سایه روشن همکاری‌های نفتی تهران و واشنگتن

محمود خاقانی: شرکت‌های امریکایی و حتی غیر امریکایی به دلیل خطر جریمه‌های سنگین از هر نوع تعامل با پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی ایران خودداری می‌کنند. اما اگر روابط تهران–واشنگتن بهبود یابد ممکن است محدودیت‌های انرژی به طور تدریجی برداشته شود و با توجه به اینکه شرکت‌های امریکایی، به ویژه در حوزه‌های فناوری‌های پاک، گاز طبیعی مایع‌شده و بازیافت گاز فلر فعال هستند، می‌توان با آنها همکاری کرد. ما در دولت رفسنجانی و دولت هفتم و هشتم با شرکت‌های چند ملیتی از جمله آمریکایی روابط داشتیم. شرکت امریکایی هس پالایشگاهی روی نفت خام ایران طراحی کرده بود، شل در حوزه نفت و پالایشگاهی با ایران توافق داشت و پروژه‌های سرمایه گذاری برای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع و آلان جی داشتیم. به تدریج گروهی که اکنون نیز در اقتصاد و سیاست ایران با نفوذ هستند به هر دلیلی دنبال این بودند که تمام قراردادهایی را که در میادین مشترک با کشورهای امریکایی و حتی چینی و روسی به امضا رسانده بودیم را متوقف کنند. در واقع مخالفان در داخل نیز با خروج ترامپ از برجام همکاری کردند. در سال ۹۴ که برجام به نتیجه رسید و شرکت‌های اروپایی و آسیایی به ایران می‌آمدند، امریکا هم ابراز تمایل کرد اما برخی گروه‌ها مخالفت‌هایی کردند و حتی شاهد بودیم قرارداد با بوئینگ را با مواضع ضد آمریکایی دچار تردید کردند. نتیجه اینکه امریکا هم عنوان کرد ما چرا باید پول بلوکه شده ایران را آزاد کنیم تا چین و روسیه وارد قرارداد با ایران شوند؟ ما مذاکرات موفقی هم در دولت بایدن داشتیم، در اسفند ۹۹ همه چیز آماده امضا بود اما برخی کارشکنی کردند و حتی روحانی امیدوار بود که در دولت سیزدهم این توافق صورت گیرد اما دولت پنهان این اجازه را نداد. اکنون نیز این گروه سعی می‌کنند دولت زمین بخورد. اگر اکنون امریکا بدنبال جنگ است در واقع دستیابی به مخازن نفت و گاز و معادن لیتیوم ایران را در سر می‌پروراند. مذاکره و دیپلماسی خوب است اما نمی‌خواهیم انحصار دست امریکا و یا بلوک شرق باشد.