ایجاد «بلک مارکت» با سیستم های خرید خودرو از سامانه ها

محبوبه بیدکی روزنامه نگار: یک کارشناس بازار خودرو با انتقاد از افزایش قیمت خودرو در بازارنسبت به قیمت کارخانه افزود: خلاء بازار بیشتر در خصوص خودروهای ارزان قیمت است که 2 تا 3 برابر با قیمت کارخانه‌ای فاصله دارد، در واقع واردات بسیار پایین خودرو منجر به افزایش قیمت آن می‌شود، به عنوان مثال خودرویی که قیمت آن در حدود 2 میلیارد تومان است در بازار 4.5 میلیارد تومان به فروش می‌رسد به این مفهوم که خودروی پلاک شده و آماده به اندازه تقاضا و نیاز مشتری نیست.

بابک صدرایی کارشناس بازار خودرو در گفتگو با «نقش اقتصاد» در پاسخ به این سؤال که طرح واردات خودرو به کجا رسید گفت: بر اساس ادعای مسئولان و متولیان ذی ربط در حدود 80 هزار خودرو وارداتی کشور شده که تقریباً 3 الی 4000 خودرو وارداتی پلاک شده است اما هیچ خودروی پلاک شده‌ای در سطح خیابان‌های شهر و حتی بهترین نقاط تهران دیده نمی‌شود.

وی در ادامه افزود: در واقع این حجم از واردات پس از دو سال به 6 الی 7000 خودرو رسیده و می‌توان برآورد کرد که در نهایت و خوشبینانه ترین حالت به 30 هزار خودرو وارداتی خواهیم رسید که منجر به عدم رقابت در بازار خودروی داخلی خواهد شد، بازاری که تقاضا در آن به بیش از 1.5 میلیون دستگاه خودرو می‌رسد، بدیهی است که این مقدار تقاضا در مقایسه با خودروی وارداتی نه تنها نمی‌تواند رقابتی در بازار خودروی داخلی ایجاد کند، بلکه خلأ 200 الی 300 هزار دستگاه خودرو را پُر نخواهد کرد.

این کارشناس بازار خودرو در پاسخ به این سؤال که آیا واردات خودروی خارجی باعث ایجاد رقابت با خودروی داخلی خواهد شد؟ تاکید کرد: در واقع واردات پایین خودرو خارجی و کمبود آن در برابر تقاضا منجر به قیمت افزوده می‌شود چرا که به اندازه تقاضا نیست، بدیهی است که رقابت در بازار خودروهای ارزان و خودروهایی که خودروسازان دولتی می‌سازند باید شکل بگیرد که بیشتر مشکل کیفیت دارد، با توجه به قیمت‌هایی از جمله 1.5 میلیارد در سامانه خودرو طبیعتاً منجر به عدم رقابت می‌شود.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا قیمت خودرو در بازار نسبت به قیمت کارخانه‌ای آن 2 الی 3 برابر می‌شود؟ افزود: خلاء بازار بیشتر در خصوص خودروهای ارزان قیمت است که 2 تا 3 برابر با قیمت کارخانه‌ای فاصله دارد، در واقع واردات بسیار پایین خودرو منجر به افزایش قیمت آن می‌شود، به عنوان مثال خودرویی که قیمت آن در حدود 2 میلیارد تومان است در بازار 4.500 میلیارد به فروش می‌رسد به این مفهوم که خودروی پلاک شده و آماده به اندازه تقاضا و نیاز مشتری نیست.

این کارشناس بازار خودرو با انتقاد از عدم شرایط لازم برای خرید خودروی وارداتی برای مردم عادی اظهار داشت: بی تردید خرید خودروهای وارداتی برای مردم عادی میسر نیست چرا که مردم نمی‌توانند به طور مستقل یک خودروی وارداتی 2023 را خریداری کنند در واقع باید سال گذشته در سامانه ثبت نام می‌کردند تا با پرداخت ودیعه بتوانند خودروی مورد نظر را انتخاب کنند و از 30 هزار نفری که ثبت نام کرده‌اند در حدود 8 تا 10 هزار نفر تاکنون توانسته‌اند صاحب خودرو شوند. در صورتی که قبلاً شرکت‌هایی خودروی خارجی را عرضه می‌کردند و مردم عادی نیز شرایط خرید آن را داشتند.

صدرایی ادامه داد: متاسفانه سیستم‌های خرید خودرو از سامانه‌ها منجر به ایجاد بلک مارکت می‌شود و به این دلیل که خودروی خارجی تازه وارد کشور شده است و در واقع یک کالای نایاب و دست نیافتنی محسوب می‌شود که منجر به ایجاد هیجان در بین خریداران خواهد شد.

وی در پاسخ به این سواد که آیا انحصار خودرو از اختیار دو خودروساز داخلی خارج خواهد شد؟ تاکید کرد: خیر؛ در واقع انحصار از اختیار دو خودروساز داخلی خارج نخواهد شد، زمانی خودروی داخلی از انحصار خودروسازان داخلی خارج می‌شود که رقابت در بازار خودرو ایجاد شود، به عنوان مثال باید 300 الی 400 هزار خودرو خارجی را با تعرفه گمرکی پایین وارد کشور شود و به ایران خودرو سایپا اعلام کنیم که امسال با تعرفه 40 درصد خودروی خارجی وارد می‌کنیم و هر سال این تعرفه را کاهش خواهیم داد تا خودروی داخلی از انحصار خودروسازان خارج شده و رقابت در بازار خودروی داخلی ایجاد شود. اما تعداد پایین و نامنظم واردات خودرو نه تنها خودروی داخلی را از انحصار خارج نمی‌کند بلکه انحصار آن را افزایش خواهدداد.

صدرایی در پاسخ به این سؤال که بازار خودرو را در آینده چگونه می‌بینید؟ خاطر نشان کرد: بازار خودرو یک کالای تک عاملی نیست بلکه بستگی به مسائل سیاسی، تصمیم گیری کلان اقتصادی، میزان تورم و قیمت ارز در کشور دارد، اگر نتوانیم عرضه و تقاضا را به حد نرمال برسانیم و همین روند را در پیش بگیریم، قطعاً بازار خودرو یک آرایش صعودی به خود می‌گیرد.