بازار خودرو در رکود معیشتی و قفل ارزی

مسیح فرزانه-کارشناس صنعت خودرو: بازار خودرو از زمان تحولات سیاسی بین‌المللی در 2 ماه گذشته، تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفته است و همان‌طور که بسیاری از کارشناسان تحلیل کرده‌اند، رشد قیمتی خودرو در بازار بیشتر تحت تأثیر فاکتورهایی است که بر قیمت خودرو از مبادی عرضه اثر می‌گذارد. به طور معمول، تغییرات قیمت سوخت، مانند بنزین، عمدتاً تأثیر خود را بر نرخ کرایه‌های ناوگان حمل و نقل عمومی نشان می‌دهد و به‌صورت کلان هزینه‌های لجستیکی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین، تصور اینکه افزایش قیمت بنزین باعث ارزان شدن خودروهای بنزینی یا گران‌تر شدن خودروهای برقی شود، نادرست است و متاسفانه روند افزایش قیمت خودرو همچنان به صورت آرام و پیوسته ادامه دارد. محدودیت تعداد شرکت‌های فعال در حوزه واردات خودرو، پالس شفافی به بازار ارسال می‌کند و نشان می‌دهد شرکت‌ها کاملاً از شرایط موجود آگاه هستند و می‌دانند معوقات قابل توجهی دارند. همچنین، بسیاری از خودروها هنوز در گمرک باقی مانده و ترخیص نشده‌اند. روند واردات خودرو، از ثبت سفارش تا شماره‌گذاری و تخصیص ارز، به کندی پیش می‌رود و مراحل لازم به سختی طی می‌شود. همچنین تسهیلی در روند ثبت سفارش یا تحویل خودرو صورت نگرفته است و در حوزه تخصیص ارز نیز وضعیت مشابهی برقرار است. به نظر می‌رسد سیاست‌گذاران، در حال هدایت واردات خودرو به سمت محدودیت‌های بیشتر هستند. بدین ترتیب گمان می‌رود که در بهترین حالت، از ابتدای سال 1405، واردات خودرو با ارز مبادله‌ای متوقف شود و تنها از طریق ارز آزاد امکان ثبت سفارش و واردات خودرو فراهم باشد، به شرط آنکه افراد بتوانند مراحل پیچیده و متعدد آن را طی کنند. پایش بازار خودرو نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از معاملات بازار خودرو مربوط به خودروهایی است که سقف قیمت آن‌ها حدود 2 میلیارد تومان است. این بخش از بازار خودرو عملاً بخش زنده و فعال بازار را تشکیل می‌دهد، اما با کمال تأسف، زنگ خطری نیز محسوب می‌شود، زیرا نشان می‌دهد اقتصاد خانواده‌ها و وضعیت مالی بازار خودرو تا چه حد ضعیف و نحیف شده است. این شرایط نشان می‌دهد که بازار خودرو به دلیل ضعیف شدن اقتصاد خانواده‌ها، به سمت بازاری محدود و کم‌تحرک حرکت کرده است و معاملات عمده در بخش‌های قیمتی پایین‌تر متمرکز شده است.