دکتر رئوف پیشدار – استاد دانشگاه: نقش رسانههای داخلی در بازآرایی و بازتاب چهره صلحطلب ایران ، نقشی بسیار حیاتی و تعیینکننده در این مقطع است. در واقع، اگر رسانههای داخلی نتوانند این پیام را به درستی منتقل کنند، روایت در دست بیگانگان خواهد بود.
رسانههای داخلی اولین و اصلیترین منبع اطلاعاتی برای اکثر شهروندان هستند. نحوه بازتاب اخبار و تحلیلها در این رسانهها، مستقیماً بر درک مردم از سیاست خارجی ایران، تهدیدات و فرصتها تأثیر میگذارد.
رسانه های داخلی باید پیوسته بر روایت « مقاومت عزتمندانه» تأکید کنند و بگویند که رویکرد ایران، رویکردی دفاعی و مبتنی بر حفظ عزت و نه جنگ طلبی است. این روایت باید با مستندات و مثالهای واقعی همراه باشد. نکته و ماموریت مهم رسانههای داخلی همچنین باید این باشد که به مردم توضیح دهند چرا ایران درگیر مذاکرات با آمریکا است، اهداف این مذاکرات چیست، و چه منافعی برای کشور دارد.
این شفافیت میتواند از ایجاد بدبینی و مقاومت داخلی در برابر تلاشهای دیپلماتیک جلوگیری کند. همانطور که قبلاً اشاره شد، رسانههای داخلی باید به طور مستمر هزینههای جنگ را برای جامعه، اقتصاد و امنیت ملی تبیین کنند و نشان دهند که صلح، مسیری منطقیتر و مفیدتر است.
می دانیم که در زمان تنشهای بینالمللی، رسانههای داخلی میتوانند با برجسته کردن اشتراکات ملّی و فرهنگی، حس همبستگی را در جامعه تقویت کنند و مردم را حول یک هدف مشترک (حفظ امنیت و استقلال کشور) متحد نمایند. این مهم همچنان و به جد باید در دستور کار رسانه ها باشد. رسانهها باید از پرداختن به مسائلی که میتواند باعث تفرقه و شکاف داخلی شود، پرهیز کنند.
در شرایطی که مذاکرات ایران و آمریکا بر مبنای تفاهم نامه اسلام آباد همچنان ولی با کندی پیش می رود، رسانهها نقش مهمی در «مدیریت انتظارات مردم» دارند. آنها باید «واقعبینانه» در مورد دستاوردها و محدودیتهای احتمالی مذاکرات اطلاعرسانی کنند تا پس از توافق یا عدم توافق، شاهد سرخوردگی یا ناامیدی گسترده نباشیم. در صورت دستیابی به توافق، رسانههای داخلی باید به طور فعال دستاورد های آن را برای مردم تبیین کنند و نشان دهند که چگونه این توافق به بهبود زندگی آنها کمک خواهد کرد. رسانههای داخلی به علاوه میتوانند با ایجاد ارتباط با خبرنگاران و رسانههای خارجی، دیدگاهها و تحلیلهای ایران را به آنها منتقل کنند و زمینه را برای پوشش خبری متعادل فراهم نمایند.
ترجمه و انتشار تحلیلها و گزارشهای مهم رسانههای داخلی برای مخاطبان خارجی می تواند به ترویج فرهنگ صلح و مدارا در داخل و خارج کشور کمک کند. ساخت فیلم، سریال، برنامههای تلویزیونی و رادیویی که بر ارزشهای صلح، دوستی، همکاری و مدارا تأکید کند و برجسته کردن الگوهای صلحطلب مثل معرفی شخصیتها و داستانهایی که نماد صلح، گذشت و همکاری اند ، می تواند به معرفی چهره صلح طلب ایران در سطح جهانی کمک کند.
این ماموریت مهم با چالشهایی داخلی مانند عدم استقلال رسانهای نیز روبرو است. متاسفانه در ایران اغلب رسانه های بضاعت مند، دولتی و یا وابسته به آن هستند. وابستگی رسانهها به نهادهای دولتی میتواند بر توانایی آنها در ارائه تحلیلهای مستقل و بیطرفانه تأثیر بگذارد. به این مهم نیز توجه داریم که تمرکز بیش از حد بر مسائل سیاسی و جناحی میتواند باعث شود که پیامهای مربوط به صلح و دیپلماسی در حاشیه قرار گیرند.
رسانه های داخلی به جز آن تعداد که از بودجه دولتی برخوردارند، اغلب مشکلاتی مانند کمبود بودجه و نداشتن نیروی انسانی متخصص در حوزه رسانههای بینالمللی و دیپلماسی عمومی دارند که باید چاره ای اصولی برای آن اندیشید.
برای غلبه بر این چالشها، نیاز به یک رویکرد جامع و هماهنگ است که در آن رسانههای داخلی به عنوان بازوی اصلی اطلاعرسانی و اقناعسازی در داخل کشور، نقش خود را در ترویج فرهنگ صلح و بازتاب چهره صلحطلب ایران به بهترین نحو ایفا کنند.
