سپیده کلارستاقی-روزنامه نگار: نوسانات اخیر بازار ارز و طلا، نگرانیهای فراوانی را در میان سرمایهگذاران و مردم ایجاد کرده است. قیمت دلار و طلا در روزهای گذشته شاهد جهشهای چشمگیری بوده که بهویژه با توجه به شرایط تورمی و نگرانیهای اقتصادی، بسیاری را به فکر چگونگی مدیریت سرمایههای خود انداخته است. در این راستا، کارشناسان اقتصادی و فعالان بازارهای مالی به بررسی علل این نوسانات و چشمانداز پیشروی آن پرداختهاند. گفتگوی روزنامه «نقش اقتصاد» با سه کارشناس برجسته در این زمینه، شامل حمید تهرانفر، معاون اسبق نظارت بانک مرکزی، آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی و علی حیدری، کارشناس اقتصادی به روشن شدن ابعاد مختلف این موضوع کمک کرده است.
عوامل اقتصادی و روانی نوسانات بازار ارز
به گزارش نقش اقتصاد، حمید تهرانفر، معاون اسبق نظارت بانک مرکزی، در این گفتگو به تحلیل علل نوسانات اخیر دلار پرداخت. او یکی از عوامل اصلی این نوسانات را تورم نقطهای بالا در کشور دانست. به گفته تهرانفر، «تورم 40 درصدی در مهرماه، از عوامل مهمی است که موجب رشد غیرمنطقی نرخ ارز شده است.» این تورم، همراه با فشارهای روانی ناشی از اخبار منفی و شایعات اقتصادی، باعث ایجاد اضطراب و هیجان در میان مردم شده و این موضوع به نوسانات قیمت ارز دامن زده است. تهرانفر همچنین به تأثیر اخبار سیاسی و ژئوپلیتیک اشاره کرد و گفت که «انتشار اخبار تأییدنشده و تشدید تنشها در منطقه، باعث ایجاد فضای ملتهب در بازار ارز شده است.» به گفته او، این نوع اخبار بهویژه هنگامی که از منابع غیررسمی منتشر میشوند، موجب تشدید نگرانیها و در نهایت نوسانات قیمتها میشود. این در حالی است که آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، به تأثیرات مستقیم رشد قیمت جهانی طلا و دلار در نوسانات داخلی اشاره کرد. بهخصوص افزایش قیمت جهانی طلا و رشد نقدینگی داخلی بهطور مستقیم بر بازار طلا و ارز تأثیر گذاشته است. پورکار در این خصوص اظهار داشت: «با توجه به رشد نقدینگی و افزایش هزینههای تولید، تقاضا برای طلا به پناهگاهی برای حفظ ارزش داراییها تبدیل شده است.» این وضعیت منجر به افزایش قیمت طلا و سکه شده و بهطور غیرمستقیم بر نرخ ارز تأثیرگذار بوده است.
نگاه بلندمدت به بازار ارز
علی حیدری، کارشناس اقتصادی، نیز به عواملی اشاره کرد که موجب نوسانات ارز در طولانیمدت میشوند. وی یکی از دلایل اساسی نوسانات بازار ارز را افزایش قیمت طلای جهانی دانست و افزود: «وقتی قیمت اونس جهانی طلا بالا میرود، این موضوع بهطور مستقیم بر بازار طلا و سکه داخلی تأثیر میگذارد و در نهایت موجب افزایش انتظارات تورمی میشود.» به گفته حیدری، افزایش قیمت طلا، علاوه بر تأثیرات اقتصادی، بر رفتار سرمایهگذاران نیز اثرگذار است؛ زیرا سرمایهگذاران به سمت ارز و طلا بهعنوان داراییهای امنتر روی میآورند. حیدری همچنین به شرایط خاص بازار ارز اشاره کرد و گفت که با افزایش حباب قیمتی سکه و تقاضای فصلی برای ارز در پایان سال میلادی، فشارهای تورمی و روانی بیشتری به بازار وارد میشود. بهویژه در روزهای پایانی سال میلادی، تقاضای بالای ارز برای تسویهحسابها و نیازهای تجاری، موجب نوسانات قابل توجهی میشود. حیدری پیشبینی کرد که «با گذر از این دوره موقتی، نرخ ارز به قیمتهای قبلی بازخواهد گشت، البته در صورتی که اخبار منفی جدیدی در این مدت منتشر نشود.»
نقش بانک مرکزی در مدیریت بازار
هر سه کارشناس بر نقش بانک مرکزی در کنترل و مدیریت نوسانات بازار ارز تأکید کردند. تهرانفر بهویژه بر ضرورت اطلاعرسانی شفاف و دقیق از سوی بانک مرکزی بهعنوان ابزاری برای کاهش هیجانات روانی اشاره کرد. او گفت: «ورود بهموقع بانک مرکزی میتواند بهطور مؤثر بازار را به سمت آرامش هدایت کند، همانطور که در گذشته با مدیریت صحیح و شفاف، پس از بحرانها، بازار به ثبات بازگشته است.» پورکار نیز در این راستا اظهار داشت که «بانک مرکزی باید با ابزارهای خود، نظیر مدیریت بازار طلا و ارز و حراج سکه، بتواند از هجوم سرمایهگذاران به بازار جلوگیری کرده و قیمتها را در سطوح معقول نگه دارد.» او پیشبینی کرد که قیمت دلار تا پایان سال جاری در محدوده 125 تا 130 هزار تومان قرار خواهد گرفت و در صورت وقوع اصلاح در بازار، احتمال کاهش قیمت دلار به سطوح 110 هزار تومان وجود دارد. حیدری نیز به اهمیت نقش بانک مرکزی در مدیریت عرضه و تقاضای ارز اشاره کرد و گفت: «بانک مرکزی میتواند با پیشفروش سکه و مدیریت نقدینگی، از افزایش حباب سکه و نوسانات شدید ارز جلوگیری کند.» به گفته او، «با کنترل مؤثر بازار از سوی بانک مرکزی، نوسانات ارز قابل مدیریت خواهد بود و از هیجانات جلوگیری میشود.»
نتیجهگیری از نوسانات اخیر بازار
به گزارش نقش اقتصاد، در مجموع، کارشناسان اقتصادی و مالی بر این نکته تأکید دارند که نوسانات اخیر دلار و طلا نتیجه ترکیبی از عوامل اقتصادی، روانی و بینالمللی است. تورم داخلی، قیمت جهانی طلا، اخبار منفی، فشارهای روانی، و تقاضای فصلی از جمله عواملی هستند که باعث ایجاد این نوسانات شدهاند. در این میان، بانک مرکزی نقش حیاتی در کنترل هیجانات بازار و بازگرداندن آرامش به بازار ارز و طلا دارد. کارشناسان همچنین هشدار میدهند که در این شرایط حساس، اخبار شایعهساز و نوسانگیری دلالان میتواند تأثیرات منفی بیشتری بر بازار بگذارد.
