در یکی از روایتهای بحثبرانگیز نبردهای هوایی سالهای اخیر، ادعا شده که یک فروند جنگنده اف-۴ فانتوم نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران موفق شده در جریان «نبرد رمضان» یک جنگنده پیشرفته اف-۱۶ آمریکایی را در آسمان مرزهای غربی کشور غافلگیر و از منطقه درگیری خارج کند.
بر اساس گزارشی که در برخی منابع منتشر شده، ماجرا از زمانی آغاز شد که رادارهای شبکه یکپارچه پدافند هوایی، نفوذ یک هدف متخاصم را در ارتفاع بالا شناسایی کردند. پس از اعلام وضعیت هشدار، یک فروند اف-۴ فانتوم برای رهگیری به پرواز درآمد؛ جنگندهای قدیمی اما همچنان عملیاتی که دهههاست در نیروی هوایی ایران خدمت میکند.
در این روایت آمده است که خلبان ایرانی با استفاده از تاکتیکهای پروازی و بهرهگیری از عوارض زمین، تلاش کرده از دید رادارهای پیشرفته دشمن پنهان بماند و خود را به محدوده نبرد نزدیک یا «داگفایت» برساند؛ جایی که مهارت خلبان میتواند برتری تکنولوژیک را تا حدی خنثی کند.
برخی منابع مدعیاند فانتوم ایرانی موفق شده فاصله خود را با جنگنده آمریکایی به شکل قابل توجهی کاهش دهد. در همین لحظه، سامانههای هشداردهنده اف-۱۶ فعال شدهاند، اما بنا بر این گزارش، واکنش خلبان آمریکایی دیرهنگام بوده و جنگنده ایرانی اقدام به شلیک کرده است. با این حال، جزئیات دقیقی از نوع تسلیحات استفادهشده منتشر نشده و مشخص نیست شلیک انجامشده با موشکهای برد کوتاه بوده یا توپ داخلی جنگنده.
گزارشهای منتشرشده همچنین میگوید هواگرد متخاصم پس از درگیری، با اعلام وضعیت اضطراری و کد عملیاتی «۷۳» منطقه را ترک کرده و از حریم هوایی ایران فاصله گرفته است. سرنوشت نهایی این جنگنده نیز تاکنون به طور رسمی مشخص نشده و هیچیک از طرفهای درگیر جزئیات دقیقی درباره میزان آسیب احتمالی آن ارائه نکردهاند.
در سوی دیگر، گفته میشود اف-۴ ایرانی نیز پس از انجام مانورهای سنگین دچار آسیب در سامانه هیدرولیک شده و هنگام بازگشت، فرودی سخت را تجربه کرده است. برخی روایتها این آسیب را نتیجه فشار شدید مانورهای هوایی میدانند.
فارغ از صحت کامل جزئیات این روایت، انتشار چنین گزارشهایی بار دیگر توجهها را به حضور جنگندههای قدیمی اما همچنان عملیاتی در ساختار نیروی هوایی ایران جلب کرده؛ هواپیماهایی که با وجود عمر بالا، همچنان در ماموریتهای رهگیری و دفاع هوایی مورد استفاده قرار میگیرند.
