مهدی حاجیوند- کارشناس بازار سرمایه : این روزها در حالی شاخص کل بورس در آستانه ورود به کانال 6 میلیون واحدی قرار گرفته، که این صعود تاریخی بیش از هر زمان دیگری به رفتار معاملهگران و کیفیت نقدینگی حاضر در تالار شیشهای وابسته شده است. جایی که شاخص کل در هفتههای گذشته با شتاب قابل توجهی رشد کرده و اکنون به سطحی رسیده که عبور از آن میتواند آزمونی جدی برای توان بازار سهام در حفظ روند صعودی باشد.
در چنین شرایطی، افزایش عرضه در محدودههای فعلی اتفاقی غیرطبیعی نیست؛ چرا که سرمایهگذارانی که در سطوح پایینتر وارد بازار سرمایه شدهاند، اکنون با بازدهی قابل توجهی مواجهاند و طبیعی است بخشی از آنها ترجیح دهند سود خود را شناسایی کنند. بنابراین نمیتوان هر موج فروش در نزدیکی ارتفاع 6 میلیون واحد را به معنای پایان روند صعودی در بازار سهام تعبیر کرد.
این در شرایطی است که شتاب ورود پول حقیقی به عنوان موتور اصلی رشد تالار شیشهای، علاوه بر بهبود فضای معاملات، از قدرت نقدینگی این بازار هم حکایت دارد؛ بنابراین اگر بازار سهام بخواهد یک پله دیگر بالاتر برود، در این میان تداوم جریان نقدینگی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
از سوی دیگر ارتفاع 6 میلیون واحد، علاوه بر این که یک مقاومت تکنیکال برای شاخص کل بورس است، از آن میتوان به عنوان یک “مرز روانی“ است؛ عددی رُندی که میتواند تصمیمگیری معاملهگران را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، علاوه بر لمس یا عبور لحظهای شاخص از این سطح، رفتار بازار سهام پس از عبور از این محدوده مهم تلقی میشود.
بر این اساس اگر شاخص بتواند بالای 6 میلیون واحد تثبیت شود، ارزش معاملات در سطوح قابل قبول باقی بماند و تعداد بیشتری از صنایع در روند صعودی مشارکت کنند، میتوان از شکلگیری یک سطح جدید برای بازار سهام سخن گفت. در مقابل، اگر عبور از این مرز با کاهش ارزش معاملات، افزایش عرضه و خروج پول همراه شود، احتمال شکلگیری یک دوره نوسانی افزایش خواهد یافت.
البته یک نکته مهم در معاملات اخیر، فاصله گرفتن رفتار شاخص کل و شاخص هموزن است؛ چرا که فعال ماندن تقاضا در بخشی از نمادهای کوچک و متوسط میتواند این معنا را داشته باشد که تمام نقدینگی از بازار سهام خارج نشده و بخشی از آن صرفا در حال جابهجایی است. این اتفاق از منظر رفتار سرمایهگذاران نیز اهمیت دارد؛ زیرا پس از رشد گروههای بزرگ، بخشی از معاملهگران معمولا به دنبال سهام و صنایعی میروند که از نگاه آنها هنوز ظرفیت رشد بیشتری دارند.
به همین دلیل، نوسان اخیر بازار سهام در هفته گذشته را بیش از آنکه نشانه تغییر روند در تالار شیشهای دانست، میتوان آن را نشانه تغییر رفتار سرمایهگذاران تلقی کرد. به این دلیل که در ابتدای یک موج صعودی، انگیزه اصلی خرید میتواند عقبماندگی قیمتها باشد؛ اما هرچه بازار سهام بالاتر میرود، انتخاب سهم و توجه به وضعیت بنیادی شرکتها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
این موضوع میتواند در ادامه روند معاملات در تالار شیشهای، باعث افزایش فاصله عملکرد صنایع و شرکتها شود. به بیان سادهتر، ممکن است دورهای که در آن خرید کلی بازار سهام، بازدهی ایجاد میکرد، به تدریج جای خود را به دورهای بدهد که انتخاب سهم مناسب تعیینکننده بازدهی سرمایهگذاران باشد.
از سوی دیگر، بازار سهام لزوما برای ادامه مسیر به اصلاح قیمتی سنگین نیاز ندارد، بلکه یکی از سناریوهای محتمل، “اصلاح زمانی“ است؛ یعنی شاخص برای مدتی در محدوده فعلی نوسان کند، سهام میان فروشندگان و خریداران جدید دستبهدست شود و بازار سهام فرصت پیدا کند قیمتهای جدید را هضم کند. چنین رفتاری حتی میتواند برای روند میانمدت در بازار سرمایه مفیدتر از یک صعود سریع و هیجانی باشد.
در این میان، سه متغیر باید بیش از سایر عوامل مورد توجه قرار گیرد: “ارزش معاملات“، “نحوه جذب عرضهها“ و “گستره مشارکت نمادها در رشد بازار سهام.“ در این زمینه اگر فروشندگان افزایش پیدا کنند اما خریداران بتوانند این عرضهها را در حجم مناسب جذب کنند، نگرانی چندانی درباره روند کلی وجود نخواهد داشت؛ اما اگر همزمان با افزایش عرضه، ارزش معاملات نیز افت کند و پول حقیقی از بازار سهام خارج شود، سیگنال احتیاطی جدیتر خواهد بود.
در مجموع باید گفت بازار سهام این روزها در نقطهای قرار گرفته که ادامه صعود آن، بیش از گذشته به کیفیت حرکت نقدینگی وابسته است. بر این اساس کارشناسان معتقدند اگر تقاضا بتواند عرضههای ناشی از شناسایی سود را جذب کند، مرز 6 میلیون واحد میتواند از یک مقاومت روانی به سکوی حرکت بعدی بازار سهام تبدیل شود. اما اگر نقدینگی جدید وارد نشود، محتملترین سناریو میتواند مدتی استراحت، چرخش نقدینگی میان صنایع و نوسان در محدوده فعلی باشد.
