«نقش اقتصاد» از تبعات شوک حذف ارز ترجیحی گزارش می دهد: رکورد شکنی کم سابقه تورم خوراکی ها

مرضیه خوشکار-روزنامه نگار: آمارهای تورمی در اولین ماه اجرای شوک درمانی در دی ماه نشان می‌دهد نرخ تورم به ویژه در بخش خوراکی‌ها به شدت افزایش یافته است. تورم ماهانه دی ماه در حالی به حوالی ۸ درصد رسیده که تورم ماهانه خوراکی‌ها با رسیدن به ۱۳.۸ درصد، به رکوردی کم سابقه رسیده است.

مرکز آمار ایران در تحلیل نرخ تورم کشور به وضعیت این شاخص تا پایان دی ماه دست زد. دی ماه از این جهت نقطه عطف است که دولت چهاردهم در این ماه، دست به حذف ارز ترجیحی و تحمیل یک شوک ارزی به اقتصاد ایران زد. اقدامی که به‌طور رسمی در ۱۳ دی ماه با اعلام مسعود پزشکیان انجام شد. اقدامی که پیش از این در اردیبهشت ۱۴۰۱ هم انجام شد و بالاترین تورم تاریخ خوراکی‌ها را در کشور به ارمغان آورد. نتیجه‌ای که به نظر می‌رسد دوباره هم تکرار شود.

براساس این گزارش نرخ تورم نقطه به نقطه در عرض یک ماه به ۶۰ درصد رسید. در آذر ماه این شاخص ۷.۴ واحد درصد کمتر بود. گفتنی است بیشترین تورم نقطه به نقطه به گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها تعلق گرفته که ۸۹.۹ درصد اعلام شده است. حذف ارز ترجیحی به تنهایی نرخ تورم عمومی را به شدت بالا برد اما نرخ تورم غذا را با شدتی بیشتری افزایش داد. در آذر ماه تورم مواد غذایی اندکی بیش از ۷۲ درصد بود که با حذف ارز ترجیحی در یک ماه ۱۷ درصد روی آن افزوده شد.

در نرخ تورم ماهانه با یکی از بالاترین ارقام ثبت شده تورم مواجه شدیم. تورم ماهانه در حالی به ۷.۹ درصد رسید که این شاخص برای گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۱۳.۷ درصد بوده است. اگر برای یک سال مداوم تورم عمومی ۸ درصد باشد، پس از ۱۲ ماه (یک سال کامل) نرخ تورم سالانه به بیش از ۱۰۰ درصد خواهد رسید و نرخ تورم ماهانه مواد غذایی هم اگر برای یک سال مداوم ادامه داشته باشد، تورم پس از یک سال به حوالی ۲۰۰ درصد خواهد رسید.

نرخ تورم سالانه هم با افزایش ۲.۴ واحد درصدی به ۴۴.۶ درصد رسیده است. منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه در سال گذشته است.در میان انواع زیر گروه‌ها، بیشترین تورم در زیر گروه‌های خوراکی‌ها است که اغلب آن‌ها هم جزو کالاهای اساسی دسته بندی می‌شوند. تورم نان و غلات، روغن‌ها و چربی‌ها و میوه به ترتیب ۱۳۳.۶ درصد، ۱۱۶.۹ درصد و ۱۱۸.۷ درصد رسید. تورم گروه شیر، پنیر و تخم مرغ ۸۷.۲ درصد و تورم گوشت قرمز و مرغ هم ۸۰.۶ درصد اعلام شده است.به این ترتیب می‌توان گفت با توجه به اینکه تورم خوراکی‌ها حدود ۹۰ درصد شده، می‌توان گفت با حذف ارز ترجیحی و در اولین گام هزینه تامین غذای مردم به دوبرابر میزانی رسیده که در دی ماه ۱۴۰۳ بود.

جزئیات تورم به تفکیک استان ها؛ ثبت کمترین تورم ماهانه در تهران

سیستان و بلوچستان بیشترین تورم ماهانه و تهران کمترین تورم ماهانه را در دی ماه ثبت کرده اند.

مرکز آمار ایران روز گذشته تازه‌ترین گزارش خود از تحولات شاخص قیمت مصرف‌کننده را منتشر کرد که بر اساس آن، نرخ تورم دوازده‌ماهه منتهی به دی‌ماه 1404 همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و بیانگر تداوم فشارهای تورمی بر سبد معیشت خانوارهاست.

بر اساس این گزارش، در دی‌ماه 1404 شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور به عدد 469.4 رسید. این شاخص نسبت به ماه قبل 7.9 درصد افزایش نشان می‌دهد که حاکی از شتاب‌گیری تورم ماهانه در نخستین ماه زمستان است. همچنین شاخص مذکور نسبت به ماه مشابه سال قبل 60.0 درصد افزایش داشته که بیانگر رشد قابل توجه سطح عمومی قیمت‌ها در مقایسه سالانه است. مطابق اعلام مرکز آمار، نرخ تورم دوازده‌ماهه منتهی به دی‌ماه 1404 نیز به 44.6 درصد رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش محسوسی را ثبت کرده است.بررسی جزئیات استانی این گزارش نشان می‌دهد که شدت تورم در استان‌های مختلف کشور یکسان نبوده است. در این میان، استان تهران با ثبت تورم ماهانه 5.8 درصد کمترین نرخ افزایش قیمت‌ها را در دی‌ماه تجربه کرده است؛ در حالی که استان سیستان و بلوچستان با تورم ماهانه 13.6 درصد در صدر جدول افزایش قیمت‌ها قرار دارد و بیشترین فشار تورمی ماهانه را به خود اختصاص داده است.کارشناسان اقتصادی معتقدند تداوم تورم بالا، به‌ویژه در سطح ماهانه، می‌تواند نشانه‌ای از فعال‌بودن محرک‌های ساختاری تورم در اقتصاد کشور باشد؛ عواملی که از مسیر رشد نقدینگی، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تولید، به سرعت به قیمت مصرف‌کننده منتقل می‌شوند. انتشار این آمار در شرایطی صورت می‌گیرد که مهار تورم همچنان یکی از اصلی‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری اقتصادی کشور به شمار می‌رود.