پزشکیان: بهترین زمان برای دستیابی به توافق شرایط کنونی است
رئیسجمهوری با اشاره به واگذاری ظرفیتهای مطالعاتی و کارشناسی به دانشگاهها در حوزه آب و کشاورزی، اظهار کرد: به دانشگاهها اختیار میدهیم و از آنها میخواهیم در حل مسائل مشارکت کنند. اکنون دانشگاههای تهران، مشهد، تربیت مدرس و تعدادی از استادان حوزه آب و کشاورزی کشور جمع شدهاند، یک هسته تشکیل دادهاند، در حال بررسی مسائل هستند و برای آنها طراحی و راهکار ارائه میکنند.
پزشکیان با تأکید بر اینکه پیوند میان دانش کارشناسی و مدیریت اجرایی برای حل مسائل کشور ضروری است، تصریح کرد: مدیران ما باید همراهی کنند. کارشناسان نظریه و راهکار ارائه میکنند و مدیران باید آن را در عمل و در عرصه اجرا به کار بگیرند. با تغییر افراد، مشکل حل نمیشود؛ باید خود مشکل را حل کنیم.
رئیسجمهوری با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارهای کشور پس از گذشت دههها، اظهار کرد: برای من، بهعنوان یک ایرانی که در این کشور زندگی میکنم، قابل قبول نیست که پس از ۴۸ سال وضعیت اقتصاد، صنعت، کشاورزی، آموزش و فرهنگ کشور به این شکل باشد و به جای حل مسائل، صرفاً افراد را تغییر داده باشیم.
من به قدرت نچسبیدهام
پزشکیان با رد هرگونه وابستگی به جایگاه و قدرت سیاسی، تصریح کرد: استعفای ما مسئلهای نیست. من به قدرت نچسبیدهام و اینگونه نیست که چون رئیسجمهور شدهام، تغییر کرده باشم. همان آدمی هستم که زمانی نماینده بودم و همان آدمی خواهم بود که اگر فردا هیچکاره باشم.تنها تفاوت این است که اکنون بار سنگین مسئولیت مشکلات این کشور بر عهده ماست و به همین دلیل میگوییم هرکس میتواند کمک کند، به میدان بیاید؛ نه اینکه از کنار میدان بگوید لنگش کن.
رئیسجمهوری با تأکید بر استمرار مسئولیتپذیری دولت در شرایط دشوار کشور، اظهار کرد: امروز با قدرت ایستادهایم و با قدرت ادامه خواهیم داد. تا جایی که جان در بدن و نفس در سینه داریم، از تمامیت کشور، مردم، عزت و سربلندی ایران دفاع خواهیم کرد.تلاش ما این است که با وحدت و انسجام پیش برویم و کاری نکنیم که خدای نکرده دشمن شاد شود یا کشور از داخل با مشکل مواجه شود. این مسیری است که در پیش گرفتهایم.
درباره حوادث ۱۴۰۴ بررسیهایی انجام شده و ما نیز موضوع را پیگیری خواهیم کرد
پزشکیان در پاسخ به پرسش خبرنگار پایگاه خبری انصاف نیوز درباره شکاف اجتماعی ایجاد شده در سال ۱۴۰۴ و سرانجام کمیته پیگیری نیز اظهار کرد: جنگ هنوز مدت زیادی از آغازش نگذشته بود و حدود ۲۰ تا ۲۵ روز بعد، یعنی در ۱۸ بهمن و سپس ۹ اسفند، این مسائل و حوادث شکل گرفت.
رئیسجمهوری با اشاره به اینکه شرایط جنگی و حجم بالای مسئولیتهای جاری، پیگیری برخی موضوعات را با دشواری مواجه کرده است، افزود: راستش را بخواهید، آنقدر درگیر مسائل مختلف هستیم که هنوز خودم بهصورت مستقیم پیگیری نکردهام که این گزارش به کجا رسیده است. میگویند بررسیهایی انجام شده و ما نیز موضوع را پیگیری خواهیم کرد.
نباید کاری کنیم روندی که به هیچ وجه قابل قبول نبود، دوباره اتفاق بیفتد
پزشکیان با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از تجربه حوادث گذشته برای اصلاح حکمرانی، تصریح کرد: حداقل باید تلاش کنیم اشتباهات را تکرار نکنیم. نباید کاری کنیم که روندی که به هیچ وجه قابل قبول نبود، دوباره اتفاق بیفتد.
رئیسجمهوری در عین حال با بیان اینکه حجم مسائل جاری کشور موجب شده است برخی موضوعات در اولویتهای بعدی قرار گیرد، گفت: وقتی انسان دردهای مختلف دارد، معمولاً اگر درد شدیدتری ایجاد شود، دردهای قبلی را کمتر احساس میکند. البته نباید هیچ مسئلهای فراموش شود، اما واقعیت این است که این مسئله آنقدر سنگین است که ذهن ما را درگیر کرده است. انشاءالله آن را پیگیری خواهیم کرد.
تلاش میکنیم حداقل بر مردم ما زیاد سخت نگذرد
وی در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری رکنا درباره چشمانداز دولت نسبت به دستیابی به صلح پایدار، اظهار کرد: تلاش میکنیم حداقل بر مردم ما زیاد سخت نگذرد؛ هرچند میدانیم شرایط سخت است. ما درک میکنیم که اکنون در همه زمینهها سختیهایی وجود دارد.
ایران را در این جنگ و این درگیری، پیروز و مقتدر میدانند
پزشکیان با تأکید بر اینکه شرایط کنونی میتواند فرصت مناسبی برای پیگیری مسیر توافق و حلوفصل مسائل از طریق گفتوگو باشد، افزود: اگر گاهی از این صحبت میشود که به توافق برسیم، من معتقدم اکنون بهترین زمان برای توافق است؛ چرا که انسجام، قدرت و وحدت در کشور وجود دارد و تا جایی که من اطلاع دارم، ایران را در این جنگ و این درگیری، پیروز و مقتدر میدانند.
رئیسجمهوری ادامه داد: ما در چنین شرایطی میتوانیم حقوق و مطالبات خودمان را از مسیر گفتوگوها پیگیری کنیم. آنها باید بپذیرند که حقوق ما را به رسمیت بشناسند و آن را تأمین کنند. طبیعتاً ما نیز چیزی جز حق و حقوق کشور و مردم خودمان را مطالبه نمیکنیم.
حل مسائل موجود صرفاً از طریق جنگ امکانپذیر نیست
پزشکیان با بیان اینکه حل مسائل موجود صرفاً از طریق جنگ امکانپذیر نیست، تصریح کرد: طبیعتاً مسائل تنها با جنگ حل نمیشود، بلکه متغیرهای مختلفی وجود دارد که باید روی آنها کار کنیم. ما تلاش میکنیم در مسیر صلح، انشاءالله بر اساس همان بندهایی که در تفاهمنامه وجود داشته است، حرکت کنیم.
رئیسجمهوری با تأکید بر اصل رفتار متقابل در مذاکرات و ضرورت حفظ منافع ملی اظهار کرد: هر مقدار که آنها جلو بیایند، ما نیز جلو میرویم و هر مقدار که جلو نیایند، ما نیز آن را نمیپذیریم. اینگونه نیست که اگر بخواهند زور بگویند، ما زیر بار زور برویم.
پزشکیان: بهترین زمان برای دستیابی به توافق شرایط کنونی است
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه جمهوری اسلامی در خصوص تمهیدات دولت برای موفقیت دیپلماسی نیز، گفت: تقریباً هر روز درباره این موضوع بحث میکنیم که چگونه باید این روند را مدیریت کنیم تا از وضعیت نه جنگ و نه صلح خارج شویم و بتوانیم به تفاهمی برسیم که در چارچوب آن، مبانی اعتقادی و ارزشهای خودمان حفظ شود و در عین حال، دشمن را از هرگونه طمع و امید برای حمله به کشورمان ناامید کنیم.
رئیسجمهوری با اشاره به استمرار رایزنیهای دیپلماتیک و تلاشهای صورتگرفته برای مدیریت شرایط موجود، اظهار کرد: ما در حال گفتوگو و پیشبرد این مسیر هستیم. طبیعتاً آقای عراقچی ممکن است در ساعات مختلف شبانهروز نیز با طرفهای مختلف تماس داشته باشند و مجبور باشند پاسخهایی ارائه کنند. اگر انصاف را رعایت کنیم، باید بپذیریم که ما از تمام ظرفیتهایی که در اختیار داریم و هر آنچه در توانمان است، استفاده میکنیم تا امور را با آرامش پیش ببریم و تلاش کنیم مسیر را در یک فضای امن ادامه دهیم.
برای همیشه که نمیتوان جنگید
پزشکیان با تأکید بر ضرورت پایان یافتن جنگ از طریق دستیابی به یک راهحل سیاسی و پایدار افزود: برای همیشه که نمیتوان جنگید؛ بالاخره باید آن را در نقطهای به پایان رساند. باید در جایی که بیشترین نفوذ و امکان اثرگذاری را داریم، بتوانیم کار کنیم و تلاش کنیم. ما انشاءالله در حال کارسازی این مسیر هستیم.
واقعاً آمریکا برای ما غیرقابل اعتماد است
رئیسجمهوری با بیان اینکه دولت در صورت ایجاد فضای اعتماد، همچنان مسیر تفاهم را دنبال خواهد کرد، تصریح کرد: کلیت قضیه این است که ما مصمم هستیم انشاءالله همان تفاهمنامه را مبنا قرار دهیم؛ به شرط آنکه آمریکا از فضای بیاعتمادیای که ایجاد کرده است دست بردارد و فضای اعتماد شکل بگیرد. واقعاً آمریکا برای ما غیرقابل اعتماد است، اما به هر حال اگر بتوانیم مقداری در مسیر پیش برویم و مسئله را حل کنیم، در حال تلاش برای تحقق آن هستیم.
پزشکیان در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری ایکنا در خصوص میزان رضایت رئیس جمهور از عمل به آموزه های نهج البلاغه در دولت وفاق ملی تصریح کرد: در رابطه با نهجالبلاغه و آموزههای نهجالبلاغه و اینکه با وفاق چه کارهایی میتوان انجام داد، من خودم این باور را دارم که مشکل ما شیعیان این است که نمیدانیم امام ما چه گفته است و چگونه باید بر اساس آن عمل کنیم.اگر ما راه حضرت علی(ع) را دنبال کنیم، باور واعتقادم این است که میتوانیم مملکت را متحول کنیم. این موضوع در همان نگاهی که به انسان و مردم داریم نیز خودش را نشان میدهد.
رئیسجمهوری با تأکید بر ضرورت رعایت حقوق همه انسانها فارغ از رنگ، قومیت و جنسیت، گفت: وقتی از حقوق همه انسانها، جدا از رنگ، قومیت و جنسیت سخن میگوییم، در حقیقت از همان آموزههایی صحبت میکنیم که امام(ع) از ما خواسته و خداوند نیز بر آن تأکید کرده است. من این موضوع را بارها در جلسات با جریانهای مختلف مطرح کردهام. برخی ممکن است بگویند این نگاه تغییر کرده است، اما ما تغییر نکردهایم؛ اکنون باید این آموزهها را در عمل اجرا کنیم.
پزشکیان با اشاره به فرمان حضرت علی(ع) به مالک اشتر درباره نحوه مواجهه با مردم، تصریح کرد: حضرت علی(ع) به مالک دستور میدهد که قلبت را سرشار از خدمت به مردم کن؛ «وَأَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَهَ لِلرَّعِیَّهِ وَالْمَحَبَّهَ لَهُمْ وَاللُّطْفَ بِهِمْ». یعنی نسبت به مردم رحمت، محبت و لطف داشته باش؛ نه اینکه صرفاً این مفاهیم را بر زبان بیاوری، بلکه باید در درون قلبت نسبت به مردم وجود داشته باشد.
رئیسجمهوری ادامه داد: حضرت علی(ع) تأکید میکند که با مردم همچون موجوداتی درنده رفتار نکن؛ «وَلَا تَکُونَنَّ عَلَیْهِمْ سَبُعًا ضَارِیًا تَغْتَنِمُ أُکُلَهُمْ». مردم دو دستهاند؛ یا برادر دینی تو هستند و یا در خلقت با تو برابرند؛ «فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ: إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ، وَإِمَّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ ».
پزشکیان با اشاره به ضرورت رویکرد رحمانی و عادلانه در مواجهه با خطاهای مردم، افزود: ممکن است برخی افراد دچار خطا شوند؛ چه از روی عمد و چه از روی اشتباه. حضرت علی(ع) میگوید از آنها بگذر و با آنها با رحمت برخورد کن؛ همانگونه که دوست داری خداوند نیز از تو بگذرد و نسبت به تو رحمت داشته باشد.
رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه مسئولیت در برابر مردم، همواره در چارچوب مسئولیت الهی تعریف میشود، تصریح کرد: تو بر این مردم حاکم هستی، اما والی اصلی، حضرت علی(ع) بود و او بر تو حاکم است و خداوند نیز بر همه ما حاکم است. نکته قابل توجه این است که حضرت علی(ع) در جمعبندی این فرمان نمیگوید خودت را در مقابل مردم قرار نده، بلکه میفرماید: «وَلَا تَنْصِبَنَّ نَفْسَکَ لِحَرْبِ اللَّهِ»؛ خودت را در موضع جنگ با خدا قرار نده.»
جنگ با خدا یعنی ایستادن در مقابل مردم
پزشکیان با بیان اینکه تقابل با مردم، در منطق حکمرانی دینی به معنای قرار گرفتن در برابر اراده الهی است، اظهار کرد: جنگ با خدا یعنی ایستادن در مقابل مردم. اگر ما مسئولان، مدیران و هر فردی که مسئولیتی بر عهده دارد، واقعاً به این آموزهها باور داشته باشیم، باید بدانیم که نباید با مردم دربیفتیم، بلکه باید خدمتگزار آنها باشیم.
رئیسجمهوری تأکید کرد: اگر چنین نگاهی در جامعه حاکم باشد، هیچ قدرتی نمیتواند نسبت به خاک و سرزمین ما طمع کند و هیچکس جرئت نخواهد کرد در آب و خاک ما طمع داشته باشد؛ مشروط بر اینکه رابطه ما با مردم، رابطهای مبتنی بر کرامت، عدالت و خدمت باشد.
پزشکیان با اشاره به اختلافات موجود در جامعه و ضرورت عبور از منیتها و خودبرتربینیها گفت: به نظر من، ریشه بسیاری از این اختلافات، منیت است. اگر تصور میکنی از دیگری بهتری، عمل کن و برتری خودت را در عمل نشان بده.
رئیسجمهوری با استناد به آموزههای قرآن کریم درباره نحوه مواجهه با مردم، افزود: خداوند در قرآن به پیامبر(ص) میفرماید: «إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ بِالْحَقِّ بَشِیرًا وَنَذِیرًا». پیامبر برای بشارت دادن و هشدار دادن فرستاده شده است. همچنین خداوند میفرماید: «أَفَأَنْتَ تُکْرِهُ النَّاسَ حَتَّیٰ یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ»؛ آیا تو میخواهی مردم را مجبور کنی تا مؤمن شوند؟
پزشکیان ادامه داد: اگر خداوند میخواست همه مردم را مؤمن کند، خودش این کار را انجام میداد. خداوند در قرآن میفرماید: «وَلَوْ شَاءَ رَبُّکَ لَآمَنَ مَنْ فِی الْأَرْضِ کُلُّهُمْ جَمِیعًا». بنابراین، چه کسی گفته است که من آمدهام و باید همه حرف من را گوش کنند؟ ما در دولت آمدهایم تا خدمتگزار مردم باشیم و تلاش کردهایم همین نگاه و ایده را در عمل پیاده کنیم.
رئیسجمهوری با اشاره به رویکرد دولت در واگذاری اختیارات به استانداران، اظهار کرد: همین اختیاراتی که به استانداران دادهایم، مبتنی بر همین نگاه است؛ اینکه بتوانیم با مردم بنشینیم، با آنها گفتوگو کنیم و آنها را در فرآیند تصمیمگیری و حل مسائل مشارکت دهیم. این رویکرد نیز برگرفته از همان نگاهی است که بر خدمتگزاری به مردم و مشارکت دادن آنها تأکید دارد.
پزشکیان در عین حال با تأکید بر دشواری اصلاح الگوهای رفتاری و مدیریتی تصریح کرد: البته باید بدانیم و خودمان را نیز بدانیم که تغییر رفتار کار سادهای نیست. گفتن و بیان کردن این مفاهیم بسیار ساده است، اما تبدیل کردن آنها به رفتار و رویه حکمرانی، نیازمند تلاش و استمرار است.
رئیسجمهوری با اشاره به فاصله تاریخی میان آموزههای دینی و عمل به آنها، اظهار کرد: اگر به این آموزهها اعتقاد داریم، پرسش این است که چرا به آنها عمل نمیکنیم؟ چرا به قرآن و سخنان خداوند عمل نمیکنیم؟ دلیل اینکه به این آموزهها عمل نمیکنیم، این است که تغییر رفتار کار سادهای نیست. آنچه مهم است، این است که این باورها را از سطح سخن و اعتقاد، به سطح عمل، رفتار و شیوه حکمرانی منتقل کنیم.
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه سازندگی درباره استفاده از ظرفیت احزاب برای کمک به دولت در مسیر توسعه و نوسازی، اظهار کرد: در رابطه با ظرفیت احزاب و این موضوع، باید توجه داشته با