شهلا خزایی-روزنامه نگار: نزدیک شدن به بازار شب عید، نوسانات شدید ارزی، تغییر سیاستهای دولتی و تمایل خودروسازان به افزایش قیمت، بار دیگر بازار خودرو را در کانون توجه قرار داده است. بازاری که نهتنها برای مصرفکننده واقعی دستنیافتنیتر از گذشته شده، بلکه حالا به محلی برای حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است. افزایش قیمت خودروهای چینی تا سطح قیمت یک واحد مسکونی، تهاتر خودرو با خانه و رکود عمیق معاملات، تنها بخشی از نشانههای وضعیت فعلی بازار است. برای بررسی چشمانداز بازار خودرو در ماههای پیش رو، با سه تن از فعالان و کارشناسان این حوزه گفتگو کردهایم.
امیرحسین برخورداری: افزایش قیمت خودرو در بهمن محتمل است
به گزارش «نقش اقتصاد»، امیرحسین برخورداری، کارشناس بازار خودرو، افزایش قیمتهای اخیر را نتیجه مستقیم رشد نرخ ارز و کمبود عرضه میداند و معتقد است این روند در بهمنماه نیز ادامهدار خواهد بود. به گفته او، بازار خودرو در حال حاضر در رکود به سر میبرد و این رکود بیش از همه در خودروهای گرانقیمت و بالای ۵ میلیارد تومان دیده میشود. برخورداری میگوید اگرچه معاملات در این بخش انجام میشود، اما قیمتهای نهایی پایینتر از نرخهای اعلامی است و بازار عملاً کشش افزایش بیشتر را ندارد. او با اشاره به درخواست گسترده خودروسازان برای افزایش قیمت کارخانهای توضیح میدهد که برخی تحولات سیاسی و اقتصادی اخیر باعث شده اعمال این افزایش قیمت با تأخیر مواجه شود، اما به احتمال زیاد در بهمنماه شاهد اصلاح رسمی قیمتها خواهیم بود. از نگاه برخورداری، اگر رکود فعلی ادامه پیدا کند، بازار در اواخر بهمن ممکن است وارد فاز تعدیل شود، اما این تعدیل نیز شکننده خواهد بود؛ چرا که بازار شب عید بهشدت به نرخ ارز وابسته است. برخورداری در بخش دیگری از صحبتهایش به تغییر استراتژی خودروسازان چینی اشاره میکند و میگوید دوران خودروهای اقتصادی چینی در بازار ایران به پایان رسیده است. به باور او، شرکتهای چینی در ابتدا برای نفوذ به بازار ایران با قیمتهای رقابتی وارد شدند، اما این سیاست ادامهدار نبود و حالا خودروهای چینی در جایگاهی قیمتی قرار گرفتهاند که تا چند سال پیش مختص بازار مسکن بود. او تأکید میکند که خودروهای ایرانی نیز بهتدریج جای خالی چینیها را در سطوح قیمتی پایینتر پر کردهاند و عبور برخی محصولات داخلی از مرز دو میلیارد تومان، نشانه همین جابهجایی قیمتی است.
عماد جعفری: بازار از شوک ارز و سیاستگذاری ضربه خورد
عماد جعفری، فعال حوزه خودرو، دیماه امسال را یکی از عجیبترین مقاطع بازار خودرو در سالهای اخیر میداند. به گفته او، حذف ارز نیمایی اگرچه در ذات خود تصمیم مثبتی بود، اما بهدلیل نحوه اجرا و همزمانی با جهش نرخ ارز، باعث بلاتکلیفی شرکتها و توقف فروش شد. همین وقفه در عرضه، به شکلگیری حباب قیمتی در بازار دامن زد. جعفری معتقد است افزایش شدید قیمتها در دیماه، از پراید گرفته تا خودروهای مونتاژی، بیشتر حاصل فضای روانی بازار و نبود مرجع قیمتی واقعی بود. او میگوید در دو هفتهای که بازار عملاً به «خواب زمستانی» فرو رفته بود، نه خریدار وجود داشت و نه فروشنده، و قیمتها صرفاً روی سایتها جابهجا میشدند. در چنین شرایطی، برخی قیمتهای غیرواقعی پیشنهاد میدادند که نه مبنای معامله بود و نه نشانه رونق. به گفته این فعال بازار، امروز تقریباً همه خودروها درگیر افزایش قیمت شدهاند و دیگر نمیتوان گفت کدام گروه بیشترین رشد را تجربه خواهد کرد. محدودیت عرضه، تأخیر در تحویل خودروهای ثبتنامی و کاهش تولید، همگی به تشدید التهاب بازار کمک کردهاند. جعفری با انتقاد از تعرفههای واردات خودرو تأکید میکند که با ساختار فعلی تعرفهها، اساساً مفهوم خودروی اقتصادی بیمعنا شده و فشار اصلی این سیاستها مستقیماً بر دوش مصرفکننده است. از نگاه او، دولت در فرآیند گرانی خودرو نقشی تعیینکننده داشته و هزینه این تصمیمها را مردم پرداخت میکنند.
جهانگیر امیراصلانی: بازار شب عید امسال بیسابقه خواهد بود
جهانگیر امیراصلانی، عضو اتحادیه فروشندگان خودروی تهران، ریشه اصلی تحولات بازار خودرو، بهویژه در بخش وارداتیها را وابستگی کامل به نرخ ارز میداند. او توضیح میدهد که حذف سهمیه ارزی خودروهای جانبازی که پیشتر با ارز تالار اول تأمین میشد، بهطور مستقیم قیمت تمامشده واردات را افزایش داده است. این موضوع حتی بر خودروهایی که با ارز ارزانتر وارد شدهاند نیز اثر گذاشته، چرا که بازار خود را با قیمتهای جدید تطبیق میدهد. امیراصلانی با اشاره به جهش نرخ یورو از حدود ۹۵ هزار تومان به سطوح بالاتر، معتقد است که افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی قیمت تمامشده خودروهای وارداتی دور از انتظار نیست. او میگوید برخلاف تصور عمومی، بازار شب عید خودرو معمولاً در بهمنماه شکل میگیرد و اسفند بهدلیل شلوغی فرآیند تعویض پلاک، ماه کمرمقتری است. به همین دلیل، بهمن امسال میتواند نقطه اوج افزایش قیمتها باشد. به باور این عضو اتحادیه، گرچه روند فعلی بازار تا حد زیادی قابل پیشبینی بود، اما شدت آن در سال جاری بیسابقه است. او تأکید میکند دولت با آگاهی از تبعات حذف ارز ترجیحی، این مسیر را انتخاب کرده و حالا آثار آن بهوضوح در بازار خودرو دیده میشود؛ بازاری که در حال حاضر در وضعیت بلاتکلیف و انتظاری به سر میبرد.
بازار خودرو در دوراهی رکود و گرانی
به گزارش «نقش اقتصاد»، مجموع دیدگاههای کارشناسان نشان میدهد بازار خودرو در آستانه بهمنماه با ترکیبی از رکود معاملاتی و فشار افزایشی قیمتها روبهروست. از یکسو، کاهش قدرت خرید و بلاتکلیفی سیاسی و اقتصادی، خریداران واقعی را از بازار خارج کرده و از سوی دیگر، رشد نرخ ارز، حذف برخی حمایتهای ارزی و محدودیت عرضه، مانع از کاهش قیمتها میشود. به نظر میرسد حتی اگر جهش تازهای در بازار ارز رخ ندهد، بازار خودرو تا پایان سال در بهترین حالت در وضعیت ثبات شکننده باقی بماند؛ ثباتی که بیش از هر چیز به سیاستهای ارزی و تصمیمهای دولتی گره خورده است.
