محمد جواد شاهجویی–کارشناس حملونقل ریلی: راهآهن شلمچه–بصره علاوه بر جابهجایی مسافر، نقشی راهبردی در توسعه تجارت و اتصال ایران و عراق به کریدورهای بینالمللی دارد. این مسیر نقش مهمی در تحول تجارت منطقهای و ارتباطات بینالمللی به نفع دو کشور ایفا میکند. در دیدگاه ایران، اهمیت اولیه این پروژه بیشتر در حوزه انتقال مسافر است. لذا همانگونه که در توافق رؤسای جمهور دو کشور آمده انتظار میرود این مسیر هرچه سریعتر راهاندازی شود. از سوی دیگر این مسیر تنها به اتصال ایران و عراق محدود نمیشود، بلکه بستری را برای پیوند چند کشور و تغییر قواعد تجارت منطقهای فراهم میکند. اگرچه در حال حاضر خط ریلی شلمچه – بصره عمدتاً برای جابهجایی مسافر استفاده میشود اما در چشمانداز بلندمدت بهرهبرداری از آن برای حمل کالا نیز در دستور کار است. برآوردها نشان میدهد که ظرفیت اقتصادی مبادلات میان دو کشور در آینده به حدود ۲۰ میلیارد دلار در سال خواهد رسید. این در حالی است که شبکههای ریلی و جادهای موجود پاسخگوی این حجم از تبادلات نیستند. بنابراین توسعه مسیرهای جدید و تقویت زیرساختهای ریلی و جادهای میان دو کشور امری ضروری است. کشورهای دیگر در پی استفاده از مسیر ایران و عراق برای گسترش تجارت خود هستند و بنابراین اهمیت مسیر شلمچه – بصره فراتر از مرزهای دو کشور میرود. این پروژه میتواند نقش کلیدی در تغییر قواعد موجود در تجارت منطقهای ایفا کند. این پروژه نهتنها تجارت دو کشور را تقویت میکند، بلکه فرصت بهرهمندی مشترک ایران و عراق از منافع اقتصادی شبکه ریلی منطقهای و بینالمللی را فراهم میآورد. ایران تلاش دارد حضور فعالی در مسیرهای کریدور شمال – جنوب و کریدور شرق – غرب داشته باشد. برای این هدف در کنار استفاده از ظرفیت ترکیه درتلاش است از طریق اتصال به عراق نیز مسیر شرق – غرب را شکل دهد. ایران توسعه کریدور شمال – جنوب به سمت روسیه را از مسیرهای شرقی، غربی و آبی دریای خزر دنبال میکند. همین سیاست در قبال عراق نیز وجود دارد و هدف آن، تقویت شبکههای ریلی و جادهای مشترک میان دو کشور است. مسیر خسروی – خانقین برای ایران اهمیت راهبردی دارد و پروژه اتصال تهران – خسروی – خانقین – بغداد در دستور کار قرار گرفته است.
