سمیه شوریابی: بازار بورس ایران طی سالهای اخیر بارها نشان داده است که واکنش آن به اخبار و تحولات سیاسی، سریعتر و شدیدتر از واکنش به دادههای بنیادی است.
تحریمها، بلاتکلیفی در سیاست خارجی، کسری مزمن بودجه دولت و مداخلات مستقیم در سازوکار بازار، باعث افزایش ریسک سیستماتیک و کاهش افق سرمایهگذاری شدهاند.نتیجه این شرایط، شکلگیری بازاری کمرمق اما پرنوسان است؛ بازاری که در آن رشدها اغلب کوتاهمدت و اصلاحها شتابزده هستند.
اصل اول: حفظ سرمایه مقدم بر سودآوری
در فضای پرریسک سیاسی، اولویت سرمایهگذار حرفهای نه کسب بازدهی حداکثری، بلکه حفظ ارزش سرمایه است، تجربه نشان داده است که سودهای ناشی از موجهای خبری سیاسی، اغلب پایدار نبوده و میتوانند به سرعت جای خود را به ریزش بدهند.
بر این اساس، کارشناسان به پرهیز از تمرکز سرمایه در یک سهم یا صنعت و پایبندی به حد ضرر و نیز دوری از تصمیمگیری هیجانی مبتنی بر اخبار غیررسمی توصیه می کنند.
اصل دوم: انتخاب صنایع مقاوم در برابر تصمیمات سیاستگذار
در بورس ایران، سیاستگذار میتواند با یک بخشنامه، سودآوری یک صنعت را بهطور کامل دستخوش تغییر کند از این رو، انتخاب صنعت اهمیت ویژهای دارد.
صنایع با مقاومت نسبی بیشتر:
– صنایع صادراتمحور نظیر پتروشیمی، فلزات اساسی و معادن
– شرکتهایی با درآمد ارزی، بدهی پایین و بازار فروش متنوع
صنایع پرریسکتر در شرایط فعلی:
– خودروسازی به دلیل قیمتگذاری دستوری
– بانکها به دلیل محدودیتهای بینالمللی و سیاستهای پولی
– صنایع وابسته به واردات و ارز ترجیحی
اصل سوم: سیاست را هموزن تحلیل مالی ببینید
در شرایط فعلی، بررسی صورتهای مالی بدون توجه به سیاستهای کلان اقتصادی و بودجهای دولت، میتواند سرمایهگذار را با خطای تحلیل مواجه کند، تغییر نرخ خوراک، انرژی، مالیات یا عوارض صادراتی، عواملی هستند که مستقیماً از تصمیمات سیاسی نشأت میگیرند به همین دلیل، رصد بودجه دولت و رویکرد سیاستگذار نسبت به بازار سرمایه، به اندازه تحلیل بنیادی اهمیت دارد.
– استراتژی متناسب با افق سرمایهگذاری، سرمایهگذاران کوتاهمدت، تمرکز بر نوسانگیری محدود و کنترلشده، واکنش سریع به اخبار، همراه با مدیریت ریسک، پرهیز از نگهداری بلندمدت سهم، سرمایهگذاران میانمدت، ورود تدریجی و پلهای
– انتخاب سهام ارزنده با حاشیه امنیت، صبر برای آرامش نسبی فضای سیاسی، سرمایهگذاران بلندمدت، تنوعبخشی بین بورس، طلا و ابزارهای کمریسک، تمرکز بر شرکتهای بزرگ و بنیادی، پذیرش زمانبر بودن بازدهی
نقش نقدینگی؛ ابزار انعطاف در بازار بیثبات
نگهداشتن بخشی از دارایی به صورت نقد، در شرایط سیاسی فعلی یک مزیت استراتژیک محسوب میشود، این رویکرد امکان بهرهبرداری از ریزشهای هیجانی و کاهش فشار روانی سرمایهگذاری را فراهم میکند.
جمعبندی
بازار سرمایه ایران در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه واقعگرایانه است، تا زمانی که ابهام سیاسی و مداخلات سیاستگذار ادامه دارد، بورس نه محل سودهای سریع، بلکه میدان تصمیمگیریهای حسابشده و صبورانه خواهد بود و استراتژی موفق در این فضا، استراتژی مدیریت ریسک است؛ نه شرطبندی بر اخبار سیاسی.
