ریسک افزایش قیمت حامل‌های انرژی

وحید شقاقی شهری –اقتصاددان: وقتی به بودجه سال 1405 نگاه می‌کنم، واقعاً نگران پیچیدگی‌ها و پیامدهای آن هستم. اقتصاد ما در سال‌های اخیر تورم‌های بسیار بالایی تجربه کرده و میانگین آن بین 38 تا 42 درصد بوده است. پیش‌بینی می‌کنم تورم سال آینده حتی به 45 درصد برسد و تورم نقطه‌به‌نقطه اسفند ماه ممکن است 55 درصد شود. در چنین شرایطی، افزایش قیمت حامل‌های انرژی اصلاً منطقی نیست و می‌تواند خطرات جدی برای اقتصاد و مردم ایجاد کند. به نظر من، ناترازی‌ها در اقتصاد ادامه خواهند یافت و حتی تشدید می‌شوند. بحران برق، گاز، آب و بدهی‌های دولت به هیچ وجه حل نشده‌اند و اگر مسئولان واقع‌بینانه نگاه نکنند، فشار بر بودجه دولت و بخش‌های مختلف اقتصاد بیشتر خواهد شد. بستن بودجه در چنین شرایطی بسیار دشوار است؛ از یک سو انتظار افزایش حقوق و دستمزدها وجود دارد و از سوی دیگر این افزایش‌ها کسری بودجه را تشدید می‌کند. یکی از مسائل اصلی، ناکارآمدی نظام مالیاتی است. بیش از 15 سال درباره مالیات هوشمند صحبت شده، اما هنوز نظام سنتی و ممیزمحور حاکم است. فرار مالیاتی گسترده و عدم حمایت از تولید و صادرات، فشار بیشتری به دولت و بخش خصوصی وارد می‌کند. اگر نظام مالیاتی اصلاح نشود، تأمین منابع بودجه‌ای بدون آسیب به اقتصاد ممکن نخواهد بود. در شرایط فعلی، وارد کردن شوک قیمتی به حامل‌های انرژی بسیار پرریسک است. چه افزایش تدریجی و چه شوک یکباره، هر دو می‌توانند بحران‌های اقتصادی و اجتماعی را تشدید کنند. به نظر من، اولویت دولت باید بودجه‌ریزی عملیاتی، سامان‌دهی شرکت‌های دولتی و جلوگیری از هدررفت منابع باشد. این اقدامات نه تنها فشار بر اقتصاد را کاهش می‌دهد، بلکه احتمالاً به کنترل کسری بودجه و ثبات نسبی کمک می‌کند. اکنون زمان مدیریت دقیق و تدبیر است، نه اعمال تغییرات ناگهانی که زندگی مردم و تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهد. اقتصاد در وضعیت بحرانی است و هر گونه شوک جدید می‌تواند پیامدهای غیرقابل جبران داشته باشد.