اثر تحولات ونزوئلا بر بازار نفت

مهراد عباد: ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان، یکی از بازیگران بالقوه مهم بازار انرژی به شمار می‌رود، اما تحریم‌ها و فرسودگی زیرساخت‌ها طی سال‌های گذشته نقش این کشور را در بازار جهانی به‌شدت تضعیف کرده است. این وضعیت تا حد زیادی مشابه شرایطی است که ایران نیز در برخی بخش‌های زیرساختی با آن مواجه است. نفت ونزوئلا اغلب از جنس نفت سنگین است و نیاز به پالایش پیشرفته دارد، اما با توجه به از کارافتادگی بخش زیادی از پالایشگاه‌ها، این کشور نتوانست ظرفیت تولید و صادرات خود را افزایش دهد. حدود ۵۰ سال پیش صنعت نفت این کشور ملی شد و شرکت‌های آمریکایی مانند شورون، اکسون‌موبیل و فیلیپس سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در ونزوئلا انجام دادند، اما پس از روی کار آمدن هوگو چاوز در سال ۲۰۰۷ میلادی و تسلط کامل دولت بر صنعت نفت، قراردادها لغو شد و شرکت‌های خارجی دعاوی حقوقی متعددی علیه ونزوئلا مطرح کردند و حتی در بسیاری موارد رأی دادگاه را نیز گرفتند. یکی از اهداف آمریکا از فشار بر ونزوئلا، بازگشت مجدد شرکت‌های نفتی آمریکایی به این کشور و جبران بخشی از خسارت‌های گذشته از طریق سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از میادین نفتی است. در کوتاه‌مدت، به دلیل بی‌ثباتی سیاسی و احتمال کاهش عرضه، ممکن است بازار جهانی نفت شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها باشد، هرچند این افزایش شدید نخواهد بود؛ زیرا بخش قابل توجهی از نفت ونزوئلا پیش از این نیز از طریق بازار غیررسمی معامله می‌شد و اثر مستقیمی بر بازار اصلی نداشت. در مقابل، در بلندمدت و در صورت ورود شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا و سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ونزوئلا، ممکن است ظرف یک تا دو سال آینده تولید و عرضه نفت این کشور به‌طور قابل توجهی افزایش یابد که این موضوع می‌تواند به کاهش قیمت‌های جهانی نفت منجر شود. آینده صنعت انرژی ونزوئلا به شدت به تحولات ژئوپلیتیکی، ترکیب قدرت سیاسی در این کشور، میزان و نوع مداخله آمریکا و واکنش افکار عمومی وابسته است. در مجموع می‌توان گفت در کوتاه‌مدت احتمال افزایش محدود قیمت نفت وجود دارد، اما در بلندمدت، افزایش عرضه می‌تواند معادلات بازار جهانی انرژی را به نفع کاهش قیمت‌ها تغییر دهد.