در گفتگوی «نقش اقتصاد» با کارشناسان چشم انداز بازار سرمایه بررسی شد تالار شیشه ای شکننده

مکانیسم ماشه به عنوان یک ابزار فشار سیاسی و اقتصادی، تأثیرات منفی قابل توجهی بر بازار بورس ایران دارد که شامل کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، کاهش ارزش سهام شرکت‌های صادرات‌محور، افزایش نوسانات، خروج سرمایه و کاهش سرمایه‌گذاری خارجی است. مدیریت این شرایط نیازمند سیاست‌گذاری هوشمندانه، ایجاد ثبات اقتصادی و کاهش ریسک‌های سیاسی است.
به گزارش «نقش اقتصاد»، با افزایش احتمال فعال‌سازی مکانیسم ماشه، شاخص کل بورس تهران طی روزهای اخیر با کاهش مواجه شد.
همچنین ریال ایران به نزدیک‌ترین سطح تاریخی خود در برابر دلار رسید، که نشان‌دهنده کاهش ارزش پول ملی بود.
از طرفی سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی نسبت به آینده اقتصادی کشور دچار تردید شدند و تمایل به خروج سرمایه از بازار بورس افزایش یافته است.
در همین رابطه علیرضا سادات کارشناس بورس گفت: واکنش بازار به این خبر، ترکیبی از شوک، احتیاط و بازآرایی بود. بسیاری از فعالان بازار، از مدت‌ها پیش احتمال وقوع این سناریو را در تحلیل‌های خود لحاظ کرده بودند، اما اجرایی شدن آن، به‌ویژه در این مقطع زمانی، وزن روانی سنگینی بر بازار وارد کرد. شاخص کل بورس که در هفته‌های گذشته در محدوده ۲ میلیون و ۳۹۰ هزار واحد نوسان می‌کرد، با انتشار خبر فعال‌سازی ماشه، ابتدا با فشار فروش مواجه شد اما در ادامه با حمایت‌های پراکنده حقیقی‌ها و صندوق‌های طلا، بخشی از افت را جبران کرد.
علیرضا سادات معتقد است که در چنین فضایی، رفتار سرمایه‌گذاران دستخوش تغییرات معناداری شده است. ورود پول به صندوق‌های درآمد ثابت افزایش یافته و سهم این صندوق‌ها در ترکیب دارایی‌ها به بیش از ۴۰ درصد رسیده است. در مقابل، سهم بازار سهام در سبد سرمایه‌گذاران کاهش یافته، هرچند برخی نمادهای ریالی مانند سیمان، شوینده، غذایی و دارویی با توجه به ماهیت داخلی و کم‌تأثیر بودن از تحریم‌ها، همچنان مورد توجه قرار دارندوی افزود: در بازار ارز، دلار با جهشی محسوس از مرز ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد و در معاملات نقدی به محدوده چند هزار تومان بالاتر رسید. این رشد، نه‌تنها ناشی از شوک سیاسی، بلکه حاصل انتظارات تورمی و کاهش امید به توافقات دیپلماتیک بود. در بازار طلا نیز، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به بالای ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسید و صندوق‌های طلا با افزایش تقاضا و کاهش حباب قیمتی، به مقصد اصلی نقدینگی تبدیل شدند.این کارشناس تصریح کرد: در چنین فضایی، رفتار سرمایه‌گذاران دستخوش تغییرات معناداری شده است. ورود پول به صندوق‌های درآمد ثابت افزایش یافته و سهم این صندوق‌ها در ترکیب دارایی‌ها به بیش از ۴۰ درصد رسیده است. در مقابل، سهم بازار سهام در سبد سرمایه‌گذاران کاهش یافته، هرچند برخی نمادهای ریالی مانند سیمان، شوینده، غذایی و دارویی با توجه به ماهیت داخلی و کم‌تأثیر بودن از تحریم‌ها، همچنان مورد توجه قرار دارند.
وی تاکید کرد: تحلیل‌گران معتقدند که با فعال شدن ماشه، بازار وارد فاز اصلاحی محدود خواهد شد. برآوردها نشان می‌دهد که افت قیمت‌ها در بسیاری از نمادها بین ۸ تا ۱۰ درصد خواهد بود، اما در مقابل، نسبت ریسک به بازده بازار در نقاط جذابی قرار دارد که می‌تواند سرمایه‌گذاران را به ماندن ترغیب کند. به‌ویژه اگر گزارش‌های ماهانه و میان‌دوره‌ای شرکت‌ها در مهرماه مثبت باشند، می‌توان به بازگشت تدریجی اعتماد امیدوار بود.
همچنین آرش شهریاری، کارشناس بازار سرمایه نیز اظهار داشت: بورس آینه تمام‌نمای اقتصاد کشور است و بیش از ۷۰۰ تا ۸۰۰ بنگاه اقتصادی برتر کشور در آن حضور دارند. در سراسر جهان، بازار سرمایه و بورس به‌عنوان شاخصی برای سلامت اقتصاد شناخته می‌شوند.شهریاری با اشاره به اظهار نظر کسانی که مدعی هستند، اسنپ‌بک تاثیر مستقیمی بر بورس ندارد، افزود: اینکه بگوییم فعال شدن اسنپ‌بک تاثیر مستقیمی بر بورس ندارد، نوعی بازی با کلمات است.» او افزود: «اسنپ‌بک به معنای این است که ایران به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی کشورها در سطح جهانی شناخته می‌شود. این موضوع مراودات تجاری، کشتیرانی و سایر فعالیت‌های اقتصادی را به شدت تحت کنترل قرار می‌دهد. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر شدت تبعات اسنپ‌بک بیان کرد: با اجرایی شدن اسنپ‌بک، ما عملا نزدیک به 10 سال به عقب برمی‌گردیم. او افزود: هیچ کشوری در چنین شرایطی از نظر مراودات تجاری و اقتصادی نمی‌تواند به‌راحتی فعالیت کند. این یکی از شدیدترین تکانه‌های اقتصادی خواهد بود که پس از اجرایی شدن اسنپ‌بک بر اقتصاد کشور وارد می‌شود و در نتیجه، شمارش معکوس برای سقوط بورس آغاز شده‌ است. شهریاری با اشاره به شکنندگی کنونی اقتصاد ایران هشدار داد: ما بازه‌های سه‌ماهه و 6ماهه بسیار متفاوتی از نظر اقتصادی پیش‌رو داریم. اینکه گفته می‌شود تحریم‌ها اثری بر عملکرد بورس ندارد، درست نیست. بورس یعنی شرکت‌ها، و وقتی شرکت‌ها نتوانند بفروشند یا محصولات خود را به‌درستی صادر کنند، تأثیر آن بر بورس کاملا بدیهی است.او افزود: اگر بخواهیم با کلمات بازی کنیم، موضوع دیگری است، اما واقعیت این است که فعال‌سازی اسنپ‌بک اقتصاد را به شدت تحت فشار قرار خواهد داد.
همچنین پویان مظفری کارشناس بورس گفت: پس از درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل، سطح ریسک در بازار به بالاترین حد خود رسید. سپس با مطرح شدن فعال‌سازی مکانیزم ماشه، برآورد فعالان اقتصادی از ریسک باز هم افزایش یافت. هرچند توافق ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به‌عنوان یک اتفاق مهم بود که می توانست از منظر تعویق در اجرای ماشه و کاهش احتمال درگیری نظامی، اثرگذار باشد. به گفته پویان مظفری برای بقا در نوسانات، باید طلا را نه به‌عنوان ابزار سودآوری، بلکه به‌عنوان ضربه‌گیر در سبد دارایی‌ها ببینیم. طلا در این برهه، دارایی‌ای نیست که برای رشد بخرید؛ بلکه دارایی‌ای است که برای حفظ آرامش و ثبات باید داشته باشید. بخشی از سبد سهامداران باید به طلا اختصاص یابد، با ذهنیت مدیریت ریسک و نه کسب سود داشته باشند.
وی درباره چشم‌انداز بازار سهام چنین تحلیل کرد: در چنین شرایطی، بازار سهام می‌تواند به تعادل نسبی بازگردد. ریزش‌های اخیر بسیار هیجانی بودند و بخشی از آن‌ها قابلیت بازیابی دارند هرچند نه به‌طور کامل. در این مسیر، انتخاب سهم مناسب می‌تواند نقش کلیدی در رشد سرمایه ایفا کند.