نتایج یک پژوهش جدید در کانادا، دیدگاه رایج درباره لزوم انتخاب همیشگی لبنیات کمچرب را به چالش کشیده است. پژوهشگران دریافتند مصرف روزانه سه وعده لبنیات پرچرب طی ۱۲ هفته، افزایش قابلتوجهی در وزن، چربی بدن، کلسترول یا مقاومت به انسولین ایجاد نکرد و حتی با بهبود فشار خون و افزایش دریافت برخی مواد مغذی همراه بود.
به گزارش نقش اقتصاد آنلاین، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد توصیهای که دههها به مردم برای انتخاب لبنیات کمچرب میشد، ممکن است نیازمند بازنگری باشد. در این مطالعه، مصرف روزانه سه وعده لبنیات پرچرب نهتنها با افزایش وزن یا کلسترول همراه نبود، بلکه برخی شاخصهای سلامت شرکتکنندگان نیز بهبود یافت.
پژوهشگران دانشگاه تورنتو در یک مطالعه ۱۲ هفتهای، تأثیر مصرف لبنیات پرچرب را بر ۷۴ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی بررسی کردند. نتایج این تحقیق که در نشریه «The Journal of Nutrition» منتشر شده، نشان داد مصرف سه وعده لبنیات پرچرب در روز، تأثیر منفی قابلتوجهی بر وزن، ترکیب بدن، سوختوساز انرژی یا چربیهای خون نداشت.
چرا لبنیات پرچرب سالها زیر سؤال بود؟
لبنیات حاوی چربی اشباعشده است؛ نوعی چربی که بهطور سنتی با افزایش کلسترول و خطر بیماریهای قلبیعروقی ارتباط داده شده است. به همین دلیل، در بسیاری از کشورها از جمله کانادا، سالها به مردم توصیه میشد برای کاهش دریافت چربی اشباعشده، از لبنیات کمچرب یا بدون چربی استفاده کنند.
اما به گفته پژوهشگران، نتایج مطالعات انسانی همیشه با این نگرانیها همخوانی نداشته است. برخی تحقیقات پیشین نیز ارتباط مشخصی میان مصرف لبنیات پرچرب و پیامدهای نامطلوب سلامت پیدا نکردهاند و حتی در برخی مطالعات، آثار مثبت یا محافظتی برای مصرف لبنیات گزارش شده است.
در این مطالعه چه اتفاقی افتاد؟
شرکتکنندگان بهطور تصادفی در سه گروه قرار گرفتند. گروه نخست رژیم کمکالری با مصرف اندک لبنیات داشت. گروه دوم یک رژیم با کالری متعادل را دنبال میکرد و روزانه سه وعده لبنیات مصرف میکرد. گروه سوم نیز بدون محدودیت کالری، سه وعده لبنیات در روز دریافت میکرد.
شرکتکنندگان گروههای دریافتکننده لبنیات، در طول مطالعه از محصولات لبنی پرچرب استفاده کردند و همه افراد نیز برای پیروی از راهنمای غذایی کانادا آموزشهای لازم را دریافت کردند.
پس از ۱۲ هفته، تفاوت معناداری در افزایش وزن، ترکیب بدن یا میزان کلسترول میان افرادی که لبنیات کمی مصرف میکردند و افرادی که روزانه سه وعده لبنیات پرچرب میخوردند، مشاهده نشد.
با این حال، گروههای مصرفکننده لبنیات دریافت بیشتری از کلسیم، پروتئین و ویتامین D داشتند و همچنین بهبودهایی در فشار خون آنها مشاهده شد. پژوهشگران همچنین شواهدی از افزایش مقاومت به انسولین در مصرفکنندگان لبنیات پرچرب پیدا نکردند.شاید «ساختار غذا» مهمتر از یک ماده مغذی باشد
پژوهشگران برای توضیح این نتایج به فرضیهای موسوم به «ماتریکس لبنیات» اشاره میکنند. بر اساس این فرضیه، تأثیر یک ماده غذایی بر بدن تنها به میزان یک ماده مغذی مانند چربی اشباعشده بستگی ندارد، بلکه ساختار کلی غذا و نحوه تعامل اجزای مختلف آن نیز اهمیت دارد.
لبنیات مجموعهای پیچیده از پروتئینهایی مانند کازئین و وی، چربی و مواد مغذی مختلف است. این ساختار ممکن است بر نحوه هضم و جذب مواد غذایی و در نتیجه بر تأثیر نهایی آنها بر سلامت بدن اثر بگذارد.
به بیان ساده، ممکن است تأثیر چربی اشباعشده زمانی که در ساختار طبیعی یک ماده غذایی مانند شیر یا لبنیات قرار دارد، با تأثیر همان مقدار چربی اشباعشده بهصورت جداگانه یکسان نباشد.
اهمیت احتمالی برای سالمندان
پژوهشگران معتقدند این یافتهها میتواند برای افراد سالمند نیز اهمیت داشته باشد. با افزایش سن و کاهش نیاز انرژی، برخی افراد ممکن است برای دریافت مقدار کافی پروتئین، کلسیم و سایر مواد مغذی ضروری با مشکل مواجه شوند.
لبنیات میتواند راهی نسبتاً ساده و در دسترس برای تأمین انرژی، پروتئین و برخی ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن باشد؛ البته به شرط آنکه مصرف آن در چارچوب یک رژیم غذایی متنوع و متعادل انجام شود.
نتایج این پژوهش نشان میدهد مصرف متعادل لبنیات پرچرب لزوماً به افزایش وزن، بالا رفتن کلسترول یا تشدید مقاومت به انسولین منجر نمیشود. با این حال، این یافته به معنای آن نیست که همه افراد باید بدون محدودیت به مصرف لبنیات پرچرب روی بیاورند.
پژوهشگران تأکید دارند که در ارزیابی سلامت مواد غذایی، باید به کل ساختار و ترکیب یک غذا توجه کرد و قضاوت درباره آن را تنها بر اساس یک ماده مغذی، مانند چربی اشباعشده، انجام نداد.
پیام اصلی این پژوهش ساده است: تنوع غذایی، مصرف متعادل و پرهیز از افراط، همچنان از مهمترین اصول یک رژیم غذایی سالم به شمار میرود./سلامت نیوز
