صادق ملکی-تحلیلگر سیاسی: ترامپ مجددا با اعلام لغو حمله به ایران و بازگشت به مذاکرات در حالی که جهان و منطقه در انتظار آغاز جنگی ویرانگرتر از دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان بودند، همه را مجددا به تعجب و تعمق وا داشت.
ترامپ، مردی که یک روز فریاد جنگ و روز دیگر نوید صلح سر میدهد در کنار غیر قابل پیشبینی بودن، با به بازی گرفتن مرگ و زندگی، صلح و جنگ، درصدد است پیروز از میدانی خارج شود که خویش از دلایل به بنبست کشیدن آن بوده است. علیرغم لغو حمله به ایران، تداوم و افزایش سرعت نقل و انتقالات ادوات نظامی نشانگر آن است که حملات آمریکا و اسرائیل از وضعیت قریبالوقوع بودن با فعال شدن میانجیها و کشورهای خلیج فارس بهویژه عربستان، بیش از آنکه لغو شده باشد به حالت تعلیق افتاده است. اکنون تنها روند مذاکرات است که می تواند عامل تداوم صلح یا شروع جنگی دیگر باشد.
آنچه مسلم است آن است که بنبست جنگ و آتشبس در نهایت خود، چون غزه راهی جز صلح ندارد و گزینههای دیگر میتواند جنگی ویرانگرتر از دو جنگ گذشته برای همه منطقه را سبب ساز شود. لذا آنانی که در طرف جنگ ایستاده و جنگ را فریاد میزنند بدانند که جنگ ۱۲ روزه و رمضان، بازی جنگ بود و اگر جنگ دیگری آغاز شود جنگ را با همه ابعاد، گستردگی و تخریبی غیر قابل تصور را شاهد خواهند بود. نباید ایران، آمریکا و کشورهای منطقه و جهان بگذارند جنگی در این ابعاد شروع شود.
در حالی که جنگ برای ایران جنگ بقاست، برای آمریکا این جنگ که دور از خاک این کشور است تحمیل خواستههایی است که هیچیک برایش امر حیاتی نبوده و نیست.
این مهم از یک سو راز مقاومت ایران و از سوی دیگر راز بازی آمریکا با دوگانه جنگ و آتشبس است.
این وضعیت در حالی ادامه دارد که با ورود حوثیها به جنگ و تشکیل ائتلاف علیه آنان از سوی عربستان و تحولاتی چون حمله به خاک عراق و خلع سلاح حماس شرایط را پیچیده کرده است و دامنه و جغرافیای جنگ را میتواند گسترش دهد. اینکه جنگطلبان در ایران با مخالفت با تفاهمنامه، بر طبل جنگ میزنند اگر همراستای تلاش تل آویو برای شروع جنگ مجدد تلقی نشود، میتواند برخاسته از نگاه سادهای باشد که تصوری از جنگ و تبعات ویرانگر آن بر همه مخصوصا ایران و ایرانیان نداشته و ندارد.
باور به اینکه تمام شدن ذخایر مهمات و ذخایر تسلیحاتی آمریکا، گرانی بنزین، در پیش بودن انتخابات کنگره و…. عامل تسلیم یا کوتاه آمدن آمریکا در جنگ حیثیتی خواهد شد، سادهسازی در تحلیل روند جنگ است و میتواند این برداشت، در ایران عامل تصمیماتی شود که غیر قابل جبران باشد.
از سوی دیگر اغراق در مورد توانمندیهای ایران نیز ضمن ایجاد غرور کاذب میتواند ایران را به سوی میدان جنگ گستردهای هدایت کند که چهره واقعی جنگ را به منصه ظهور برساند. جنگی که به وسعت مرزهای ایران میتواند همه نقاط ایران را درگیر نبرد کند. این جنگ برای ایران، جنگ بقا خواهد بود اما امکان بقا در آن بسیار پر ریسک است.
نکته آنکه شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، میتواند با ورود کشورهای عربی و ورود و کمک مستقیم و غیر مستقیم پاکستان، ترکیه و آذربایجان به جنگ شرایطی برای کشور فراهم کند که دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان، بازی جنگ تلقی شوند.
با توجه به شرایط ایران، آمریکا و منطقه همه باید بهجای بازی باخت – باخت، وارد مذاکرات برد – برد شوند و با فعال کردن بالهای دیپلماسی به تلاشهای صلح بپیوندند و آن را تقویت کنند.بازگشت به تفاهمنامه به عنوان مهمترین مبنای مذاکرات و باز کردن تنگه هرمز در قبال لغو محاصره دریایی میتواند راهگشا و راهنمایی برای خروج از بنبستی باشد که مسیر صلح پایدار را برای ایران، آمریکا و منطقه هموار کند. این خواهد شد، لیکن درک تعجیل در این امر باید مهمترین موضوع امر صحنه سیاست و میدان در همه طرف ها باشد.
