انتقال پایتخت نیازمند اجماع ملی

فرج الله رجبی رئیس سابق سازمان نظام مهندسی ساختمان: تهران، بی‌قواره در حال بزرگ شدن است و در عین حال با کمبود امکانات و تاسیسات زیربنایی، همچنین آلودگی هوا و ترافیک مواجه است. ایران نخستین کشوری نیست که می‌خواهد پایتخت خود را جابه‌جا کند و در دیگر کشورها نیز این کار سابقه دارد. در این کار ملی در ابتدا باید همه اجزای حاکمیت اتفاق‌نظر داشته باشند و باید با اجماع‌جمعی انجام شود، نه اینکه یک دستگاه یا نهاد آن را به عنوان دستاورد خود معرفی کرده یا وقتی مشکلی پیش آمد دستگاه‌ها آن را بر گردن یکدیگر بیندازند. دولت به عنوان محور اجرای این بحث باید تلاش کند که همه اجزای حاکمیت، قوای سه گانه و دستگاه‌های مرتبط را پای کار آورده و همه ظرفیت‌هایی که در محل استقرار شهر جدید باید داشته باشیم را در نظر بگیرد. در این مسیر کلیدی‌ترین نکته اجماع همه ارکان‌ها و اتفاق نظر آنان بر این مساله است. نکته دوم، اینکه این مهم یک کار بخشی نیست و این‌طور نیست که وزارت کشور یا وزارت راه و شهرسازی به تنهایی بخواهد بار را به دوش بکشد بلکه نیازمند تشکیل یک کارگروه ملی است؛ کارگروهی که در آن همه ارکان تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز حضور داشته باشند. فراموش نکنیم یک تصمیم نسبتاً خوب را خوب اجرا کردن، بهتر از این است که یک تصمیم خیلی خوب را بد اجرا کنیم. بر این اساس باید از لحاظ نظری و همچنین جمع‌بندی نقاط مثبت و منفی و مزیت‌های نسبی منطقه یا مناطق مد نظر به جمع‌بندی برسیم و راهکارها را در یک فرایند کاملاً شفاف و معقول تدوین کنیم. پس از حصول اتفاق نظر، باید در وهله نخست به مطالعه وضعیت موجود آن مکان جدید پرداخته و در مرحله بعد به ایجاد سازوکارهای اداری، سیاسی، لجستیک و فراهم کردن عدّه و عُدّه مناسب برای ورود به این مکان بپردازیم. پس از آن تدوین برنامه زمان‌بندی شده مشخص و همچنین تشکیل کارگروه چابک ذی‌نفوذ و مؤثر به این منظور لازم است. در صورتی که این ساز و کار بتواند دست‌کم فعالیت‌های سیاسی پایتخت را به مکان جدید منتقل کند، به‌طور قطع فشار از تهران برداشته خواهد شد؛ با این حال این موضوع رافع مسئولیت مدیران شهری و ملی درخصوص رفع معضلات کلان‌شهر تهران و بی‌تفاوتی نسبت به آن نیست چرا که موضوع انتقال پایتخت یک فرایند چند ساله خواهد بود و در آن چند سال باید برای کاهش وضعیت نامطلوب در تهران برنامه داشته باشیم. اینکه منطقه مکران ظرفیت توسعه بالایی دارد الزاماً به معنای این نیست که بخواهیم پایتخت را به آن منطقه منتقل کنیم.