الناز کارخانه- بازار رمزر ارزها یا همان ارزهای دیجیتال (کریپتوکارنسیها) در ایران مخاطرات و چالش های عمده ای روبرو هستند بطوریکه در ایران هنوز قوانین شفاف و مشخصی برای فعالیت با رمزارزها وجود ندارد. این موضوع باعث میشود فعالیت در این حوزه پرریسک باشد و احتمال مسدود شدن حسابها یا دسترسیها وجود داشته باشد.
به گزارش «نقش اقتصاد آنلاین»، به دلیل تحریمهای بینالمللی علیه ایران، دسترسی به برخی صرافیهای معتبر جهانی محدود است و کاربران ایرانی ممکن است با خطر بلوکه شدن داراییها مواجه شوند.
همچنین نبود نظارت رسمی و بازار غیررسمی باعث افزایش خطر کلاهبرداریها، هک شدن کیفپولها و از دست رفتن داراییها میشود.
از طرفی بازار رمزارزها ذاتاً بسیار ناپایدار است و نوسانات شدید قیمتی میتواند منجر به ضررهای مالی بزرگ شود.
بانکها و موسسات مالی ایران نیز معمولاً از همکاری با فعالان این حوزه امتناع میکنند یا محدودیتهای زیادی اعمال میکنند که کار با رمزارزها را پیچیدهتر میکند.
قطعی اینترنت، محدودیت دسترسی به سایتها و ابزارهای مرتبط و همچنین مشکلات فنی کیفپولها و صرافیها از دیگر چالشهاست.
اینها همه در حالیست که بازار رمزارز در حالی بهسرعت در حال رشد است که تحریمهای مالی و خلأ رگولاتوری در ایران، کاربران بهویژه معاملهگران خرد را با خطر از بین رفتن دارایی و انسداد حسابهای رمزارزی روبهرو کرده است.
در حالی که بازار رمزارز بهسرعت در حال گسترش است، نبود قانونگذاری مشخص در ایران موجب شده است دارایی کاربران در معرض تهدید تحریمها، بلوکهشدن و بیثباتی قرار گیرد.
کارشناسان هشدار میدهند که بدون رگولاتوری مؤثر، بهویژه در بخش معاملات خرد، بخش بزرگی از سرمایههای مردم ممکن است تحت تأثیر سیاستهای بینالمللی و ضعف نظارت داخلی از بین برود.
بازار رمزارز در ایران در شرایطی فعالیت خود را ادامه میدهد که هنوز مرجع رسمی برای قانونگذاری، نظارت و تنظیم روابط مالی میان کاربران و صرافیها تعریف نشده است. در بیشتر کشورها، بانکهای مرکزی مسئول اصلی قانونگذاری در حوزه داراییهای دیجیتال هستند و با تعیین سازوکارهای شفاف، محیطی قابل اعتماد برای کاربران ایجاد کردهاند.
اما در ایران، نبود قانون مشخص و تحریمهای بینالمللی منجر به بروز ریسکهای جدی برای کاربران بهویژه معاملهگران خرد شده است
در همین زمینه، پیمان شوریابی، کارشناس بازارهای مالی در گفتگویی با تسنیم به تشریح ابعاد مختلف این چالشها پرداخت.
پیمان شوریابی، کارشناس بازارهای مالی، به چالشهای گوناگون فعالان رمزارز در ایران اشاره میکند و نبود رگولاتوری مشخص را یکی از آسیبزاترین خلأهای موجود در این بخش توصیف میکند. او در پاسخ به پرسشی درباره مهمترین مانع فعالیت ایرانیان در بازار رمزارز گفت که تحریمهای مکانیسم ماشه و پیگیریهای نهادهای مالی ایالات متحده، دارایی کاربران ایرانی را هدف قرار داده است.
شوریابی میگوید: «تحریمهای مربوط به مکانیسم ماشه موجب توقیف داراییهای رمزارز کاربران ایرانی شده است، در این راستا، داراییهای رمزارز ایرانیها و صرافیهای ایرانی توسط آمریکا ردیابی و در ادامه بلوکه میشوند.»
او با تأکید بر اینکه این مسئله فقط یک چالش سیاسی نیست، بلکه به امنیت اقتصادی کاربران نیز آسیب میزند، توضیح میدهد که نبود امکان ردیابی رسمی و محدودیتهای ناشی از فقدان قانونگذاری در داخل کشور عملاً راه محافظت حقوقی از داراییها را از میان برده است.
این کارشناس در ادامه گفتگو، یکی از اصلیترین تفاوتهای ایران با سایر کشورها را در شیوه مواجهه با رمزارزها بیان میکند و میافزاید: «در سطح جهانی، بانکهای مرکزی مسئول قانونگذاری و رگولاتوری بازار رمزارزها هستند. رمزارزها تقریباً در تمام کشورها بهعنوان رمز دارایی مورد پذیرش قرار گرفته و کنار سایر داراییها دستهبندی شدهاند، با این حال، رمزداراییها نسبت به سایر داراییها دارای ریسک بسیار بالاتر و نوسانات شدیدتر هستند. زمانی که از رمزارز صحبت میشود، در واقع این داراییها کنار ارزهایی مانند دلار و یورو قرار میگیرند و بهعنوان وسیله معامله و ارزش استفاده میشوند، بنابراین قانونگذاری خاص خود را دارند.»
او در بیان تجربه بینالمللی توضیح میدهد: «در برخی کشورها، رمزارز بهعنوان یک دارایی با خاصیت وسیله ارزش پذیرفته شده است، بهگونهای که با استفاده از رمزارز میتوان سایر داراییها را خریداری کرد یا بهجای ارز ملی، با استفاده از رمزارزها اقدام به پرداخت حقوق کرد. پس از پذیرش رمزارز بهعنوان رمز دارایی، باید به توسعه آن پرداخت، بهعنوان مثال، میتوان برای رمزارزها صندوق ETF ایجاد کرد.»
تحلیل کارشناسان اقتصادی نیز مؤید این دیدگاه است که توسعه بازار داراییهای دیجیتال بدون یک نهاد ناظر قوی امکانپذیر نیست. از نگاه خبرنگار تسنیم، تبدیل رمزارز از یک ابزار سرمایهگذاری مخاطرهآمیز به یک دارایی پذیرفتهشده در نظام مالی، نیازمند تصویب قوانین شفاف و هماهنگی میان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و نهاد مالی کشور است.
شوریابی در بخش دیگری یکی از حساسترین ابعاد تنظیمگری را خطر انحصار میداند و تأکید میکند: «اگر قرار است انحصاری به وجود بیاید، نیاز به قانونگذاری تشدید میشود، بنابراین، اگر معاملات رمزارزها در انحصار صرافیها باشد، باید قانونی وضع شود که مانع از انحصار شود و بانک مرکزی باید در این زمینه ورود کند.»
او بر این باور است که انحصار در چنین بازاری، پیامدهایی مشابه بازار ارز سنتی دارد و میتواند به شکلگیری لابیهای محدود، ایجاد نرخهای دستوری و بازگشت پدیده «بازار سیاه رمزارزی» بینجامد؛ مسائلی که تجربه آن در دو دهه گذشته در بازارهای ارز و طلا کشور تکرار شده است.
موضوع دیگری که شوریابی بر آن دست گذاشت، وضعیت شکنندهٔ معاملهگران خرد بود. او گفت: «معاملات خرد در معرض بیشترین آسیب قرار دارند و تعداد و تنوع این افراد زیاد است، در حالی که قدرت کمتری دارند، در مقابل، شرکتهای بزرگ، بانکها و هلدینگها قرار دارند که قدرتمند هستند و رمزارزها را در حجم بالا معامله میکنند. در اینجا، رگولاتور وظیفه دارد از حقوق تمامی افراد دفاع کند.»
این نابرابری ساختاری، مشابه همان الگوی کلاسیکی است که در بازارهای سرمایهگذاری فاقد نظارت دیده میشود؛ جایی که بازیگران بزرگ، بهواسطه قدرت اطلاعاتی و نقدینگی بالا، توانایی کنترل نوسان را دارند و در مقابل، کاربران خرد کوچکترین حرکت را با زیان تجربه میکنند، همین روند، در نبود آموزش مالی عمومی و قوانین حمایتی، در نهایت باعث کوچ سرمایههای خرد از مسیر رسمی به بسترهای غیرمجاز میشود.
این کارشناس بازارهای مالی در پایان گفتگو با اشاره به سیاستهای تازه بانک مرکزی افزود: «بهتازگی، بانک مرکزی محدودیتهایی بر معاملات رمزارزها ایجاد کرده است، به این ترتیب، سقف معامله روزانه رمزارزها معادل 5 هزار دلار و سقف نگهداری نیز 10 هزار دلار در نظر گرفته شده است. این موضوع به مدیریت حساب سرمایه کشور کمک میکند. بهنظر میرسد بانک مرکزی این محدودیت را برای جلوگیری از خروج سرمایه از کشور وضع کرده است تا سرعت خروج سرمایه کاهش یابد.»
بنابراین از تحلیلهای بهدستآمده چنین برداشت میشود که سیاست اخیر بانک مرکزی علاوه بر هدفگذاری ارزی، در تلاش است نوعی انضباط مالی را به این بازار غیررسمی تحمیل کند؛ هرچند کارشناسان معتقدند چنین سیاستهایی بدون وجود قانون فراگیر و بستر رسمی دادوستد رمزارز، تنها در کوتاهمدت کارایی خواهد داشت.
در پایان، میتوان گفت بازار رمزارز در ایران در حالی به بلوغ رسیده است که هنوز مسیر قانونیسازی و تنظیمگری آن آغاز نشده است. نگرانی اصلی فعالان، بهویژه کاربران خرد، نداشتن مرجع ناظر برای تضمین امنیت سرمایه است.همانطور که پیمان شوریابی یادآور شد، تجربه جهانی نشان داده است بانکهای مرکزی نقش کلیدی در شفافسازی و قانونگذاری این بازار دارند؛ نقشی که اگر در ساختار اقتصادی کشور نهادینه شود، میتواند هم به جلوگیری از خروج سرمایه کمک کند و هم اعتماد عمومی به فناوری و داراییهای دیجیتال را بازگرداند.
«نقش اقتصاد» از چالش های پیش روی بازار رمز ارز در ایران گزارش می دهد؛ بلوغ بازار رمز ارز زیر سایه بی قانونی
دیدگاهتان را بنویسید
پایگاه تحلیلی – خبری نقش اقتصاد آنلاین از سال 1395 فعالیت خود را آغاز کرده و همواره در جهت اطلاع رسانی در حوزه های مختلف بالاخص بخش اقتصادی در تلاش است.
