آسیب‌های بی‌ثباتی ارزی بر اقتصاد کشور

علی نقیب –عضو اتاق بازرگانی تهران: تداوم نوسانات ارزی و چندنرخی بودن ارز باید برچیده شود. این شرایط نه تنها ثبات اقتصادی را تضعیف کرده، بلکه به شکل مستقیم به تولید و صنعت کشور آسیب زده و می‌تواند در آینده اثرات منفی جدی بر تولید ناخالص داخلی بر جای بگذارد. انتظار ما این بود که با توجه به شرایط موجود و بودجه‌ای که دولت برای سال جاری تعیین کرده است، به سمت بهبود وضعیت ارزی و ایجاد ثبات در بازار ارز حرکت کنیم. حتی مهم‌تر از خودِ ثبات ارزی، حرکت به سمت یک نظام ارزی منسجم و قابل پیش‌بینی است، اما متاسفانه امروز با ارز چندنرخی و عملاً چهار نرخی، مواجه هستیم که همین موضوع ناهنجاری‌های متعددی را در بازار ایجاد کرده است. بیشترین آسیب ارز چندنرخی متوجه تولید و صنعت کشور است. ما از نظر منابع انسانی، نیروی متخصص و توان فنی در وضعیت مناسبی قرار داریم، اما اگر نتوانیم این منابع را حفظ کنیم، شرکت‌ها به‌تدریج توان تولید خود را از دست می‌دهند. وقتی بنگاه‌ها دیگر قادر به تولید نباشند، ناچار می‌شوند نیروی انسانی متخصص خود را تعدیل کنند. متاسفانه احساس من این است که چنین روندی در حال شکل‌گیری در کشور است. افزایش نرخ ارز از یک طرف و کمبود نقدینگی برای شرکت‌های تولیدی از طرف دیگر، مجموعه عواملی هستند که قطعاً بر تولید ناخالص داخلی کشور و همچنین بر تولیدات آینده تأثیر منفی خواهند گذاشت. فعالان اقتصادی به‌طور ملموس شاهد افزایش هزینه‌ها هستند. واردات و صادرات گران‌تر شده و مشکلات تولید به‌شدت افزایش یافته است. در شرایطی که انتقال پول با محدودیت‌های جدی مواجه است، عدم دسترسی به نقدینگی، نبود ارز مناسب و دشواری تأمین مواد اولیه وارداتی، همگی اثرات منفی مستقیمی بر فرآیند تولید دارند. در چنین وضعیتی، توان مقاومت تولیدکنندگان کاهش می‌یابد و این خطر وجود دارد که برخی واحدهای تولیدی ناچار به تعطیلی شوند. اما بدون ورود به جزئیات فنی، آن‌چه امروز در بازار قابل مشاهده است نشان می‌دهد که کسری بودجه به‌عنوان یک عامل ساختاری، خود به‌تنهایی فشار افزایشی بر نرخ ارز وارد می‌کند.