نقش تسهیلات بانکی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

محمد حسین احمدی: یکی از چالش‌های اصلی در توسعه زیرساخت‌های مرتبط با صنایع انرژی، به‌ویژه تولید برق، مسئله تأمین مالی است. بخش خصوصی به دلیل محدودیت در منابع سرمایه‌ای، توان کافی برای تأمین هزینه‌های اولیه پروژه‌های انرژی را ندارد؛ از این رو، اعطای تسهیلات بانکی می‌تواند زمینه‌ساز ورود مؤثر این بخش به حوزه سرمایه‌گذاری در صنعت برق شود. با توجه به تعرفه‌های فعلی خرید برق، سرمایه‌گذاری در این بخش ممکن است برای فعالان اقتصادی جذابیت کافی نداشته باشد اما در سال‌های اخیر، با راه‌اندازی تابلوی سبز برق و ارائه معافیت‌ها به صنایعی که برق خود را از این تابلوی سبز تأمین می‌کنند، شرایط متفاوت شده است. شکل‌گیری بازار برق سبز در سال‌های اخیر، انگیزه جدی برای سرمایه‌گذاری در حوزه نیروگاه‌های خورشیدی ایجاد کرده و بانک‌ها نیز به ارائه تسهیلات در این زمینه علاقه‌مند شده‌اند. این روند در چند سال گذشته نمود بیشتری پیدا کرده و چندین بانک داخلی تمایل خود را برای مشارکت و تأمین مالی پروژه‌های خورشیدی اعلام کرده‌اند. نیروگاه‌های خورشیدی قابلیت اجرا در مقیاس‌های مختلف از نیروگاه‌های کیلوواتی تا چند مگاواتی را دارند و همین ویژگی امکان بهره‌گیری از تسهیلات خرد برای توسعه نیروگاه‌های کوچک را نیز فراهم می‌کند. در شرایط فعلی، کشور با ناترازی تولید و مصرف انرژی مواجه است و ظرفیت نیروگاهی موجود پاسخگوی نیازهای فزاینده نیست و با توجه به اینکه علاوه بر ناترازی برق در زمستان با ناترازی گاز مواجهیم نیروگاه مجبور به استفاده از سوخت مایع هستند. در کوتاه‌مدت هر میزان ظرفیت جدیدی که به مدار بیاید، صرفاً برای رفع ناترازی و تأمین تقاضا به‌کار گرفته می‌شود و پیش بینی شده است که بین 10 تا 15 هزار مگاوات ناترازی در بخش برق وجود دارد که ابتدا باید این ناترازی رفع شود و سپس به فکر جایگزین کردن سوخت‌های فسیلی شد. بنابراین پس از رفع ناترازی، می‌توان به برنامه‌های جایگزینی به‌صورت بلندمدت اندیشید. تسهیلات و مشوق‌های مالی در احداث نیروگاه‌ها می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تسریع پروژه‌های کوچک‌مقیاس و کمک به ورود آن‌ها به مدار ایفا کند و نیروگاه‌هایی که در سطح توزیع قرار کار بکنند و به نوعی وارد مدار شوند با توجه به نرخ‌های کشف‌شده در بورس، به‌ویژه در فصل تابستان، سرمایه‌گذاری در حوزه برق سبز از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه شده و بانک‌ها نیز در آینده تمایل بیشتری برای تخصیص منابع به پروژه‌های تجدیدپذیر خواهند داشت.