ناتوانی در اصلاح و به‌روز رسانی زیرساخت‌های انرژی

سید فرید موسوی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: از ابتدای تیر امسال، تهران بیش از 16 روز تعطیل شده است؛ پنج روز به دلیل گرمای هوا و مدیریت مصرف انرژی، دو روز به بهانه آلودگی هوا و 9 روز نیز برودت هوا پایتخت کشور را به تعطیلی کشانده است. سایر استان‌ها و شهرستان‌ها، به‌ویژه مناطق سردسیر در زمستان تعطیلات بیشتری هم داشته‌اند. این تعداد از تعطیلی‌ها نه‌تنها فشار زیادی بر اقتصاد وارد می‌کند، بلکه نشان‌دهنده ضعف‌های ساختاری در مدیریت منابع انرژی کشور است.‌ زمانی که به قلب تهران می‌روید، به‌ویژه در مرکز شهر، چیزی به نام تعطیلی واقعی مشاهده نمی‌کنید. کسب‌وکارها و مردم نمی‌توانند فعالیت خود را متوقف کنند، زیرا معیشتشان به ادامه کار بستگی دارد. تنها ادارات، مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل می‌شوند که البته در بسیاری از مواقع چاره‌ای جز این نیست. این نشان می‌دهد که مدل فعلی مدیریت تعطیلات و مصرف انرژی نه‌تنها مشکلات مردم را حل نمی‌کند بلکه فشارهای جدیدی بر آنها وارد می‌آورد.دولت به جای اینکه تنها از مردم بخواهد کمتر مصرف کنند، باید به دنبال راه‌حل‌های ساختاری و اساسی باشد. مشکل اصلی ما در حوزه انرژی و تعطیلی‌های مکرر، به ناتوانی در اصلاح و به‌روز رسانی زیرساخت‌های انرژی کشور بازمی‌گردد. به‌طور مثال، نیروگاه‌های ما نیاز اساسی به نوسازی و تجهیز به فناوری‌های نوین دارند. دولت باید بر اساس تحلیل‌های علمی و فنی، برنامه‌های بلندمدت برای ارتقاء ظرفیت تولید انرژی در کشور تدوین کند.بسیاری از تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته برای ارتقای کیفیت تولید انرژی و بازسازی نیروگاه‌ها به دلیل تحریم‌ها به سختی قابل دسترسی است. این مشکل، به همراه کمبود سرمایه‌گذاری داخلی، باعث شده است که سیستم انرژی کشور قادر به برآورده کردن تقاضای روزافزون نباشد. این شرایط نشان می‌دهد که تنها با اقداماتی بنیادی و تغییرات ساختاری در سیستم انرژی کشور می‌توان از بحران‌های مکرر در زمینه تأمین انرژی جلوگیری کرد.اولویت اصلی باید بر نوسازی نیروگاه‌ها، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و بازسازی شبکه‌های انتقال و توزیع انرژی باشد. با به‌کارگیری تکنولوژی‌های روز دنیا، می‌توان بحران‌های کنونی را کاهش داد و حتی در شرایط بحرانی، انرژی کافی را تأمین کرد.در نهایت، این وضعیت به‌طور مستقیم بر طبقات محروم تأثیر می‌گذارداین مردم هستند که در چنین شرایطی با فشارهای اقتصادی شدیدتر مواجه می‌شوند. برای آن‌ها که درآمد ثابت و محدودی دارند، تعطیلی‌های مکرر و کمبود انرژی فشار مضاعفی به همراه دارد. به همین دلیل، اصلاحات ساختاری نه تنها برای بهبود وضعیت انرژی کشور ضروری است، بلکه برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و جلوگیری از فشار بیشتر بر آنها نیز حیاتی است.از طرفی یکی از اصلی‌ترین مشکلات نیروگاه‌های ایران وابستگی شدید به سوخت‌های فسیلی است بیشتر نیروگاه‌های برق در ایران از سوخت‌های نفتی و گازی استفاده می‌کنند که علاوه بر اثرات منفی بر محیط زیست، به دلیل محدودیت منابع، این مدل تولید انرژی در بلندمدت قابل استمرار نیست. تولید انرژی از منابع فسیلی همواره مشکلاتی چون آلودگی هوا، گازهای گلخانه‌ای و از بین رفتن منابع تجدیدناپذیر را به دنبال دارد. این وابستگی نه‌تنها آینده انرژی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه باعث می‌شود در شرایط خاص مانند تحریم‌ها یا بحران‌های جهانی (مانند بحران‌های قیمت نفت) این منابع انرژی با مشکلات زیادی مواجه شوند.