بابک صدرایی –کارشناس بازار خودرو: بازار خودرو پس از دوران جنگ و به دلیل شرایط خاص اقتصادی، با پدیدهای مواجه شده که میتوان آن را بریده شدن فنر قیمتی نامید. بعد از جنگ، به دلیل اتفاقات رخداده در شرایط اقتصادی کشور، عدم عرضه مناسب خودرو و واردات خودروهایی که صرفا ثبتسفارشهای قبلی بودند، سیگنالهایی به بازار ارسال شد که باعث شد فنر قیمتی به شدت بریده شود و قیمتها به صورت غیرمنطقی بالا برود. علاوه بر این، سوءاستفاده دلالها و نفوذ آنها در بازار، حباب بسیار بزرگی را بر روی قیمت خودروها ایجاد کرد که اکنون این حباب باید به هر بهانهای تخلیه شود.
در حال حاضر خبر توافق میان آمریکا و ایران به عنوان عاملی برای تخلیه این حباب مطرح است. اگر در پایان این پروسه، مسائل حلوفصل شود و کشور به یک ثبات اقتصادی برسد و ارز هم قیمت خود را تثبیت کند، بازار خودرو نیز به تبعیت از بازار ارز دچار ریزش و اصلاح قیمت خواهد شد.
چنانچه این حرکت تنها یک نوسان گذرا باشد و بدون زیرساختهای واقعی رخ دهد، باز هم با تلاطمهای سیاسی مواجه خواهیم بود. در این صورت، بازار خودرو بهانه ایجاد میکند تا در آینده دوباره جهش کند؛ جهشی که بسته به میزان عرضه و تولید، میتواند بین ۱۰ تا ۵۰ درصد باشد. در واقع اکنون بیشتر با یک جو روانی روبهرو هستیم که با اخبار مثبت یا منفی مانند احتمال ادامه جنگ یا محاصره میتواند قیمتها را به شدت بالا یا پایین ببرد.
اصلاح حقیقی و اصلی قیمتها تنها زمانی رخ میدهد که ثبات سیاسی و متعاقب آن ثبات اقتصادی در کشور ایجاد شود تا قیمت ارز مشخص شده و بر اساس تقاضا و نیاز واقعی بازار، اصلاح قیمتها صورت گیرد.
اگر واردات خودرو به صورت گسترده در سگمنتهای مختلف قیمتی صورت بگیرد و به شرطی که ارز کافی برای واردات داشته باشیم و تولید داخلی را نیز به درستی مدیریت کنیم، این اتفاق میتواند به معنای تیر خلاص به حبابهای قیمتی باشد. این یعنی حداقل قیمتها به سطح قبل از جنگ بازگردد؛ مشروط بر اینکه اصلاحات اقتصادی گستردهای صورت گیرد که منجر به بازگشت قیمت ارز به سطوح زمستان گذشته شود.
هر زمان که ثبات اقتصادی و سیاسی شکل بگیرد، سرمایه از بازار خودرو خارج میشود و به سمت بازارهای دیگر یا مدیریت در بخش تولید و تجارت میرود. در زمان نابسامانی است که سرمایه وارد بازار خودرو میشود و همین امر باعث میشود خودرو بیش از هر چیز دیگری به یک کالای سرمایهای تبدیل شود. بنابراین، خروج سرمایه از بازار خودرو و تبدیل شدن آن از یک کالای سرمایهای به یک کالای مصرفی، مستقیما با ایجاد ثبات در کشور پیوند خورده است.
در حال حاضر باید صبر و تحمل کرد. باید یک یا دو ماه آینده را زیر نظر گرفت تا مشخص شود روند شرایط سیاسی به کدام سمت پیش میرود. اگر روند سیاسی به سمت یک توافق نهایی برود، به نظر من همه خریداران باید منتظر بمانند و عجله نکنند تا قیمتها به سطح اصلی خود بازگردند؛ اما کلید تصمیمگیری، مسیر حرکتِ این پروسه سیاسی است.
در مورد میزان ریزش، خودروهایی که کمتر در بازار حضور دارند و آسیب بیشتری میبینند شامل دو دسته هستند: دسته اول خودروهایی که شرکت واردکننده قدرتمندی ندارند و استقبال بازار از آنها کم بوده است؛ و دسته دوم خودروهایی هستند که بیجهت حباب قیمتی پیدا کردهاند و اکنون باید با ریزش سنگین، قیمت آنها تعدیل شده و به قیمت مناسبتری برسد. این خودروها در مقایسه با خودروهای داخلی، ریزش بسیار سنگینتری را تجربه خواهند کرد.
