تهران ماهها حملات اسرائیل و آمریکا در سال ۲۰۲۶ را بدون آسیب اساسی به ساختار حکومت خود تاب آورده و در یک توجیه راهبردی میخواهد وظیفه بازسازی و ارتقای نیروی موشکی خود را با همکاری احتمالی کره شمالی پیش ببرد.
به گزارش نقش اقتصاد آنلاین، در حالی که پس از فروپاشی آتشبس شکننده ژوئن جنگ در خاورمیانه از سر گرفته شد، پیونگ یانگ ماههاست در حال اجرای یک طرح پنج ساله نوسازی نظامی است که بر پیشرفت قابلیتهای هستهای و متعارف خود تمرکز دارد. این کار را با پشتیبانی فنی بیسابقه روسیه و دادههای دنیای واقعی در مورد عملکرد موشکهای بالستیک کوتاهبرد خود در حریم هوایی مورد مناقشه اوکراین انجام میدهد.
حداقل از دهه ۱۹۹۰، هر دو کشور در توسعه فناوریهای موشکی خود همکاری نزدیکی داشتهاند. درگیریهای بین ایالتی در دهه ۲۰۲۰، ارزش موشکها را در جنگهای مدرن آشکار کرده و شرطبندیهایی را که رهبرانشان مدتها پیش بسته بودند، توجیه میکند.
با وجود سابقه همکاری در زمینه موشکی، به نظر میرسد همکاری فنی فعال ایران و کره شمالی در دهه 2020 کند شده است. بخشی از این امر با انزوای شدید خودخواسته پیونگیانگ در آغاز همهگیری کووید-19 و تغییرات گستردهتر در اولویتهای دفاعی این کشور پس از همهگیری توضیح داده میشود. سال 2024، کره شمالی تعامل دیپلماتیک سطح بالا را با ایران از سر گرفت.
اما به نظر میرسد هر دو کشور به سطحی از بلوغ و خودکفایی دفاعی-صنعتی رسیدهاند که مزایای حاشیهای همکاری دوجانبه مداوم را در مقایسه با گذشته کاهش داده است. روسیه در اینجا یک متغیر فزاینده و مهم است. روابط دفاعی عمیقتر مسکو با پیونگیانگ و تهران، در اصل، میتواند به عنوان مجرایی عمل کند که تبادل مجدد ایران و کره شمالی را تسهیل – یا مبهم – میکند، حتی اگر ترجیحات خود روسیه به همان اندازه منطقی باشد که به آن توصیه کند.
یک سوال کلیدی و از نظر تحلیلی مهم اینکه آیا تحولات سال ۲۰۲۶ – نیاز ایران پس از جنگ به بازسازی بخشهایی از نیروی موشکی خود برای جلوگیری از حملات آینده و اعتماد به نفس بیسابقه کره شمالی در بحبوحه اتحاد جدید با روسیه – ممکن است بار دیگر همکاری را تسریع کند. تاکنون، به نظر نمیرسد چنین باشد – اطلاعات کره جنوبی ارزیابی کرده است که کره شمالی بازسازی ایران را تسهیل نمیکند.
این با الگوهای همکاری ایران و کره شمالی در زمینه فناوری موشکی در دهه ۲۰۲۰ مطابقت دارد. اما انگیزههای فنی احتمالی برای ایران وجود دارد که ممکن است همکاریهای جدید را ترغیب کند، در حالی که اعتماد به نفس جدید کره شمالی میتواند منجر به پذیرش ریسک بیشتر در رویکرد خود به گسترش موشک شود.
کره شمالی و ایران – به ترتیب از اواخر ۲۰۲۳ و اواسط ۲۰۲۵ – سامانههای موشکی خود را در محیطهایی که توسط دفاع موشکی مورد مناقشه هستند، مشاهده کردهاند. در حالی که ایران راهبردهای مختلفی را برای تحت فشار قرار دادن سامانههای دفاع موشکی اسرائیل، خلیج فارس و ایالات متحده – از پرتابهای آتشزا گرفته تا استقرار مهمات در ارتفاع بالا – امتحان کرده، بدون شک همچنان به توسعه ابزارهای جدید و پیچیدهتر برای نفوذ به آنها، مانند مانور وسایل نقلیه ورود مجدد و طعمهها، ادامه خواهد داد. کره شمالی ممکن است بتواند در این تلاش کمک کند.
علاوه بر این، اطلاعات اوکراین ارزیابی کرده است که کره شمالی موشکهای سری Hwasong-11 خود را بر اساس عملکرد آنها در اوکراین به طور مکرر برای دقت بیشتر بهروزرسانی کرده است. گرچه احتمالاً این امر ناشی از منافع کره شمالی است – دقت برای کشوری که به دنبال ساخت سلاحهای هستهای تاکتیکی برای استفاده علیه اهداف نظامی است – بسیار مهم است – اما ممکن است مزایای فنی مهمی هم ارائه دهد که شاید مورد توجه تهران باشد.
با این حال، مهمترین پیامد میتواند تصمیم بالقوه تهران برای دستیابی به سلاحهای هستهای به دلیل جنگ ایران در سال 2026 باشد. در چنین سناریویی، ایران، مانند کره شمالی، میتواند به سامانههای پرتاب دوربردتر علاقه پیدا کند. زرادخانه میانبرد موجود ایران، اسرائیل و پایگاههای منطقهای ایالات متحده را در معرض خطر قرار داده است، بنابراین این علاقه کمتر ناشی از الزامات هدفگیری فوری و بیشتر ناشی از منطق سیاسی و بازدارنده توانایی در معرض خطر قرار دادن دشمنان دورتر، از جمله خاک ایالات متحده، خواهد بود.
در حالی که برنامه پرتاب فضایی تهران مدتهاست فرصتی را برای کاوش در زمینه تقویتکنندههای دوربرد و چند مرحلهای به بهانهای قابل انکار فراهم کرده، کره شمالی به 10 سال تجربه در آزمایش پرواز موشکهای بالستیک قارهپیما نزدیک میشود. با توجه به شواهدی مبنی بر کمک ایران به برنامه موشکی دوربرد کره شمالی، تهران ممکن است به نوبه خود به دنبال بهرهبرداری باشد.
کشورهایی که دنبال محدود کردن همکاریهای دوجانبه تهران و پیونگیانگ هستند – از جمله کره جنوبی، آمریکا، حوزه خلیج فارس و اسرائیل – باید تلاشهای هدفمند جمعآوری اطلاعات را در اولویت قرار دهند تا ابتدا بفهمند این رابطه به کجا میرود. در کوتاهمدت، این به معنای دیپلماسی پایدار، جدی و از نظر فنی آگاهانه با ایران برای رسیدگی به برنامه هستهای غیرنظامی آن خواهد بود. واشنگتن و سئول باید دنبال تعامل با پیونگیانگ و یک رابطه همزیستی پایدارتر باشند که میتواند در درازمدت مشوقهای کره شمالی را شکل دهد.
این امر به معنای کنار گذاشتن هدف بلندمدت خلع سلاح هستهای نیست، بلکه به جای آن باید پذیرفت که انتخاب کوتاهمدت، بین یک زرادخانه نامحدود و یک زرادخانه باثباتتر و مدیریتشدهتر است – بدهبستانی که شایسته است صادقانه با آن روبرو شد، نه اینکه آرزوی از دست دادنش را داشت.
