انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد

سپاه پاسداران با هدف قراردادن بتلکو و مرکز هوش مصنوعی بحرین، شبکه نظارتی و پردازشی آمریکا را در منطقه کور کرد.

به گزارش نقش اقتصاد آنلاین در روزهای اخیر که رژیم تروریستی آمریکا با تکیه بر جنگ‌های مبتنی بر فناوری، بار دیگر تجاوز نظامی خود علیه ایران را آغاز کرد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با حملات موشکی و پهپادی، همان زیرساخت‌های فناورانه‌ دشمن را در تعدادی از کشورها از جمله بحرین هدف قرار داد،

با این حال، با گذشتن از کنار اهداف نظامی متعارف نظیر پایگاه‌های هوایی، مهم‌ترین و قابل‌توجه‌ترین رویداد از منظر فناوری، انهدام مرکز پیشرفته هوش مصنوعی و داده‌های اطلاعاتی در بحرین تحت عنوان “بتلکو” است.
این گزارش از دید فناوری به بررسی هویت، کارکرد و اهمیت این مراکز می‌پردازد.

هویت مراکز هدف‌گیری‌شده در بحرین

براساس بیانیه‌های متوالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سه هدف فناورانه و اطلاعاتی در بحرین مورد اصابت قرار گرفته است:

1. مرکز اصلی هوش مصنوعی بحرین (اطلاعیه شماره 25 ـ موج17 عملیات نصر2)

در بامداد جمعه 27 تیرماه، سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره 25 اعلام کرد که «مرکز اصلی هوش مصنوعی بحرین» را که در هدف‌یابی دشمن برای ارتکاب جنایات جنگی مورد استفاده آمریکا قرار می‌گرفت، با چندین موشک بالستیک و بیش از ده‌ها فروند پهپاد به‌طور کامل تخریب کرده است.

هویت دقیق این مرکز هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست، اما گمانه‌زنی‌ها به دو گزینه اصلی اشاره دارد:

مرکز تحقیقات و توسعه هوش مصنوعی شیخ ناصر در بحرین

زیرساخت‌های رایانش ابری آمازون (AWS) در بحرین که ایران پیش‌تر آن را به‌عنوان هدف مشروع معرفی کرده بود

منطقه ابری آمازون در بحرین که در 29 ژوئیه 2019 افتتاح شد، اولین «منطقه ابری» آمازون در خاورمیانه محسوب می‌شود و از سه منطقه دسترس‌پذیری تشکیل شده است که هر کدام شامل یک یا چند دیتاسنتر مستقل هستند. این مراکز توان پردازشی و ذخیره‌سازی لازم برای سامانه‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند و سال‌هاست تأمین‌کننده خدمات ابری جامعه اطلاعاتی آمریکا، شامل CIA ،NSA و سایر نهادهای اطلاعاتی هستند.

2. دپوی شهپادهای آمریکایی (اطلاعیه شماره 25 ـ موج17 عملیات نصر2)

هم‌زمان با مرکز هوش مصنوعی، سپاه پاسداران از انهدام «دپوی شهپادهای آمریکایی» (شناورهای سطحی بدون سرنشین) در بحرین خبر داد که تعداد زیادی از آنها در آتش سوخت.

نیروی دریایی ایالات متحده با ایجاد «گروه ویژه 59» (Task Force 59) شبکه‌ای از ده‌ها شهپاد خودمختار را در آب‌های خلیج فارس مستقر کرده است تا مفهوم «اقیانوس دیجیتال» را شکل دهد. این شهپادها در واقع حسگرهای متحرکی هستند که به‌طور مداوم داده‌های محیطی، راداری و تصویری را جمع‌آوری می‌کنند و از طریق شبکه‌های ارتباطی به خشکی ارسال می‌کنند. گروه ویژه 59 از هوش مصنوعی در هاب‌های عملیاتی در اردن و بحرین استفاده کرده است.

3. مرکز داده‌های اطلاعاتی بتلکو (اطلاعیه شماره 28 ـ موج19 عملیات نصر2)

در ادامه عملیات‌ها و در موج19 عملیات نصر2، سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره 28 اعلام کرد که «مرکز داده‌های اطلاعاتی دشمن در بحرین با عنوان بتلکو» را در هم کوبیده است.

بتلکو (Batelco) یا شرکت مخابراتی بحرین، اصلی‌ترین ارائه‌دهنده زیرساخت‌های ارتباطی در بحرین است که دارای دیتاسنترهای پیشرفته‌ای (به‌ویژه در منامه و الجفیر) با استاندارد Tier III فعالیت می‌کند. این دیتاسنترها ظرفیت پردازشی بسیار بالا، پایداری انرژی مداوم و اتصال مستقیم به شبکه‌های فیبر نوری جهانی را ارائه می‌دهند.

ارتباط بتلکو با نهادهای نظامی و دولتی آمریکا در اسناد رسمی قابل مشاهده است. وزارت امور خارجه آمریکا قراردادهایی با این شرکت منعقد کرده است و آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) از زیرساخت‌های ارتباطی بتلکو برای اتصال به پایگاه هوایی شیخ عیسی در بحرین استفاده کرده است.

ارتباط شهپادها با مراکز هوش مصنوعی و داده

برای درک کارآیی این مراکز، باید به توالی هدف‌گیری آنها کنار «دپوی شهپادهای آمریکایی» توجه کرد. اگرچه انهدام شهپادها در اطلاعیه شماره 25 (موج17 عملیات نصر2) و مرکز داده بتلکو در اطلاعیه شماره 28 (موج19 عملیات نصر2) در دو موج جداگانه رخ داده است، اما این زیرساخت‌ها به‌لحاظ فناورانه به یکدیگر وابسته بوده‌اند و تخریب هر یک، زنجیره عملیاتی «حسگر تا شلیک» را مختل می‌کند.

شهپادهای گروه ویژه 59 داده‌های جمع‌آوری‌شده را از طریق شبکه‌های ارتباطی به خشکی ارسال می‌کنند. مرکز هوش مصنوعی (هدف اطلاعیه 25) و مرکز داده بتلکو (هدف اطلاعیه 28) هر دو می‌توانستند نقش «مغز پردازشگر» این شبکه سنسوری را ایفا کنند. کلان‌داده‌های ارسال‌شده از سوی شهپادها وارد این سرورها می‌شدند و توسط الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشین و بینایی ماشین (Computer Vision) تحلیل می‌شدند. این هوش مصنوعی می‌توانست رفتارهای ناهنجار را در گستره وسیع دریا تشخیص دهد و از آن به‌طور مستقیم برای کشف، رهگیری و «انتخاب هدف» (Target Selection) در عملیات‌های نظامی استفاده کند.

اهمیت این رویداد در آن است که نشان می‌دهد پاشنه آشیل سیستم‌های پیشرفته خودمختار کجاست. پهپادها و شهپادها هرچقدر هم که پیشرفته باشند، بدون دسترسی به توان ابررایانشی برای پردازش اطلاعات، کارآیی خود را از دست می‌دهند.

انهدام هم‌زمان دپوی شهپادها، مرکز اصلی هوش مصنوعی و مرکز داده بتلکو، یکپارچگی شبکه موسوم به «حسگر تا شلیک» را مختل می‌کند. این حملات ثابت می‌کند که در جنگ‌های مدرن، نرم‌افزارها، الگوریتم‌ها و سرورهای پردازنده مستقر در دیتاسنترهای تجاری، به‌اندازه سخت‌افزارهای نظامی اهمیت استراتژیک یافته‌اند و کور کردن این “چشم دیجیتال”، توانایی ماشین‌های خودران برای آگاهی محیطی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره 25 هشدار داد که در صورت ادامه حملات آمریکا به زیرساخت‌های ایران، مهمترین سرمایه‌های صنعتی و فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی شرکت‌های با سهامدار آمریکا در منطقه را در هر کشوری که باشد در هم خواهد کوبید و گران‌قیمت‌ترین سرمایه‌های شرکت‌های آمریکایی در کل کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکا را با خاک یکسان خواهد کرد.