شاخص خرید (شامخ) کل و صنعت در شهریورماه به 45.5 رسید. اگرچه این رقم اندکی نسبت به ماه قبل بهبود یافته است، اما همچنان نشان دهنده تداوم روند نزولی وضعیت کسب وکارهاست. با قرار گرفتن این شاخص برای هجدهمین ماه متوالی زیر عدد 50، رکود در اقتصاد کشور همچنان ادامه دارد.ارزیابیها نشان میدهد این شاخص که از ابتدای سال جاری زیر عدد 50 قرار داشته است، در همین محدوده باقی مانده که این امر حاکی وضعیت نامساعد اقتصادی در نیمه اول سال جاری است. بر اساس گزارش اتاق بازرگانی ایران، هرچند عدد شاخص کل در شهریور ماه زیر عدد 50 باقی ماند، اما ارزیابیها نشان میدهد بخش صنعت پس از ماهها رکود در شهریور ماه توانست با کسب نمره 50.6 از زیر تیغ رکود اندکی فاصله گیرد.در این ماه نیز، تداوم محدودیت منابع مالی و قطعیهای برق و کاهش تقاضا به خصوص تقاضای داخلی از مهمترین عوامل افت تولید بودهاست.رئیس اتاق مشترک ایران و ویتنام گفت: تالار دوم بهعنوان یک بستر مبادله مستقیم بین بازرگانان برای واردات و صادرات طراحی شده و هدف از ایجاد این تالار، گنجاندن تمامی کالاها و تسهیل ارتباطات نزدیکتر بین فعالان بازار است.در بررسی شاخص مدیران خرید، اگر عدد شاخص بیش از 50 باشد، نشاندهنده آن است که اقتصاد از رکود خارج شده، اما اگر عدد شاخص زیر عدد 50 باشد، به معنی قرار گرفتن اقتصاد در مسیر انقباض و رکود است.
شاخص میزان سفارشات در رکود 19 ماهه
بررسیها نشان میدهد شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان در شهریورماه، برای نوزدهمین ماه متوالی روندی کاهشی داشته است، اگرچه شدت کاهش در این ماه نسبت به ماه قبل اندکی ملایمتر بودهاست، اما یکی از پایینترین سطوح خود را ثبت کردهاست. ضعف قدرت خرید مصرف کنندگان، در پی تورم بالا و افزایش هزینه های زندگی، همراه با نااطمینانی های ناشی از احتمال برقراری و فعال شدن مکانیسم ماشه، نااطمینانی سمت تقاضا را نسبت به آینده افزایش داده که باعث شده تا با تردید در خرید مواجه باشند.در بخش تجارت خارجی نیز، میزان صادرات کالا و خدمت، به عنوان عاملی تأثیرگذار در شاخص سفارشات جدید مشتریان، در شهریورماه همچنان کاهشی بوده، به رغم کاهش نسبی در نرخ ریال که موجب رقابتی تر شدن کوتاه مدت قیمت محصولات ایرانی شده، اما مشکلات رفع تعهد ارزی و نگرانیهای منطقه ای، مانع رشد صادرات غیرنفتی به خصوص به کشورهای منطقه ای شدهاند. در همین حال، نگرانی ناشی از اعمال احتمالی مکانسیم ماشه، صادرات را برای کسبوکارها محدود و دشوار خواهد کرد و ریسک فعالیتهای صادراتی را افزایش دادهاست که در نهایت به کاهش درآمدهای ارزی و کاهش توان رقابتی در صادرات خواهد انجامید.موجودی مواداولیه یا لوازم خریداری شده در شهریور ماه، برای سیزدهمین ماه متوالی کاهشی است و کمترین میزان 31 ماهه خود را از اسفند 1401 به ثبت رسانده است.موجودی محصول نهایی در انبار یا کارهای معوق و ناتمام کمترین میزان چهار ماه اخیر را به ثبت رسانده است. با توجه به محدودیتهای موجود در تولید از مالی تا زیرساختی و چشمانداز منفی نسبت به آینده، شرکتها از موجودی انبار خود به میزان بیشتری برای تأمین سفارشات محدود مشتریان استفاده کردهاند.اما نکته جالب در گزارش شاخص مدیران خرید، پیشبینی انتظارات مدیران از ماه آینده است که نسبت به شهریور ماه پایینتر ارزیابی شده است. بررسیها نشان میدهد انتظارات در مورد میزان فعالیت های اقتصادی در ماه آینده، در شهریور ماه برای سومین ماه پیاپی کاهشی است و کمترین مقدار خود را طی 72دوره اجرای طرح به ثبت رسانده است. تداوم و تشدید نااطمینانی نسبت به عواقب احتمال برقراری مکانیسم ماشه، اعتماد بنگاهها و چشم انداز مثبت نسبت به آینده را شدت کاهش داده است.
شاخص مدیران خرید بخش صنعت
از سوی دیگر بر اساس داده های حاصل از نظرسنجی به دست آمده از بنگاه های بخش صنعت، شاخص مدیران خرید صنعت ایران (تعدیل شده) در شهریور ماه معادل 50.6 برآورد شدهاست که نسبت به شامخ کل اقتصاد تا حدودی بهتر نشان داده میشود.مقدار شاخص در این ماه برای بعد از هفت ماه متوالی رکود، برای اولین بار در محدوده خنثی (50) قرار گرفت که نشان دهندهی توقف روند نزولی تولید است. با این حال، شاخص همچنان در مرز رکود و رونق قرار دارد و فضای کلی صنعت، ترکیبی از بهبود محدود در برخی بخشها و کاهش فعالیت در سایر صنایع را نشان میدهد.
