المیرا بابایی-روزنامه نگار: قیمت گوشت قرمز این روزها با نوسانات بسیاری روبرو است و بسیاری از مصرف کنندگان دستشان کوتاه شده و به معنای واقعی گوشت قرمز از سفره بسیاری از خانوارها حذف شده است.
به گزارش «نقش اقتصاد»، مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت گوشت ایران، اعلام کرده است که گوشت گوساله مخلوط با قیمت هر کیلوگرم 809 هزار تومان و ران و دست گوساله با قیمت 909 هزار تومان در فروشگاههای زنجیرهای عرضه میشود. همچنین، قرار است از هفته آینده گوشت گوسفندی نیز به این طرح اضافه شود.
با این حال، واقعیت بازار کاملاً متفاوت است؛ این قیمتها فقط در برخی فروشگاههای محدود قابل دسترسی است و بخش عمده بازار همچنان با قیمتهای بسیار بالاتر مواجه است. ضعف شبکه تامین و توزیع مویرگی باعث شده است گوشت تنظیم بازاری به صورت پراکنده و محدود عرضه شود و بیشتر مصرف کنندگان نتوانند از این نرخها بهرهمند شوند.
براساس آمار رسمی، حدود 10 تا 15 درصد نیاز بازار گوشت قرمز ایران از طریق واردات تامین میشود. کشورهای اصلی صادرکننده گوشت به ایران شامل برزیل، امارات، ترکیه، هند، لبنان، آفریقای جنوبی و بلژیک هستند. با آغاز فصل سرما، محدودیتهای اقلیمی در برخی از این کشورها، بهویژه کشورهایی با زمستانهای سرد، باعث کاهش عرضه گوشت وارداتی میشود که این موضوع فشار مضاعفی بر بازار داخلی وارد میکند. کارشناسان پیشبینی میکنند که در صورت کاهش عرضه 30 تا 40 هزار تنی گوشت وارداتی در زمستان پیشرو، قیمت گوشت در بازار ایران بیش از 30 درصد افزایش خواهد یافت و این مسئله بار سنگینی بر دوش خانوادههای ایرانی خواهد گذاشت. رسولی همچنین خبر داده است که روزانه حدود 200 تن گوشت گرم از پاکستان وارد کشور خواهد شد که گفته شده با قیمتی 20 تا 30 درصد کمتر از بازار داخلی عرضه میشود.
وزارت جهاد کشاورزی در پی کاهش هزینههای واردات، تامین گوشت از کشورهای ارزانتر مانند پاکستان، هند و مغولستان را جایگزین برزیل کرده است. گوشت وارداتی از پاکستان به دلیل قیمت پایینتر و نزدیکی مسافت، هزینهها را کاهش داده و میتواند ارزانتر به دست مصرفکنندگان برسد.
با توجه به نقش حیاتی گوشت در سبد غذایی ایرانیان، وزارت جهاد کشاورزی و نهادهای مرتبط باید با تسریع در روند واردات، بهبود توزیع، و اطلاعرسانی شفاف از افزایش بیرویه قیمتها جلوگیری کنند.
شبکه توزیع مویرگی باید تقویت شود تا گوشت تنظیم بازاری به شکل منظم و گسترده در دسترس عموم مردم قرار گیرد و وعدههای رسمی تنها محدود به چند فروشگاه خاص نباشد.
بازار گوشت ایران در آستانه زمستان 1404 با چالشهای جدی تامین و گرانی روبرو است. ضعف مدیریت واردات و توزیع، محدودیتهای فصلی و نوسانات قیمت، فشار اقتصادی بر خانوارها را افزایش داده است. تنها با سیاستگذاری هوشمندانه و مدیریت موثر، میتوان از تشدید بحران جلوگیری کرد و گوشت قرمز را به قیمت واقعی و در دسترس عموم رساند.
در نهایت، این شرایط نشان میدهد که صرفاً اعلام قیمتهای تنظیم بازاری کافی نیست و باید با تقویت و ساماندهی شبکه تامین و توزیع، امکان دسترسی واقعی مصرفکنندگان به این کالا فراهم شود تا وعدهها به واقعیت تبدیل گردد. در غیر این صورت، قیمتهای رسمی فقط در چند فروشگاه خاص دیده میشوند و بخش عمده بازار همچنان با کمبود و گرانی مواجه خواهد بود.
در همین حین باوجود وعده تنظیم بازار از سوی وزارت جهاد کشاورزی اما قیمت گوشت یارانه ای نیز سر به فلک کشید؛ به طوری که افزایشی چشمگیر را نسبت به ماه های گذشته نشان می دهد و حالا سوالات جدی درباره کالایی که هدف آن حمایت از قدرت خرید مردم بود مطرح می کند.رصد میدانی نشان میدهد که قیمت انواع گوشت دربازار روند افزایشی داشته است؛ به طوری که ماهیچه گوساله 1 میلیون و 145 هزار تومان، راسته گوسفندی کیلویی 580 هزارتومان، ران گوسفند ممتاز 1 میلیون و 200 هزارتومان، گوشت چرخ کرده گوساله کیلویی 680 هزار تومان است. همچنین راسته با استخوان گوسفند 860 هزارتومان، گوشت قلوه گاه گوسفند 495 هزارتومان، همچنین گوشت گوساله سردست ممتاز 990 هزارتومان، گوشت گوساله ماهیچه 1 میلیون و 70 هزارتومان و راسته گوسفند مغزشده نیز 1 میلیون و 100 هزارتومان قیمت گذاری شده است.
گوشت تنظیم بازاری چقدر گران شد؟
آذرماه سال گذشته بود که قیمت گوشت منجمد تنظیم بازاری حدود 300 تا 320 هزار تومان و گوشت گرم تنظیم بازاری حدود 350 تا 360 هزار تومان برای مصرفکننده اعلام شد اما در حال حاضر قیمت گوشت گرم گوساله وارداتی به 860 هزارتومان رسیده است. بنابراین اگرچه گوشت تنظیم بازاری کماکان از قیمت گوشت آزاد ارزانتر است، اما قیمت خود گوشت تنظیم بازاری نیز در مقایسه با ارقام اعلام شده در اواخر 1403، افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است.
به نظرمی رسد تغییر نرخ ارز برای واردات کالاهای اساسی به صورت مستقیم بر هزینه واردات گوشت و نهادههای دامی اثر گذاشته است ؛ البته پیش تر نیز گزارشهایی مبنی بر کشتار دامهای مولد به دلیل کمبود نهادهها داده شد که به نظر می رسد تولید داخل کاهش یافته و نیاز به واردات جدی شده است. از سویی دیگر، گزارش هایی مبنی بر قاچاق دام زنده به کشورهای همسایه، به دلیل بالاتر بودن قیمت دام شنیده شد که به کمبود عرضه داخلی دامن زد.
ابلاغیه ای که آتش به جان بازار انداخت
کمیاب شدن گوشت تنظیم بازاری در فروشگاههای زنجیرهای و میادین میوه و ترهبار، اصلیترین مشکل مردم در ماههای اخیر بوده است؛ چراکه وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد که واردات گوشت کاهش یافته و قرار است گوشت تنظیم بازاری به مرور حذف شود بنابراین همین مساله کافی بود تا قیمت این نوع گوشت روند صعودی به خود بگیرد. واردکنندگان گوشت نیز به دلیل ترس از تغییرات مکرر قیمت حجم واردات را تعمدا کاهش دادند چرا که نگران این مساله هستند که هنگام تسویه حساب، نرخ ارز دوباره تغییر کرده و متحمل ضرر شوند.اگرچه گوشت تنظیم بازار بیشتر وارداتی است، اما قیمتگذاری آن به صورت کلی تحت تأثیر بازار آزاد و گوشت داخلی است؛ به طوری که کمبود و نوسان قیمت نهادههای دامی در سامانه بازارگاه، باعث بالا رفتن هزینه تأمین خوراک، قیمت تمامشده دام زنده برای دامدار شده و درنهایت قیمت گوشت در بازار آزاد افزایش مییابد و به تبع آن قیمت گوشت تنظیم بازار نیز گران خواهد شد.افزایش قیمت گوشت تنظیم بازار نتیجه ای از افزایش هزینه واردات به دلیل نوسانات ارزی و بالا رفتن قیمت تمامشده تولید در بازار داخلی است که فشار تقاضا ناشی از اختلاف قیمت با بازار آزاد نیز بر آن تأثیر گذاشته است.قیمت گوشت این روزها افزایش قابل توجهی داشته و حتی اگر عددهای رسمی مانند هر کیلو 800 هزار تومان هم در بازار دیده شود، فقط در برخی فروشگاههای معدود قابل دسترسی است.
