مِهردخت میرزایی-روزنامه نگار: بازار طلا در کشور همواره متأثر از فاکتورهایی چون؛ اونس جهانی طلا و نرخ دلار بازار آزاد و ریسکهای سیاسی و انتظارات تورمی داخلی است که به طور کلی، تحلیل این بازار از بُعد جهانی، مستلزم بررسی متغیرهای کلان جهانی مانند سیاستهای پولی فدرال رزرو، تورم آمریکا، بازده اوراق خزانهداری، شاخص دلار و تنشهای ژئوپلیتیک است، امّا از بُعد داخلی، علاوه بر این موارد، متغیرهای داخلی همچون؛ کسری بودجه دولت، رشد پایه پولی، محدودیتهای تجاری، تحریمها، درآمدهای نفتی، انتظارات تورمی و… نقش مهمتری را ایفا میکنند و در حال حاضر، ترکیب نااطمینانی سیاسی، فشارهای اقتصادی داخلی و تنشهای منطقهای شرایط را برای بازار طلا پیچیده کردهاند و چنین فضایی باعث میشود که سرمایهگذاران بیش از هر زمان دیگری به دنبال داراییهای امن به عنوان جایگزین ریال باشند؛ داراییهایی که ارزش پول را در برابر تورم و کاهش قدرت خرید حفظ کنند که دلیلش این است در حال حاضر، شرایط اقتصاد ایران به صورتی است که با مجموعهای از ابهامات ساختاری روبهروست.اگر تنشهای منطقهای و یا احتمال درگیری مستقیم میان آمریکا و ایران به وجود آید این موضوع از سه طریق اونس جهانی طلا، نرخ دلار در داخل کشور و انتظارات تورمی میتواند بر بازار طلا تأثیر بگذارد و در این میان، تشدید تنش و جنگ باعث کاهش فروش نفت، سختتر شدن نقل و انتقالات ارزی، افزایش تقاضای احتیاطی برای دلار، افزایش کسری بودجه و احتمال چاپ پول میشود و این موارد نیز، به طور مستقیم بر افزایش نرخ دلار بازار آزاد به عنوان مهمترین محرک بازار طلای داخلی تأثیر میگذارند و علاوه بر این، انتظارات تورمی از دیگر مواردی است که نه تنها بر بازار طلا بلکه بر بازار دلار نیز، مؤثر است؛ به طوریکه اگر جامعه تصور کند که شرایط کشور به سمت نااطمینانی پیش میرود تقاضای سفتهبازی برای طلا و دلار افزایش پیدا میکند.مهدی دولت، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی و فعال حوزه طلا در گفتگو با «نقش اقتصاد»، درمورد شرایط بازار طلا میگوید: «در حال حاضر، ما با شرایط مبهمی روبهرو هستیم که نااطمینانی وجود دارد و فعلاً چشمانداز مثبتی درمورد شرایط اقتصادی و سیاسی کشور وجود ندارد. در نتیجه، در این شرایط نگه داشتن ریال کار درستی نیست و میتوان ریال را با داراییهای دیگر جابهجا کرد.
در حال حاضر، طلای جهانی یک گارد اصلاحی دارد که در محدوده 4 هزار دلار تا 5 هزار و 600 دلار نوسان میکند. یعنی این محدودهای است که طلای جهانی میتواند با نوسان روبهرو باشد و شاید این شرایط تا زمانی ادامه داشته باشد که تکلیف وضعیت خاورمیانه و بسته بودن تنگه هرمز ادامه پیدا کند و افزایش قیمت نفت وجود داشته باشد که در این صورت، تا حدی گارد طلا نزولی است. یعنی رابطهای بالعکس و مخالف میان طلا و نفت در این مدت به وجود آمده است؛ به طوریکه هر زمانی قیمت نفت افزایش پیدا میکند قیمت طلا کاهشی میشود. »
دولت ادامه میدهد: «در شرایط فعلی، با توجه به خسارتهای وارد شده به کشور که تا 300 میلیارد دلار برآورد شدهاند و به دلیل شرایط محاصره و نبود امکان مبادلات مالی و کاهش فروش پایین نفت که چشمانداز مثبتی مبنی بر توافق وجود ندارد و حتی امکان ادامه جنگ هست و با توجه به این که درآمدهای دولت کاهش پیدا میکنند و بر دلار بازار آزاد تأثیر میگذارند و وقتی قیمت دلار افزایش پیدا میکند طلای داخلی نیز، متأثر از رشد قیمت دلار بازار آزاد، افزایش پیدا میکند و علاوه بر این، در 4 ماه گذشته، تقریباً طلا در محدوده 16 تا 22 میلیون تومان در نوسان بوده است. در نتیجه، طلا در مقایسه با کالاهای دیگر که تورم شدیدی را تجربه کردهاند گزینه بدی نیست و در مقایسه با نگهداری ریال در این شرایط بهتر است و گزینه بهینهتر ترکیبی از طلا و اسکناس دلار است. چون دلار نوسان منفی کمتری دارد.»
این تحلیلگر ارشد بازارهای مالی میگوید: «برای سرمایههای اندک که شامل اعداد چند میلیون تومانی میشوند با توجه به گران شدن طلا، خرید فیزیکی آن با این نوع سرمایه سخت شده است و با توجه به این که پلتفرمهای آنلاین طلا زیاد شدهاند و اخبار موثقی وجود دارند که تراز برخی از این پلتفرمها منفی است به نظر بنده، عاقلانهترین کار این است که در این شرایط، افراد به صورت پلهای صندوق طلای بورسی خریداری کنند و پس از رسیدن به یک عدد قابل قبول (مثلاً 5 گرم)، آن را تبدیل به طلای فیزیکی کنند که این طلا میتواند طلای کماجرت زینتی یا شمش و یا متعلقاتی باشد که کارمزد کمتری دارند.»
دولت ادامه میدهد: «تا زمانی که شرایط به این صورت است حتی توافقها باعث به وجود آمدن یک نوع خوشبینی در بازار میشوند و جذابیت قیمتی ایجاد میکنند ولی این موضوع موقتی است. زیرا مشکلات کشور ما کلان هستند و باید به صورت ریشهای حل شوند. به همین دلیل، هر کاهش قیمتی در طلا میتواند برای یک رشد احتمالاً سقف 22 میلیون و پانصد هزار تومان تا سی میلیون تومان فرصت باشد.»
این تحلیلگر ارشد بازارهای مالی میافزاید: «در شرایط فعلی به این دلیل که دولت کسری بودجه دارد، درآمدهایش کاهش پیدا کرده، کسب و کارها با مشکلات زیادی روبهرو شدهاند و احتمالاً فشار روی بازار آزاد برای واردات زیادتر میشود و مبادلات با چین در حال سختتر شدن هستند و کشور از نظر حمل و نقل دریایی با مشکل روبهروست و یک سری از کالاهای ما باید از مسیرهای جایگزین و یا کشورهای دیگر وارد شوند و آنها امکان تبادل حواله با چین را ندارند و برای تبادل مالی باید از بازار آزاد ارز گرفته شود و دولت هم تمایلی ندارد که قیمت دلار را کاهش دهد. زیرا درآمدهایش کم میشوند و چاپ پول برای بازسازی زیرساختها صورت میگیرد، همه اینها بر پایه پولی فشار وارد میکنند و سرانجام، در بازار دلار آزاد نیز، تأثیر میگذارند و باعث میشوند که ابرتورم ادامه داشته باشد.»
دولت میگوید: «کمترین رشد در 3-2 ماه اخیر را در طلا و دلار مشاهده کردهایم و شاید دلیلش رشدی بوده است که در سال گذشته داشتهاند و در حال حاضر، در حال اصلاح استراحت هستند که اگر این اصلاح استراحت تمام شود احتمالاً رشد بعدی آنها که شروع شود طلا بهراحتی اعداد 30-25 میلیون تومان را بدست بیاورد.»
این تحلیلگر ارشد بازارهای مالی، درمورد دلیل تفاوت قیمت خرید و فروش طلا در بازار ادامه میدهد: «در هر بازاری، کسبه و فعالان آن بازار حاشیه سودی را در خرید خود لحاظ میکنند و این یک عرف در هر بازاری است و علاوه بر این، در حوزه طلا نوسان روزانه داریم و معمولاً فعالان بازار طلا و سکه نوسانات منفی یک روزه را در خرید لحاظ میکنند. یعنی اگر الان، طلا را از فردی خریداری کنند با فرض این که نوسان منفی داشته باشد طوری آن طلا را خریداری میکنند که نوسان منفی را پوشش بدهد و معمولاً یک تا سه درصد برای نوسانی که طلا میتواند داشته باشد کسر میکنند و سپس، خریداری میکنند که اگر بازار نزولی شد و نوسان منفی داشت دچار ضرر نشوند.»
