post

اوپک می تواند دلار را از چرخه مبادلات خود حذف کند؟

فاطمه صفری دهکردی روزنامه نگار: اعضاي اوپک به تازگي عزم آن را دارند که دلار را از مبادلات خود به طور کلي حذف کنند اين موضوع با توجه به اينکه نرخ گذاري نفت با دلار است با چالش مواجه شده است. اوپک با تازگي تصميمي مبني بر حذف دلار از مبادلات خود را مطرح کرده […]

تاریخ انتشار: 16 مهر 1402 - 14:08
کد خبر: 11805

فاطمه صفری دهکردی روزنامه نگار: اعضاي اوپک به تازگي عزم آن را دارند که دلار را از مبادلات خود به طور کلي حذف کنند اين موضوع با توجه به اينکه نرخ گذاري نفت با دلار است با چالش مواجه شده است.

اوپک با تازگي تصميمي مبني بر حذف دلار از مبادلات خود را مطرح کرده مسأله‌اي که جاي تأمل دارد. چرا که تا پيش از اين هم برخي از کشورهاي عضو با ساير ارزهاي موجود مبادلاتي داشتند، اما اينکه اوپک به کلي ارز ديگري را جايگزين دلار کند جاي سوال دارد، زيرا اکنون قيمت‌ها در بورس جهاني تعيين مي‌شود و بورس‌هاي نفتي دنيا نيز قيمت نفت را بر مبناي دلار اعلام مي‌کنند. بنابراين حذف دلار به معناي آن است ساز و کار بورس‌هاي نفتي نيز تغيير کند.

طي سال‌هاي اخير بسياري از کشورها به دنبال جايگزيني براي دلار در مبادلات تجاري خود هستند روسيه يکي از کشورهاي پيشرو در اين زمينه است چرا که در سال ۲۰۱۴ استفاده از يوآن نه تنها با چين بلکه در مبادله با کشورها آفريقايي و آمريکاي لاتين آغاز کرد و بر اساس آمار و ارقام ارائه شده از سوي بانک مرکزي روسيه يوان نقش اصلي در مبادلات خارجي اين کشور را دارد.

در پي اقدام کشورها براي حذف دلار از مبادلات اقتصادي، بلوک اقتصادي کشورهاي در حال توسعه نيز براي ايجاد يک ذخيره ارزي جديد و حذف دلار کار مي‌کنند. بر اساس اعلام بانک مرکزي اندونزي، در پي اقدام کشورهاي بريکس براي حذف دلار از مبادلات اقتصاد و تجاري خود اين کشور هم اقدام مشابهي را انجام مي‌دهد.

آنطور که بانک مرکزي اين کشور گفته است جاکارتا ارزي را براي تسويه حساب خارج از مرزهاي خود معرفي مي‌کند که اين قطعاً دلار نيست همچنين اين کشور ارزهاي مورد استفاده تجاري و اقتصادي خود را متنوع‌تر مي‌کند و اين همان مسيري است که کشورهاي عضو بريکس دنبال مي‌کنند. اما آنطور که رئيس بانک مرکزي اين کشور در کنفرانسي با رؤساي کشورهاي خارجي مي‌گويد اندونزي در حذف دلار از کشورهاي عضو بريکس مصمم‌تر است.

پيش از اين کشورهاي عضو بريکس متشکل از برزيل، روسيه، اندونزي، چين، و آفريقاي جنوبي اعلام کرده بودند که روي شبکه پرداخت مشترک براي حذف دلار و سيستم مالي غرب از مبادلاتشان کار مي‌کنند. اين اعضا استفاده از ارزهاي ملي خود را در مبادلات دو جانبه و چند جانبه براي کمرنگ کردن دلار از مبادلات خود افزايش مي‌دهند.

در ماه‌هاي گذشته برزيل و چين توافق تجاري با ارزهاي ملي خود را امضا کردند چين تلاش مي‌کند دلار را در بين کشورها جهان به چالش بکشد در و واقع تضعيف ارزش دلار مي‌تواند به نفع کشورهايي باشد که در حال حاضر توسط آمريکا تحريم شده اند. کشور هند نيز سياست‌هاي خوبي براي کنار گذاشتن دلار از مبادلات و گرايش به سمت روبل و روپيه در مبادلات خود با مسکو انجام داده است.

فرايند حذف فيزيکي دلار توسط برخي از کشورهاي اوپک آغاز شده است

اما آيا اوپک مي‌تواند به طور کلي دلار را از چرخه مبادلات خود خارج کرده و جايگزيني براي آن در نظر بگيرد؟ محمد علي خطيبي نماينده اسبق ايران در اوپک با اشاره به دلار زدايي در ميان اعضاي اوپک در گفت وگو با مهر خاطر نشان کرد: برخي از کشورها سال‌ها است که از دلار استفاده نمي‌کنند و برخي از اعضا بدون تصميم گيري اوپک مبادلات خود را از انجام مي‌دهند و اگر امکان پذير نبود پيش از آن هم چنين مبادلاتي ميسر نمي‌شد.

به گفته اين کارشناس انرژي قيمت گذاري مسأله‌اي مهم است اما انتقال وجه مي‌تواند بر اساس هر ارزي باشد.

وي در اين راستا ادامه داد: اگرچه قيمت نفت بر مبناي دلار محاسبه مي‌شود اما مانعي براي خريد و فروش نفت به ساير ارزها وجود ندارد حتي برخي از کشورها مبادلاتشان را با ارز ملي انجام مي‌دهند.

حذف فيزيکي دلار ممکن است اما حذف قيمت گذاري خير

اما محسن قمصري کارشناس انرژي نظر ديگري در اين زمينه دارد و در رابطه با فروش نفت به صورت غير دلاري که در دستور کار اوپک قرار گرفته است، به خبرنگار مهر گفت: اين مساله جاي تأمل دارد زيرا فروش نفت به صورت غير دلاري ايده‌اي است که مورد نظر بخشي از شرکت‌ها و کشورهاي نفتي است زيرا به دنبال اين هستند که خود را از اختاپوس دلار جدا کنند.

قمصري ادامه داد: براي انجام چنين اقدامي زير ساخت‌هايي لازم است که در حال حاضر به نظر نمي‌رسد فراهم باشد که عمده ترين آن شاخص‌هاي تعيين قيمت است زيرا اکنون قيمت‌ها در بورس جهاني تعيين مي‌شود و بورس‌هاي نفتي دنيا نيز قيمت نفت را بر مبناي دلار اعلام مي‌کنند.

به گفته مدير پيشين امور بين‌الملل شرکت ملي نفت ايران شاخص‌ها و ايندکس‌ها بر اساس دلار است به همين دليل فروش نفت بدون دلار بسيار رويايي به نظر مي‌رسد.

اين کارشناس انرژي اضافه کرد: دريافت وجوه به غير از دلار امکان پذير است که بسياري از کشورها سال‌ها است اين رويه را دنبال مي‌کنند و وجوه حاصل از فروش را به ارزهايي غير از دلار دريافت مي‌کنند اما مشروط به قيمت گذاري نفت بر اساس شاخص‌ها و فرمول‌هاي توافقي که تنها عدد حاصله را به ارزهاي ديگر تبديل مي‌کنند و وجوه را دريافت مي‌کنند.

قمصري در خاتمه خاطر نشان کرد: در اين شرايط مي‌توان گفت فروش نفت دو بخش دارد که بخشي قيمت گذاري و تعيين ارزش است که اکنون با توجه به شاخص‌ها و ايندکس‌ها که بر مبناي دلار است الزاماً بر مبناي دلار است و بخش ديگري که نقل و انتقال وجوه است که سالهاست بسياري از کشورها به ارزي به جز دلار دريافت مي‌کنند.حالا بايد ديد که آيا اوپک مي‌تواند مبناي قيمت گذاري خود را تغيير دهد و راه گشاي ساير ارزها براي قيمت گذاري باشد، چرا که تعيين قيمت و به شاخص‌ها و ايندکس‌ها که بر مبناي دلار است.










ارسال دیدگاه

< / End-->