ضرورت شفاف سازی در اقتصاد ایران

0
16

هادی خواجوی استاد دانشگاه اقتصاد: در دهه‌های گذشته یکی از مسائلی که در سیاست‌های پولی و مالی کشور دیده شده است عدم تثبیت نرخ ارز است. تصمیم گیری لحظه‌ای و کوتاه مدت فعال اقتصادی کشور را به شدت اذیت کرده است. سرمایه گذار اقتصادی کشور چیزی می‌تواند به آن قوت قلب بدهد، ثبات است این ثبات می‌تواند اقتصاد را پیش بینی پذیر کرده و فعال اقتصادی یک برنامه اقتصادی 3 تا 4 ساله برای کسب و کار خود بچیند.

کشوری که هر لحظه نرخ ارز و سیاست‌های واردات و اقتصاد، فاینانس و آل سی تغییر کند فعال اقتصادی آن چیزی جز سردرگمی و اذیت بهره‌ای نمی‌برد. سیاست تثبیت ارز، سیاست خوبی است به شرطی که سیاست گذار نیم نگاهی نیز بازار آزاد داشته باشد.

سیاست تثبیت باید یک سیاست واقعی و مبتنی بر بازار آزاد باشد و سیاستی مصنوعی و در درهای بسته دولت نباشد، نباید سعی کرد با فشردن قیمت در محدوده‌هایی که می‌دانیم قیمت واقعی ارز نیست آن را ثابت نگه داریم.

ارز باید به سمت آزادسازی با نوسان‌های کم رفته تا بتواند در یک محدوده تثبیت شود، قیمت ارز باید واقعی باشد تا رانت‌ها برداشته شود، قیمت ارز باید یک میزان واحد باشد و یارانه‌ای در کار نباشد، البته برخی از موارد نیاز است سیاست گذار، سیاست تثبیت مصنوعی را در پیش بگیرد تا بتواند به تثبیت ارز واقعی برسد، البته این تثبیت مصنوعی نباید به صورت طولانی مدت ادامه داشته باشد و سعی بر این باشد که قیمت ارز به قیمت ارزش جایگزینی آن رسیده تا بازار حس نکند قیمت ارز رشد خواهد داشت.

در استراتژی بلند مدت تثبیت باید متناسب با بازار آزاد رخ دهد، قیمت ارز زمانی می‌تواند واقعاً تثبیت شود که هیچ گونه یارانه و ارزهایی مانند ترجیحی، نیمایی و غیره نباشد و بازار ارز با یک نرخ با تثبیت نرخ بتواند نیاز فعالان اقتصادی، واردکنندگان و صادرکنندگان کشور را تأمین کند. سیاست تثبیت وقتی کنار سیاست آزادسازی اجرا شود، هم به آزادسازی خواهیم رسید و هم فعالان اقتصادی با یک دست باز به فعالیت خواهند پرداخت و این نوع فعالیت ثمره زیادی برای اقتصاد کشور خواهد داشت، زیرا باعث جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی می‌شود.

به هرحال در حافظه جمعی ایرانیان از پنج دهه پیش این باور شکل گرفته که دلار یک زمان رکودی و یک زمان صعودی دارد، ایرانیان به این باور رسیده‌اند که سیاست گذار اقتصادی همواره با دخالت قیمت ارز را کنترل کرده و وقتی که تلاطم‌های جهانی رخ می‌دهد کار از دست سیاست گذار خارج می‌شود این واقعیت چندین بار در دولت‌های مختلف قبل از انقلاب و بعد از انقلاب تکرار شده است. راهکار شکستن این ذهنیت مردم این است که قیمت‌ها به سمت آزادسازی برود، تثبیت ارز تنها با آزادسازی رخ می‌دهد. امیدواریم که این بار دیگر شاهد پرش‌های قیمت ارز نباشیم، باید فعالان بازار پولی مالی، اعم از بانک‌ها، سازمان بورس، فعالان بازار سرمایه و فعالان اقتصادی و بازرگانان را در رأس تصمیم گیری‌ها قرار دهیم و با مشورت گرفتن از آنان قیمت‌ها را به سمت بازار حرکت دهیم تا هیچ گاه شاهد پرش‌های عجیب و غریب در ارز نباشیم.

اقتصاد ایران باید به سمت شفاف سازی 100 درصدی برود و دیگر شاهد رانت‌های اطلاعاتی در صنعت بانکداری و بازار سرمایه نباشیم. تا زمانی که در صنایع مختلف رانت‌های اطلاعاتی وجود دارد اقتصاد شفاف نخواهد شد، اما با ایجاد شفافیت می‌توان فعال اقتصادی را امیدوار کرد، آزادسازی واقعی در گرو شفافیت در اقتصاد است.

 

ارسال دیدگاه

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید