تنشهای منطقهای و مسدود شدن برخی کریدورهای جنوبی، بازار کالاهای اساسی را به کانون توجه تبدیل کرده است.
به گزارش نقش اقتصادآنلاین، در شرایطی که تنشهای منطقهای و وقوع جنگ، شریانهای حیاتی تجارت جهانی را تهدید میکند، نگرانی از مسدود شدن کریدورهای وارداتی کالاهای اساسی به یکی از اصلیترین دغدغههای بازار و مصرفکنندگان تبدیل شده است. ترس از کاهش عرضه، بهطور سنتی با انتظارات تورمی و جهش قیمتها همراه است. اما آیا در عمل، این انسداد مسیرها منجر به توقف چرخه تأمین کالا شده است؟
پیشبینیهای ارزی؛ سپر دفاعی در برابر جنگ
شواهد موجود نشان میدهد که دستگاههای متولی، پیش از وقوع بحرانهای میدانی، استراتژیهای جایگزین را در دستور کار قرار داده بودند. مهدی دارابی، دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی، با تأکید بر پیشبینیپذیری این مخاطرات میگوید: «ما از هفتهها پیش از وقوع جنگ، احتمالات مربوط به مسدود شدن کریدور جنوبی و محدودیتهای تجاری با امارات و استفاده از درهم را در نظر داشتیم.»
بر اساس اظهارات این مقام مسئول، بانک مرکزی برای جلوگیری از شوک به بازار کالاهای اساسی، مسیرهای تسویه ارزی را امن و متنوع کرد. نتیجه این اقدامات پیشگیرانه، آنگونه که گزارش شده، تداوم واردات کالاهای اساسی بدون بروز مشکل ساختاری بوده است.
پایداری در میدان؛ آمارهای گمرکی چه میگویند؟
در لایه اجرایی، گزارش عملکرد گمرکات استان بوشهر بهعنوان یکی از کلیدیترین مبادی ورود کالا، تصویری از تداوم جریان تجارت ارائه میدهد. علی سلیمانی، مدیرکل گمرک استان بوشهر، با اشاره به اقدامات راهبردی در دوره جنگ تأکید کرد که نه تنها تجارت متوقف نشد، بلکه با اجرای تسهیلات گمرکی، پایداری زیرساختها حفظ شده است.
بر اساس آمارهای ارائهشده:
- تسهیل جریان کالا: طی دوره مورد بررسی، ۲۰۱ هزار تن کالا ترخیص شد که سهم کالاهای اساسی از این مقدار، ۸۳ هزار تن بود. در این میان، برنج با بیش از ۶۷ هزار تن، در صدر کالاهای وارداتی قرار داشت.
- اولویتبندی: علاوه بر برنج، انواع حبوبات، لاستیک، دانههای روغنی، چای و ملزومات پزشکی در اولویت ویژه ترخیص قرار گرفتند تا از بروز کمبود در بخشهای حساس جلوگیری شود.
- صادرات: در سوی دیگر تجارت، بالغ بر ۱.۵ میلیون تن کالا به ارزش ۶۰۳ میلیون دلار به ۱۰ مقصد جهانی از جمله چین، ترکیه، پاکستان و روسیه صادر شد که نشاندهنده پایداری نسبی تجارت خارجی است.
تداوم زیرساختی در شرایط ویژه
مدیریت بحران تنها به سیاستگذاریهای کلان محدود نماند؛ بلکه در حوزه عملیاتی، گمرکات استان بوشهر با اتخاذ تدابیری همچون نوبتبندی ۲۴ ساعته کارکنان فناوری اطلاعات برای حفظ پایداری شبکه و افزایش ضریب امنیتی در ۱۵ گمرک تابعه، تلاش کرد تا ریسک توقف عملیات را به حداقل برساند.
شواهد و دادههای رسمی حکایت از آن دارد که سیاست «تنوعبخشی به مسیرهای ارزی» و «تسهیل عملیات گمرکی در مبادی ورودی»، مانع از وقوع یک بنبست کامل در تأمین کالاهای اساسی شده است. در حالی که نگرانیها از افزایش قیمتها به دلیل فشار هزینههای حملونقل و محدودیتهای لجستیکی همچنان در بازار وجود دارد، اطلاعات موجود نشان میدهد که زیرساختهای تأمین کالا تحت مدیریت کنونی، موفق به خنثیسازی بخشی از فشارهای ناشی از مسدودسازی مسیرهای سنتی شدهاند. با این حال، پایداری این وضعیت در بلندمدت نیازمند استمرار امنیت مسیرهای جایگزین و مدیریت دقیق توزیع است.
