در اوایل دهه 1900، روش انگشت نگاری کم کم به عنوان جایگزینی برای سیستم «برتیوناژ» مطرح شد.
به گزارش نقش اقتصاد آنلاین به نقل از عصر ایران، برتیوناژ روشی بود که مجرمان را با اندازه گیری دقیق اعضای بدن شناسایی می کرد. یکی از مهم ترین اتفاقات در تاریخ این رقابت، سال 1903 در زندان لیون ورث کانزاس رخ داد؛ پرونده ای که بعدها با نام «ویل وست و ویلیام وست» شناخته شد.
در آن سال، زندانی جدیدی به نام ویل وست وارد زندان شد. ماموران طبق روال همیشگی، مشخصات ظاهری و اندازه های بدنی او را ثبت کردند. اما نتیجه عجیب بود؛ اطلاعات او تقریبا به طور کامل با پرونده زندانی دیگری به نام ویلیام وست مطابقت داشت که از قبل در همان زندان حضور داشت.
ویل وست و ویلیام وست
طبق روال معمول، ماموران زندان شروع به ثبت مشخصات او کردند: عکاسی، ثبت ویژگی های ظاهری و انجام 11 اندازه گیری دقیق بدنی بر اساس سیستم مشهور آن زمان یعنی «برتیوناژ».
شباهت این دو نفر فقط در نامشان نبود. گزارش های آن دوره نشان می دهند چهره و ابعاد بدنی آن ها نیز بسیار شبیه به هم بود. همین موضوع باعث شد ماموران زندان ابتدا تصور کنند با یک نفر روبرو هستند که از دو هویت مختلف استفاده کرده است.
در آن زمان، سیستم برتیوناژ یکی از پیشرفته ترین روش های شناسایی مجرمان در جهان به حساب می آمد. با این حال، پرونده وست ها نشان داد که حتی دقیق ترین اندازه گیری های فیزیکی هم همیشه قابل اعتماد نیستند و ممکن است دو فرد متفاوت را یکسان تشخیص دهند.
در همان سال ها، زندان لیون ورث استفاده آزمایشی از انگشت نگاری را آغاز کرده بود. زمانی که اثر انگشت های ویل وست و ویلیام وست با هم مقایسه شد، ماجرا خیلی سریع روشن شد؛ اثر انگشت های آن ها هیچ شباهتی به هم نداشت. با وجود شباهت ظاهری و اندازه های تقریبا یکسان، این دو نفر قطعا افراد متفاوتی بودند.
تا آن روز، سیستم «برتیوناژ» (Bertillonage) که بر پایه اندازه گیری استخوان ها بود، به عنوان دقیق ترین روش علمی جهان شناخته می شد. اما پرونده دو «وست» ثابت کرد که سه روش شناسایی (نام، عکس و ابعاد بدن) می توانند به سادگی دچار خطا شوند.
سال ها بعد، برخی گزارش ها مطرح کردند که شاید آن ها با یکدیگر نسبت خانوادگی داشته اند و حتی ممکن است دوقلوی همسان بوده باشند، هرچند هیچ مدرک قطعی برای اثبات این موضوع پیدا نشد. اما این پرونده یک نکته مهم را ثابت کرد: حتی دوقلوهای همسان هم اثر انگشت یکسان ندارند.
پرونده وست ها بعدها به یکی از شناخته شده ترین نمونه های تاریخ جرم شناسی تبدیل شد. این اتفاق ضعف های سیستم برتیوناژ را آشکار کرد و نشان داد که تکیه بر ویژگی های ظاهری می تواند به اشتباه های جدی منجر شود. در مقابل، انگشت نگاری دقت و اطمینان بسیار بیشتری داشت.
بعد از این ماجرا، زندان ها و اداره های پلیس در امریکا با سرعت بیشتری استفاده از انگشت نگاری را گسترش دادند. امروزه بسیاری از پژوهشگران این پرونده را یکی از مهم ترین دلایل کنار گذاشته شدن سیستم برتیوناژ و تبدیل شدن انگشت نگاری به روش اصلی شناسایی مجرمان می دانند.
اثر انگشت متفاوت وست ها
سرنوشت دو مرد؛ از آزادی تا فرار
سرنوشت این دو نفر پس از این ماجرای علمی نیز جالب بود:
ویل وست (مرد دوم): دوران محکومیت خود را به جرم قتل غیرعمد تمام کرد و پس از آزادی، هیچ ردی از خود در تاریخ به جا نگذاشت.
ویلیام وست (زندانی ابد): که سابقه درگیری در زندان را داشت، در سال 1916 به یک زندانی مورد اعتماد تبدیل شد. اما یک روز وسوسه شد و از زندان پیاده فرار کرد! او با قطار باری تا توپکا رفت، اما فردای آن روز دستگیر شد. طنز ماجرا اینجاست که پلیس برای شناسایی او دیگر نیازی به انگشت نگاری نداشت؛ عکس های او که قبلا باعث تحول علم شده بود، حالا روی پوسترهای تعقیب منتشر شده و به دست همه رسیده بود.
چرا این پرونده جهان را تغییر داد؟
امروز که ما از اثر انگشت برای باز کردن گوشی یا عبور از گیت های امنیتی استفاده می کنیم، مدیون بحرانی هستیم که این دو برادر (یا همزاد) در سال 1903 ایجاد کردند. آن ها به دنیا نشان دادند که در سیستم عدالت، «ظاهر» می تواند فریبنده باشد، اما خطوط سرانگشتان هرگز دروغ نمی گویند.
گردآوری و ترجمه: محمد مهدی حیدرپور
