مسیر مخابرات؛ شبکه فیبرنوری و هوشمندسازی صنعت نفت

عباس شاخی: تا چند سال پیش، زیرساخت ارتباطات مخابراتی بیشتر با کابل‌های مسی زیرزمینی، حوضچه‌ها، مفصل‌ها، مایکروویو و لینک‌های رادیویی شناخته می‌شد؛ شبکه‌ای که مأموریت اصلی آن برقراری تماس‌های صوتی میان مردم، سازمان‌ها و حتی ارتباطات بین‌الملل با خطوط FX بود.

در آن دوران، نقش مخابرات بیشتر با تلفن تعریف می‌شد که با شبکه گسترده خود صدای انسان‌ها را از نقطه‌ای به نقطه دیگر می‌رساند.

اما با شتاب گرفتن فناوری‌های دیجیتال و ورود صنایع به عصر داده، شرکت مخابرات ایران با گذار تدریجی از شبکه‌های سنتی با کابل‌های مسی، مسیر تازه‌ای را برای خود آغاز کرد؛ مسیری که با نوسازی زیرساخت‌ها و توسعه گسترده شبکه‌های فیبرنوری، این مجموعه را از یک ارائه‌دهنده خدمات تلفنی به یکی از ارکان اصلی ارتباطات دیجیتال کشور تبدیل کرد.

درست بهمن‌ماه سال گذشته بود که در جریان اولین سفر مهندس محمد جعفرپور، مدیرعامل و عضو هیأت مدیره شرکت مخابرات ایران به خوزستان، هشت تفاهم‌نامه همکاری میان مخابرات و صنایع استان از جمله شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب امضا شد.

هدف از این همکاری، ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی لازم برای حرکت صنعت نفت به سمت چاه‌ها و میدان‌های نفتی دیجیتال بود؛ حوزه‌ای که در آن دیجیتال‌سازی چاه‌های نفتی به استفاده یکپارچه از فناوری‌های دیجیتال، نرم‌افزارهای تخصصی، داده‌های حجیم و سامانه‌های خودکار برای مدیریت عملیات اکتشاف، حفاری، تولید و نگهداری چاه‌های نفت و گاز اشاره دارد.

در این رویکرد، پایش و کنترل از راه دور، تحلیل‌های پیش‌بینانه و تصمیم‌گیری داده‌محور، به افزایش بازیافت نفت، کاهش هزینه‌ها و ارتقای ایمنی عملیات کمک می‌کند؛ مفهومی که امروز به یکی از الزامات تحول دیجیتال در صنعت نفت جهان تبدیل شده است.

این اقدام، در واقع آغازگر پیوند راهبردی توان ارتباطی مخابرات با نیازهای فناورانه صنعت نفت به شمار می‌آید.

اکنون و با گذشت یک سال از امضای این تفاهم‌نامه، نتایج این همکاری عملیاتی شده است.

شرکت مخابرات ایران با تکیه بر توان تخصصی مهندسان و نیروهای فنی خود، شبکه‌های ارتباطی مبتنی بر فیبرنوری را در مناطق عملیاتی نفتی طراحی و اجرا کرده و بستر انتقال امن، پایدار و پرسرعت داده‌های صنعتی را فراهم ساخته است؛ زیرساختی که امکان پایش برخط چاه‌های نفت، جمع‌آوری داده‌های عملیاتی و اجرای سامانه‌های تحلیل هوشمند را مهیا می‌کند.

در همین چارچوب و با نقش‌آفرینی مستقیم شرکت مخابرات ایران در ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی، طی مراسمی به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از فاز آزمایشی پروژه میدان نفتی دیجیتال (Digital Oil Field – DOF) با حضور مدیران عامل و مسئولان شرکت مخابرات ایران، منطقه خوزستان و شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب رونمایی شد؛ پروژه‌ای که بر پایه شبکه‌های ارتباطی پرظرفیت و پایدار شکل گرفته و زمینه بهره‌گیری از فناوری‌هایی همچون اینترنت اشیای صنعتی، تحلیل کلان‌داده و تصمیم‌گیری داده‌محور را در فرآیندهای تولید نفت فراهم کرده است.

در واقع، گذار مخابرات از شبکه‌های با زیرساخت سنتی مسی به شبکه‌های پرظرفیت فیبرنوری، امروز نتایج خود را در صنایع راهبردی کشور نشان می‌دهد.

مجموعه‌ای که زمانی تنها مسئول برقراری تماس‌های تلفنی بود، اکنون با شبکه‌های ارتباطی پیشرفته خود نقشی کلیدی در هوشمندسازی صنایع بزرگ، به‌ویژه صنعت نفت، ایفا کرده و توانسته است جایگاه خود را به‌عنوان یکی از پایه‌های مهم تحول دیجیتال در کشور تثبیت کند.